Theo số liệu Chính phủ công bố ngày Chủ nhật (30/11), có tới
78,3% cử tri bỏ phiếu phản đối sắc thuế này, phù hợp với xu hướng ghi nhận
trong các cuộc thăm dò trước trưng cầu dân ý. Với tỷ lệ đi bầu 43%, đề xuất
không giành được đa số ủng hộ tại bất kỳ bang nào.
“Cử tri đã dứt khoát nói không với một phép thử chính sách
tài khóa đầy rủi ro. Loại thuế được đề xuất có nguy cơ làm lệch cán cân của hệ
thống thuế và giảm sức hấp dẫn của Thụy Sỹ trong mắt giới đầu tư”, Bộ trưởng
Tài chính Thụy Sỹ Karin Keller-Sutter nhận định.
Theo hãng tin Bloomberg, đề xuất thuế thừa kế trên do một nhóm các nhà hoạt động chính trị
đến từ cánh thanh niên của Đảng Dân chủ Xã hội, được gọi là nhóm Jeunesse
Socialiste, nhằm huy động thêm nguồn lực tài chính cho cuộc chiến chống biến đổi
khí hậu của Thụy Sỹ.
Thuế này được đánh vào phần tài sản trên 50 triệu franc Thụy
Sỹ (62 triệu USD) mà một cá nhân chuyển nhượng dưới dạng thừa kế hoặc quà tặng
và dự kiến ảnh hưởng tới khoảng 2.500 người, tương đương 0,03% dân số của Thụy
Sỹ.
Kế hoạch này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Chính phủ và tất
cả các đảng phái, trừ phe cánh tả. Những người phản đối lập luận rằng sắc thuế
trên có thể khiến giới nhà giàu rời khỏi Thụy Sỹ, làm hao hụt nguồn thu bổ sung
và cuối cùng đẩy ngân sách vào tình thế bất lợi hơn.
Ông Peter Spuhler, cổ đông lớn nhất của tập đoàn Stadler
Rail AG, là một trong những doanh nhân giàu có tại Thụy Sỹ, tuyên bố sẽ chuyển ra nước ngoài
nếu sắc thuế được thông qua. Ông nhấn mạnh với truyền thông địa phương rằng sắc
thuế có thể buộc ông phải bán công ty khi qua đời.
Theo một nghiên cứu của ngân hàng UBS, tại Thụy Sỹ, nơi vốn
đã áp thuế tài sản, tỷ lệ người giàu là 9 tỷ phú trên mỗi 1 triệu dân, cao gấp
5 lần mức bình quân của khu vực Tây Âu. Nước này cũng áp dụng các cơ chế ưu đãi
riêng cho người nước ngoài, cho phép họ nộp thuế mà không phải công khai đầy đủ
tài sản. Những lợi ích từ nhóm triệu phú và tỷ phú được cho là đã ảnh hưởng tới
quyết định bỏ phiếu của cử tri Thụy Sỹ trong cuộc trưng cầu dân ý ngày 30/11.
Bà Keller-Sutter cho biết khi đề xuất thuế thừa kế lần đầu
được đưa ra tranh luận công khai, bà đã nhận được cảnh báo từ một số quan chức
địa phương - đặc biệt ở miền Trung Thụy Sỹ - rằng nhiều cư dân giàu có đang cân
nhắc rời khỏi đất nước.
Việc đề xuất bị bác bỏ phần nào xoa dịu lo ngại rằng vị thế
của Thụy Sỹ như một trong những điểm đến hàng đầu của giới giàu toàn cầu đang
suy yếu. Danh tiếng này được xây dựng nhờ ngành ngân hàng tập trung phục vụ
nhóm khách hàng siêu giàu và các chính sách thuế ưu đãi tại một số bang, nhưng
hiện chịu sức ép cạnh tranh từ các trung tâm tài chính mới nổi ở châu Á và
Trung Đông.
Hàng năm, người dân Thụy Sỹ có thể tham gia 4 cuộc trưng cầu
dân ý, được triển khai dựa trên cơ chế dân chủ trực tiếp. Trong các cuộc trưng cầu
dân ý trước đây, người dân thường bỏ phiếu đứng về phía có lợi cho doanh nghiệp
như bác bỏ đề xuất siết chặt các giới hạn phát thải, tăng số ngày nghỉ phép
bắt buộc và áp dụng mức lương tối thiểu toàn quốc.
Cũng trong một cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc khác trong
ngày 30/11, cử tri Thụy Sỹ quyết định nghĩa vụ phục vụ trong quân đội tiếp tục
chỉ áp dụng bắt buộc đối với nam giới. Đề xuất do liên minh trung tả đưa ra -
nhằm mở rộng nghĩa vụ này sang cả phụ nữ và cho phép thực hiện thông qua các
hình thức phục vụ dân sự như chăm sóc người cao tuổi hoặc làm công việc môi trường
- chỉ nhận được 15,9% phiếu ủng hộ.