HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021–2030, đặt trọng tâm kiểm soát phát triển chung cư tại nội đô lịch sử, thúc đẩy các khu đô thị xanh, thông minh, đồng bộ hạ tầng và mở rộng mạnh mẽ nhà ở xã hội, nhà ở đa mục tiêu, tạo dư địa phát triển dài hạn cho Thủ đô.

Ngày 27/1, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 31, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết về điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở thành phố Hà Nội giai đoạn 2021–2030. Nghị quyết xác định rõ định hướng kiểm soát phát triển nhà ở tại khu vực nội đô lịch sử, đồng thời điều chỉnh mục tiêu, chỉ tiêu về diện tích, chất lượng và cơ cấu các loại hình nhà ở nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của Thủ đô trong dài hạn.

KIỂM SOÁT PHÁT TRIỂN NỘI ĐÔ, TÁI THIẾT ĐÔ THỊ GẮN VỚI AN SINH

Theo nghị quyết, tại các xã, phường thuộc khu vực nội đô lịch sử, thành phố hạn chế tối đa phát triển nhà chung cư trong các dự án đầu tư xây dựng mới nhà ở thương mại và nhà ở xã hội, trừ các dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư và nhà ở tái định cư. Mục tiêu là hạn chế gia tăng dân số, giảm áp lực quá tải hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, từng bước cải thiện chất lượng không gian đô thị khu vực lõi.

Bên cạnh đó, các dự án đầu tư xây dựng nhà ở và khu đô thị hình thành mới được yêu cầu quy hoạch, xây dựng theo hướng thông minh, văn minh, hiện đại; phát triển nhà ở xanh, đô thị thông minh; tăng cường ứng dụng công nghệ số và giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các khu đô thị, khu nhà ở phải được đầu tư đồng bộ hạ tầng xã hội như y tế, giáo dục, không gian sinh hoạt cộng đồng, cùng hạ tầng kỹ thuật gồm cấp nước, thoát nước mưa, thoát nước thải, xử lý nước thải tại chỗ và hệ thống hạ tầng phục vụ phương tiện sử dụng năng lượng sạch.

Cùng với định hướng này, thành phố đặt mục tiêu hình thành và triển khai các dự án khu đô thị đa chức năng, kết hợp nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư và nhà ở phục vụ nhân lực công nghệ cao.

Các khu đô thị lớn, dự án quan trọng phải gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm, bảo đảm yêu cầu phát triển lâu dài, hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh nhiệm vụ cải tạo, chỉnh trang và tái thiết các khu vực đô thị hiện hữu. Trọng tâm là cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân, đồng thời chỉnh trang đô thị và nâng cao chất lượng không gian sống.

Thành phố tập trung nguồn lực để rà soát, xóa bỏ nhà ở tạm, nhà ở đơn sơ, giảm tối đa nhà ở bán kiên cố; hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo xây dựng, sửa chữa, nâng cấp nhà ở xuống cấp theo tiêu chí “3 cứng” gồm nền cứng, khung – tường cứng và mái cứng, phù hợp điều kiện thực tiễn từng địa phương.

Việc điều chỉnh chương trình cũng hướng tới bảo đảm công bằng trong phát triển nhà ở, đáp ứng nhu cầu xây mới và cải tạo nhà ở của người dân theo hướng nâng cao chất lượng sống. Chất lượng xây dựng công trình nhà ở được yêu cầu bảo đảm tương đương giữa các loại hình phát triển, từ nhà ở thương mại đến nhà ở xã hội và nhà ở tái định cư.

MỞ RỘNG QUỸ NHÀ Ở XÃ HỘI VÀ NHÀ Ở ĐA MỤC TIÊU

Theo các chỉ tiêu điều chỉnh, giai đoạn 2021–2030, Hà Nội phấn đấu phát triển khoảng 255 triệu m² sàn nhà ở, tương đương hơn 1,82 triệu căn nhà, nâng diện tích nhà ở bình quân toàn thành phố lên tối thiểu 40 m² sàn/người.

Giai đoạn 2031–2035, thành phố dự kiến hoàn thành thêm khoảng 127,5 triệu m² sàn nhà ở, tạo dư địa cho các dự án trong giai đoạn trước, đồng thời nâng diện tích nhà ở bình quân lên tối thiểu 45 m² sàn/người.

Về chất lượng nhà ở, đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu tỷ lệ nhà ở kiên cố và bán kiên cố trên toàn địa bàn, bao gồm cả đô thị và nông thôn, đạt 100%, không còn nhà ở thiếu kiên cố và nhà ở đơn sơ. Đây là chỉ tiêu quan trọng nhằm nâng cao mức sống và bảo đảm an sinh xã hội cho người dân Thủ đô.

Đối với từng loại hình phát triển nhà ở, nghị quyết điều chỉnh cụ thể các mục tiêu và chỉ tiêu. Về nhà ở xã hội, giai đoạn 2021–2030, thành phố phấn đấu phát triển tối thiểu 144.000 căn, trong đó khoảng 24.000 căn giai đoạn 2021–2025 và tối thiểu 120.000 căn giai đoạn 2026–2030. Tính chung giai đoạn 2021–2035, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành tối thiểu 500.000 căn nhà ở xã hội.

Đáng chú ý, mục đích sử dụng nhà ở xã hội được đa dạng hóa và mở rộng theo hướng sử dụng đa mục tiêu, cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa nhà ở xã hội, nhà ở thương mại, nhà ở tái định cư phục vụ tái thiết đô thị, nhà ở công vụ và nhà ở xã hội cho thuê. Việc này được thực hiện thông qua Quỹ Đầu tư phát triển thành phố, thực hiện chức năng Quỹ nhà ở Quốc gia của thành phố theo quy định tại Nghị định 302/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Đối với nhà ở thương mại, thành phố phấn đấu hoàn thành tối thiểu khoảng 180 triệu m² sàn nhà ở, tương ứng hơn 1,12 triệu căn nhà. Các dự án nhà ở thương mại và khu đô thị mới tiếp tục phải đáp ứng yêu cầu phát triển thông minh, hiện đại, xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời bảo đảm đầu tư đồng bộ hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật.

Về nhà ở tái định cư, nghị quyết xác định hình thành và triển khai các khu đô thị tái định cư đa chức năng, kết hợp nhiều loại hình nhà ở. Giai đoạn 2021–2030, Hà Nội phấn đấu hoàn thành khoảng 13,8 triệu m² sàn nhà ở tái định cư, tương ứng gần 200.000 căn hộ, trong đó giai đoạn 2026–2030 chiếm phần lớn với khoảng 170.000 căn.

Đối với cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, thành phố đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026–2030 hoàn thành việc cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ đã có kết luận kiểm định thuộc diện phải phá dỡ, với khoảng 1,5 triệu m² sàn, tương đương khoảng 20.000 căn hộ. Đồng thời, tiếp tục triển khai cải tạo các khu chung cư khác có đủ điều kiện, phấn đấu đến năm 2035 hoàn thành cải tạo, chỉnh trang, tái thiết toàn bộ 2.160 nhà chung cư trên địa bàn.

Về nhà ở do người dân tự xây dựng, thành phố khuyến khích xây mới và cải tạo nhà ở đạt chất lượng kiên cố. Dự báo giai đoạn 2021–2030, diện tích sàn nhà ở do hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng tăng thêm khoảng 45 triệu m², tương ứng khoảng 300.000 căn nhà.

Thành phố tiếp tục thực hiện các chương trình hỗ trợ nhà ở cho người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo và các hộ dân sinh sống tại khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu.

Nghị quyết cũng điều chỉnh chỉ tiêu diện tích sàn nhà ở tối thiểu, đến năm 2030 đạt 8 m²/người, phù hợp tiêu chuẩn nhà ở xã hội cho thuê do cá nhân đầu tư xây dựng theo quy định tại Nghị định 100/2024/NĐ-CP. Về quỹ đất, giai đoạn 2026–2030, Hà Nội dự kiến bố trí khoảng 1.492,5 ha để phát triển nhà ở xã hội và nhà ở đa mục tiêu, cùng quỹ đất cho nhà ở lực lượng vũ trang, nhà ở lưu trú công nhân và nhà ở phục vụ chuyên gia, nhân tài, nhân lực công nghệ cao.

Theo tính toán, tổng nhu cầu vốn phát triển nhà ở giai đoạn 2021–2030 khoảng 2,78 triệu tỷ đồng, trong đó phần lớn dành cho nhà ở thương mại, bên cạnh nguồn lực cho nhà ở đa mục tiêu, nhà ở xã hội, nhà ở do người dân tự xây dựng và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ.