Đền bù, bồi thường khi cây xanh gãy, đổ làm thiệt hại về người hoặc tài sản

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 258/2025/NĐ-CP về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước; trong đó có quy định chi tiết yêu cầu phải đáp ứng đối với dự án đầu tư xây dựng công viên, cây xanh; việc trao đổi tín chỉ carbon thu được từ công viên, cây xanh và yêu cầu quản lý cây xanh, việc chặt hạ cây xanh và việc đền bù, bồi thường thiệt hại liên quan đến cây xanh…

ĐÁNH GIÁ LƯỢNG TÍN CHỈ CARBON VÀ TRAO ĐỔI TÍN CHỈ THU ĐƯỢC TỪ CÔNG VIÊN, CÂY XANH

Về phát triển công viên, cây xanh, mặt nước, Nghị định này quy định chi tiết yêu cầu phải đáp ứng đối với dự án đầu tư xây dựng công viên.

Cụ thể, xác định cơ cấu sử dụng đất phù hợp với từng loại hình, tính chất và quy mô của công viên; bảo đảm diện tích đất cây xanh, mặt nước không nhỏ hơn 65% tổng diện tích đất của công viên; diện tích đất công viên có mục đích kinh doanh không lớn hơn 15% tổng diện tích đất của công viên và dưới 5 ha;

Quy hoạch cũng phân định rõ các khu chức năng, phần đất công viên không có mục đích kinh doanh và phần đất công viên có mục đích kinh doanh;

Xác định phạm vi, ranh giới của khu vực xây dựng công trình công cộng ngầm hình thành từ dự án độc lập, công trình giao thông ngầm và công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm đã xác định trong quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch không gian ngầm hoặc quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật có liên quan được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

Nghị định 258 cũng quy định việc trao đổi tín chỉ carbon thu được từ công viên, cây xanh. Cụ thể, việc tham gia thị trường carbon, đánh giá lượng tín chỉ carbon và trao đổi tín chỉ carbon thu được từ công viên, cây xanh được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và quy định khác của pháp luật có liên quan.

UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức theo dõi, đánh giá tác động của các dự án đầu tư phát triển công viên, cây xanh đối với việc hấp thụ lượng carbon phát thải và tạo ra những ảnh hưởng tích cực khác về môi trường; Tổ chức đánh giá lượng tín chỉ carbon thu được từ công viên, cây xanh trên địa bàn; đồng thời tổ chức tuyên truyền, vận động nhà đầu tư dự án đầu tư phát triển công viên, cây xanh cùng tham gia thị trường carbon.

ĐIỀU KIỆN CHẶT HẠ VÀ ĐỀN BÙ, BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI LIÊN QUAN ĐẾN CÂY XANH

Theo quy định này, điều kiện để chặt hạ, dịch chuyển cây xanh là các cây đã chết, đã bị đổ gãy; cây có nguy cơ gây nguy hiểm; cây ăn quả có khả năng rơi, rụng và cây tạo ra mùi gây ảnh hưởng tới sức khỏe, môi trường; cây xanh trong các khu vực thực hiện dự án đầu tư xây dựng; cây xanh làm ảnh hưởng đến khả năng giao thông của cộng đồng.

Bên cạnh đó là các cây xanh thuộc trường hợp phải chặt hạ theo quy định của pháp luật về đường bộ, đường sắt, điện lực và quy định khác có liên quan.

Trong trường hợp tổ chức, cá nhân đề nghị chặt hạ, dịch chuyển cây xanh sử dụng công cộng đang có tình trạng phát triển bình thường theo điều kiện được quy định (cây xanh trong các khu vực thực hiện dự án đầu tư xây dựng; cây xanh làm ảnh hưởng đến khả năng giao thông của cộng đồng) thì các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm tuân thủ quy định về chặt hạ, dịch chuyển cây xanh; thực hiện đền bù chi phí chăm sóc cây xanh và chịu mọi chi phí cho việc chặt hạ, dịch chuyển cây xanh;

Theo Nghị định này, chi phí chăm sóc cây xanh mà tổ chức, cá nhân phải đền bù bao gồm chi phí chăm sóc cây xanh từ thời điểm cây được trồng tại vị trí chặt hạ, dịch chuyển đến thời điểm đề nghị chặt hạ, dịch chuyển; trường hợp không xác định được thời điểm cây được trồng thì tính thời gian chăm sóc cây là 20 năm.

Chi phí cho việc chặt hạ, dịch chuyển cây xanh được tính toán theo định mức, đơn giá được cấp có thẩm quyền phê duyệt cho đơn vị thực hiện dịch vụ về quản lý cây xanh trên địa bàn.

Trường hợp tổ chức, cá nhân xâm hại cây xanh sử dụng công cộng thì bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Nghị định này cũng quy định cụ thể trường hợp cây xanh gãy, đổ làm thiệt hại về người hoặc tài sản. Cụ thể, tổ chức, cá nhân (bao gồm cả chăn thả gia súc) làm gãy, đổ cây xanh phải thực hiện bồi thường cho tổ chức, cá nhân, gia đình có người hoặc tài sản thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Bên cạnh đó, đơn vị thực hiện dịch vụ về quản lý cây xanh chịu trách nhiệm bồi thường cho tổ chức, cá nhân, gia đình có người hoặc tài sản thiệt hại theo quy định của pháp luật trong trường hợp không thực hiện theo đúng quy trình quản lý, duy trì cây xanh được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

Đơn vị thực hiện dịch vụ về quản lý cây xanh, người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp cây bị gãy, đổ do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại.

“Trường hợp cây xanh sử dụng công cộng có nguy cơ gây thiệt hại cho công trình xây dựng, theo yêu cầu của chủ sở hữu công trình xây dựng hoặc qua theo dõi, kiểm tra định kỳ, đơn vị thực hiện dịch vụ về quản lý cây xanh hoặc đơn vị được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng cây xanh phải thực hiện các biện pháp cắt tỉa hoặc chặt hạ, dịch chuyển cây xanh. Chủ sở hữu công trình xây dựng không phải chịu chi phí cắt tỉa hoặc chặt hạ, dịch chuyển cây xanh”, Nghị định nêu rõ.