Gỡ vướng thời điểm lập hóa đơn trong cung cấp dịch vụ

Sáng ngày 26/12/2025, tại Hà Nội, Bộ Tài chính phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội nghị đối thoại giữa Bộ Tài chính với người nộp thuế về chính sách, thủ tục hành chính thuế và hải quan năm 2025 với sự tham dự của đại diện Lãnh đạo Cục Thuế , Hải quan, Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí cùng một số đơn vị thuộc Bộ Tài chính, VCCI cùng đông đảo người nộp thuế.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết trong bối cảnh nền kinh tế vẫn còn nhiều thách thức, kết quả thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt được là nhờ sự nỗ lực vượt khó của cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời phản ánh hiệu quả của các giải pháp hỗ trợ được các cơ quan quản lý nhà nước triển khai một cách đồng bộ và kịp thời.

Tổng quy mô các gói hỗ trợ trong năm 2025 ước tính khoảng 241.740 tỷ đồng. Trong đó, số tiền thuế và tiền thuê đất được gia hạn, bao gồm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân, khoảng 116.100 tỷ đồng; số tiền thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất được giảm, bao gồm thuế bảo vệ môi trường và thuế nhập khẩu, khoảng 125.640 tỷ đồng.

Đối với lĩnh vực thuế, Bộ Tài chính đã chủ động nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền ban hành và triển khai ngay từ đầu năm 2025 nhiều chính sách hỗ trợ liên quan đến thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.

Song song, tổng số thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế đã được cắt giảm từ 235 xuống còn 223 thủ tục. Trong đó, toàn bộ các thủ tục hành chính thuế được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình và ghi nhận 102 thủ tục được tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Cùng với đó, hệ thống hóa đơn điện tử đã tiếp nhận và xử lý hơn 20 tỷ hóa đơn trong 3 năm triển khai. Từ tháng 4/2025, việc hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động cũng đã được áp dụng trên phạm vi toàn quốc.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng phối hợp với Bộ Công an để kết nối cơ sở dữ liệu dân cư, phục vụ việc sử dụng số định danh cá nhân thay thế cho mã số thuế cá nhân kể từ 1/7/2025 cũng như triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn vào quản lý rủi ro, giám sát hoàn thuế.

Đối với lĩnh vực hải quan, Bộ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo đó, đề xuất cắt giảm hơn 51,7% và đơn giản hóa đạt tỷ lệ 3,44% điều kiện kinh doanh. Trong tổng số 214 thủ tục hành chính được rà soát đã đề xuất bãi bỏ 33 thủ tục và đơn giản hóa 58 thủ tục. Tỷ lệ cắt giảm thời gian giải quyết đạt hơn 56,4 % trong khi tỷ lệ cắt giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính đạt 37,9%.

Bên cạnh đó, ngành hải quan đã triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong việc xây dựng các hệ thống hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời hoàn thành kết nối, tích hợp và đồng bộ dữ liệu của toàn bộ thủ tục hành chính trên Cổng thông tin một cửa quốc gia với Cổng Dịch vụ công quốc gia. Tính đến ngày 17/12/2025, đã có 145.291 hồ sơ được đồng bộ giữa hai hệ thống này

Tại hội nghị, ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết dù nhận được sự đánh giá cao từ doanh nghiệp và hiệp hội, tuy nhiên trên thực tế vẫn còn nhiều vấn đề cần hoàn thiện.

“Các kiến nghị chủ yếu vẫn tập trung vào những nội dung như quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn, thời điểm lập hóa đơn điện tử, thủ tục hoàn thuế giá trị gia tăng, cách xác định thuế suất và trị giá tính thuế, cũng như các vướng mắc liên quan đến quản lý hàng hóa miễn thuế, truy xuất nguồn gốc và phân luồng thông quan”

Một ví dụ điển hình được nêu ra là việc xác định thời điểm lập hóa đơn đối với dịch vụ dạy học trong trường hợp khóa học chưa kết thúc, trong khi phụ huynh chuyển tiền qua ngân hàng ngoài giờ làm việc, khiến kế toán không thể lập hóa đơn ngay tại thời điểm nhận tiền.

Trả lời nội dung này, Bộ Tài chính cho biết theo quy định tại Điểm a Khoản 6 Điều 1 Nghị định số 70/2025/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn đối với cung cấp dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ, bao gồm cả cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân nước ngoài) không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.

Trường hợp thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ thì thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền, trừ các khoản đặt cọc hoặc tạm ứng theo quy định

Căn cứ quy định trên, đối với dịch vụ dạy học, hóa đơn được lập khi hoàn thành việc cung cấp dịch vụ dạy học theo hợp đồng, không phụ thuộc vào việc đã thu tiền hay chưa hoặc thời điểm thu tiền..

Ở góc độ tư vấn thuế, bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, kiến nghị Bộ Tài chính tiếp tục hoàn thiện các quy định về hóa đơn điện tử để giảm chi phí tuân thủ và rủi ro pháp lý cùng với phân loại xử phạt vi phạm hành chính theo hướng tách bạch rõ lỗi thủ tục và lỗi gây thất thu ngân sách.

Bên cạnh đó, bà Hải đề xuất sớm ban hành các văn bản hướng dẫn đối với những chính sách mới áp dụng cho hộ kinh doanh có hiệu lực từ năm 2026, đồng thời làm rõ trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử trong việc lập hóa đơn, khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán.