Kiến nghị giữ nguyên mô hình Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai

Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP. Hồ Chí Minh vừa có văn bản gửi Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kiến nghị giữ nguyên mô hình Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai như hiện nay.

Trước đó, tại Tờ trình 70-TTr/ĐU, Đảng ủy Cục Quản lý đất đai đã đề xuất chuyển giao thẩm quyền và chức năng của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về UBND cấp xã, song vẫn giữ nguyên Văn phòng đăng ký đất đai cấp tỉnh.

Theo văn bản kiến nghị của Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP. Hồ Chí Minh, chính quyền địa phương 2 cấp đang gặp nhiều khó khăn vướng mắc do cán bộ chưa quen các chính sách. Mô hình mới tuy ổn định nhưng vẫn còn nhiều việc cần có thời gian để chuẩn y theo chính sách của các luật liên quan.

Ngoài ra, luật Đất đai 2024 quy định việc số hóa dữ liệu đất đai và hiện nay các địa phương đang bắt đầu thực hiện thống kê cơ sở dữ liệu trong 90 ngày theo kế hoạch thống nhất giữa Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Viện cho rằng nếu xóa bỏ Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai kể từ 15/10/2025 để kiện toàn cho chính quyền cấp xã thực hiện một cửa về giải quyết thủ tục đất đai cho người dân sẽ gặp rất nhiều trở ngại.

Tại TP. Hồ Chí Minh, sau sáp nhập, hiện đang dần hoàn thiện số liệu, dữ liệu địa hành chính; đang phục vụ làm sạch dữ liệu đất đai trong 90 ngày. Đồng thời, số hóa dữ liệu đất đai về số lô, số thửa trong cơ sở dữ liệu quốc gia. Khi cơ sở này chưa hoàn thiện trên nền tảng trực tuyến (VNeID), việc giao cho cấp xã quản lý và tiếp nhận hồ sơ đất đai sẽ tiềm ẩn nguy cơ chậm trễ, sai sót và gây phiền hà cho người dân.

Ngoài ra, các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hiện hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính, thuê nhân lực ngoài để phục vụ người dân. Nếu chuyển giao về cấp xã, việc tăng biên chế, bố trí lương và chi ngân sách sẽ gặp nhiều khó khăn.

Do đó, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP. Hồ Chí Minh kiến nghị lùi thời điểm chấm dứt hoạt động của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cho đến khi hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Khi đó, chính quyền cấp xã vận hành và phục vụ người dân về thủ tục đất đai sẽ thuận tiện hơn rất nhiều.

Nếu thực hiện ngay trong tháng 10/2025 sẽ rất khó về hạ tầng thiết bị và dữ liệu đất đai truy xuất, kể cả yếu tố con người về chuyên môn sẽ không đáp ứng kịp, từ đó gây phiền toái hơn cho người dân.