Tính đến ngày 21/10/2026, quy mô thị trường cổ phiếu đạt 10,16 triệu tỷ đồng, số lượng tài khoản nhà đầu tư vượt 14 triệu. Sau khi được FTSE Russell nâng hạng, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của thị trường trong giai đoạn tới...

Phát biểu tại Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026 với chủ đề “Dòng vốn mới - Vị thế mới”, diễn ra chiều 30/10 tại TP. Hồ Chí Minh, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết sau 30 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng, từng bước khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, đồng thời ngày càng hội nhập sâu rộng với thị trường tài chính quốc tế. 

Một dấu mốc nổi bật là ngày 21/9/2026 vừa qua, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Cùng với đó, cổ phiếu của một số doanh nghiệp niêm yết Việt Nam được đưa vào rổ chỉ số toàn cầu của FTSE.

Theo bà Phương, kết quả này đến từ quá trình cải cách, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận các nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn quốc tế. "Tuy nhiên, nâng hạng không phải đích đến cuối cùng mà là khởi đầu cho giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi thị trường tiếp tục nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh theo chuẩn mực quốc tế", Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu vốn đầu tư phát triển rất lớn. Thị trường chứng khoán cần phát huy vai trò huy động và phân bổ nguồn vốn trung, dài hạn, đáp ứng nhu cầu phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Bên cạnh cơ hội, thị trường cũng đối mặt với nhiều thách thức. Biến động địa chính trị, nguồn cung và giá năng lượng, chính sách tiền tệ và lãi suất quốc tế có thể tác động đa chiều đến dòng vốn đầu tư và thị trường tài chính toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Điều này đòi hỏi thị trường chứng khoán nâng cao khả năng thích ứng và năng lực quản trị rủi ro.

Về phía cơ quan quản lý, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tập trung triển khai 5 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.

"Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đang được Quốc hội xem xét, thảo luận thông qua tại kỳ họp lần này, với nhiều nội dung quan trọng, trong đó chú trọng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn và nhà đầu tư tham gia thị trường", bà Phương nhận định.

Đồng thời, cơ quan quản lý tiếp tục triển khai các giải pháp duy trì, nâng cao chất lượng thị trường sau nâng hạng, hướng tới đáp ứng các tiêu chí nâng hạng cao hơn theo chuẩn mực quốc tế, trong đó có MSCI.

Thứ hai, hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao năng lực vận hành thị trường thông qua việc hoàn thiện hệ thống giao dịch, thanh toán, bù trừ; triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đối với thị trường chứng khoán cơ sở theo lộ trình. Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát, bảo đảm thị trường vận hành an toàn, ổn định và thông suốt.

Thứ ba, nâng cao chất lượng hàng hóa và đa dạng hóa sản phẩm. Cơ quan quản lý sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn thông qua chào bán chứng khoán ra công chúng gắn với niêm yết; phối hợp thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước; triển khai chính sách đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam theo quy định.

Đồng thời, nghiên cứu phát triển các sản phẩm tài chính mới, đáp ứng nhu cầu huy động vốn, đầu tư và quản trị rủi ro, nâng cao sức hấp dẫn của thị trường.

Thứ tư, phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng chuyên nghiệp và bền vững. Trong đó, chú trọng phát triển nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và các định chế tài chính dài hạn; đẩy mạnh đào tạo, phổ biến kiến thức, nâng cao kỹ năng và nhận thức về rủi ro cho nhà đầu tư cá nhân, góp phần hình thành văn hóa đầu tư chuyên nghiệp, dài hạn.

Thứ năm, nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và tăng cường kỷ luật thị trường. Cơ quan quản lý sẽ tiếp tục nâng cao năng lực giám sát, ứng dụng công nghệ trong phát hiện, cảnh báo rủi ro; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

"Để thị trường chứng khoán phát huy vai trò huy động vốn, cần sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương trong rà soát tỷ lệ sở hữu nước ngoài, hoàn thiện công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá và các chính sách liên quan đến thị trường vốn.

Đồng thời, thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước gắn với niêm yết, đăng ký giao dịch; khuyến khích doanh nghiệp quy mô lớn, hoạt động hiệu quả tham gia thị trường, góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa chứng khoán".

Bên cạnh nỗ lực của cơ quan quản lý, doanh nghiệp giữ vai trò quyết định trong việc nâng cao sức hấp dẫn và khả năng thu hút vốn đầu tư. Việc nâng hạng mở ra cơ hội tiếp cận rộng hơn với nhà đầu tư quốc tế, nhưng để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả sản xuất, kinh doanh và chất lượng quản trị.

Đặc biệt, doanh nghiệp niêm yết cần tăng cường minh bạch, trách nhiệm giải trình, bảo đảm quyền lợi cổ đông và từng bước tiếp cận các chuẩn mực quốc tế về quản trị, báo cáo tài chính, công bố thông tin. Đồng thời, chú trọng hoạt động quan hệ nhà đầu tư, cung cấp thông tin bằng tiếng Anh để nhà đầu tư quốc tế thuận lợi tìm hiểu, đánh giá cơ hội đầu tư.

"Doanh nghiệp cũng cần xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, sử dụng vốn hiệu quả và tạo giá trị bền vững cho cổ đông. Nâng hạng tạo thêm cơ hội cho thị trường, nhưng chất lượng hoạt động và triển vọng phát triển của doanh nghiệp mới là những yếu tố quan trọng để thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn", bà Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh.