Kênh đào Suez quan trọng thế nào với thương mại toàn cầu?

Từ ngày 23/3, Kênh đào Suez (Ai Cập) rơi vào tình trạng tắc nghẽn toàn diện ở cả hai chiều sau khi con tàu siêu trọng siêu trường Ever Given của Đài Loan bị mắc cạn và chắn ngang qua kênh đào.

Theo Cơ quan Quản lý Kênh đào Suez (SCA), con tàu 400m này bị mắc kẹt do một trận bão cát lớn khiến tầm nhìn hạn chế và ảnh hưởng tới khả năng định vị. 

Đến nay, Hơn 200 con tàu đang bị mắc kẹt, không thể đi qua Kênh đào Suez. Giới chức Ai Cập đang vật lộn để đưa con tàu khổng lồ ra khỏi vị trí mắc cạn và khôi phục hoạt động của kênh đào. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây là nhiệm vụ không dễ dàng và có thể kéo dài nhiều tuần. 

Được xây dựng vào năm 1869, Kênh đào Suez là tuyến vận tải biển quan trọng bậc nhất nối châu Á và châu Âu. Nếu không có tuyến hàng hải này, các tàu sẽ phải mất thêm nhiều tuần để đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (châu Phi). Hoạt động vận tải qua kênh đào Suez chiếm tới 12% giao thương toàn cầu. Theo SCA, năm 2020, tổng cộng 19.000 con tàu - trung bình 52 tàu mỗi ngày - đi qua Kênh đào Suez với tổng giá trị hàng hóa 1,17 tỷ tấn. Hàng hóa vận chuyển qua kênh đào này chủ yếu là hàng khô như ngũ cốc và khoáng sản, và dầu. 

Do đó, gián đoạn giao thông tại Kênh đào Suez gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động giao thương cũng như cả ngành công nghiệp vận tải biển. Theo Lloyd's List, mỗi ngày Kênh đào Suez bị tắc nghẽn làm gián đoạn hoạt động thương mại hàng hóa trị giá 9,6 tỷ USD.

Phân tích của hãng bảo hiểm Allianz của Đức cho thấy tình trạng tắc nghẽn tại Kênh đào Suez có thể khiến thương mại toàn cầu thiệt hại từ 6-10 tỷ USD/tuần và giảm 0,2-0,4 điểm phần trăm trong tăng trưởng thương mại toàn cầu. Trong khi đó, chi phí vận tải cũng tăng đột biến. Hãng môi giới tàu biển Braemar ACM cho biết chi phí để thuê tàu chở hàng di chuyển giữa châu Á và Trung Đông đã tăng 47% lên 2,2 triệu USD trong tuần trước. Một số tàu đã điều chỉnh hải trình tránh Kênh đào Suez và điều này khiến chi phí và thời gian tăng lên. 

Các quan chức châu Âu cũng bày tỏ quan ngại về những tác động lâu dài hơn, đặc biệt là sau khi tình trạng tắc nghẽn được giải tỏa. Đó là một lượng tàu lớn đột ngột cập cảng có thể gây tắc nghẽn nghiêm trọng tại các cảng tại châu Âu và làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

Dưới đây là những con số cho thấy tầm quan trọng của Kênh đào Suez.