Theo giới phân tích, sự khó lường trong chính sách thuế quan của ông Trump đối với kim loại đồng đã khiến giá mặt hàng này trên sàn Comex biến
động mạnh, đồng thời làm sai lệch giá các hợp đồng tương lai. Nguyên nhân là hợp
đồng tương lai trên sàn này bao gồm cả thuế quan và các khoản phí phải nộp tại
Mỹ.
Ngược lại, LME - sàn kim loại cơ bản lớn nhất thế giới -
giao dịch đồng được lưu trữ trong các kho ngoại quan trên toàn cầu ở mức giá
chưa bao gồm thuế. Ông Matthew Chamberlain, CEO của LME, cho rằng cơ chế này
mang lại cho thị trường một “mức giá thuần túy toàn cầu”, không bị chi phối bởi
biến động thuế quan.
Sự khác biệt trong cơ chế định giá giữa hai sàn đã dẫn tới
làn sóng dịch chuyển giao dịch từ New York sang London kể từ khi ông Trump nhậm
chức. Từ đầu năm nay, sàn LME ghi nhận khối lượng giao dịch các hợp đồng kim loại
cơ bản tăng mạnh, trong đó khối lượng giao dịch bình quân hàng ngày đối với hợp
đồng tương lai đồng tăng 4% so với cùng kỳ năm 2024. Ngược lại, trên sàn Comex, khối
lượng giao dịch hợp đồng tương lai đồng giảm 34% trong 9 tháng đầu năm, phần lớn
do tình trạng bất ổn về thuế quan.
Ban đầu, các nhà giao dịch dự đoán chính quyền ông Trump sẽ
áp thuế đối với đồng tinh luyện. Tuy nhiên, chính sách công bố vào cuối tháng 7
lại miễn trừ cho mặt hàng này, đồng thời gây bất ngờ lớn khi áp dụng với các sản
phẩm bán thành phẩm như ống và dây đồng, cùng các sản phẩm phái sinh như phụ kiện
đường ống và cáp điện.
“Cơ chế định giá tách biệt khỏi tác động thuế quan trên sàn LME
đang chứng tỏ hiệu quả. Chúng tôi luôn nỗ lực thiết kế cơ cấu hợp đồng nhằm bảo
vệ giá toàn cầu khỏi những biến động mang tính kỹ thuật do chính sách thuế của
từng quốc gia gây ra”, ông Chamberlain nhận xét bên lề một sự kiện của tờ báo
Financial Times gần đây.
Ông Marc Bailey, CEO công ty môi giới kim loại Sucden
Financial, cho biết biến động giá liên tục trên sàn COMEX đã khiến nhiều khách
hàng của công ty rút khỏi sàn này.
“LME rõ ràng đang hưởng lợi nhờ cơ chế miễn nhiễm với thuế
quan”, ông Bailey nhận định.
Những năm gần đây, cạnh tranh giữa các sàn giao dịch ngày
càng gay gắt khi LME và Comex - nơi giao dịch cả vàng, dầu và nông sản bên cạnh
kim loại cơ bản - đều nỗ lực tận dụng nhu cầu tăng mạnh đối với các kim loại cơ
bản và kim loại phục vụ sản xuất pin.
Thị trường đồng thu hút sự chú ý đặc biệt trong năm nay, sau
khi một loạt sự cố tại các mỏ đồng lớn trên thế giới đẩy giá kim loại này tăng
vọt lên hơn 11.000 USD/tấn - mức tiệm cận kỷ lục.
“Trước đây, LME từng chịu sức ép cạnh tranh từ Comex. Tuy
nhiên, cán cân nay đã đảo chiều”, ông Guy Wolf, giám đốc phân tích thị trường tại
công ty môi giới hàng hóa Marex, nhận xét.
Sau sự cố năm 2022, khi LME buộc phải hủy 8 giờ giao dịch
nickel giữa lúc thị trường hỗn loạn và sau đó đối mặt với hàng loạt vụ kiện tụng,
nhiều nhà giao dịch bắt đầu nghi ngờ khả năng phục hồi của sàn. Nắm bắt cơ hội
đó, Comex nhanh chóng mở rộng thị phần bằng việc tung ra các hợp đồng kim loại
phục vụ sản xuất pin như lithium và coban. Tuy nhiên, năm nay, giữa làn sóng biến
động do chính sách thuế quan của ông Trump, LME đã lấy lại lợi thế nhờ hệ thống
kho ngoại quan phủ khắp toàn cầu.
Kim loại được lưu giữ trong hệ thống kho của LME tại nhiều
quốc gia, bao gồm cả Mỹ, ở trạng thái "chưa nộp thuế". Trong khi đó, Comex áp dụng cơ chế tương
tự với một số kim loại, ngoại trừ đồng. Riêng kim loại đồng tại kho của Comex
được lưu trữ theo cơ chế “đã nộp thuế”, nghĩa là đã nộp đầy đủ các khoản thuế
trước khi hàng hóa được nhập kho.
Kết quả là trong năm nay, các thương nhân đã đổ xô đưa đồng
vào kho Comex trước khi mức thuế quan của ông Trump có hiệu lực. Làn sóng nhập
hàng này khiến nhu cầu đồng tăng vọt, đẩy mức chênh lệch giá mà người mua trên
Comex phải trả so với giá trên LME lên mức kỷ lục khoảng 3.000 USD mỗi tấn.
Theo phân tích Marex, giá đồng trên sàn Comex từng hai lần
biến động mạnh chỉ trong vài phút, khi các nhà giao dịch đẩy lệnh đặt cược vào
khả năng Mỹ áp thuế quan với mặt hàng này. Tuy nhiên, sau đó giá nhanh chóng
lao dốc khi thuế quan với đồng tinh luyện không được áp dụng như dự đoán.
Phía Comex, công ty chủ quản CME Group thừa nhận “mức chênh
lệch giá lớn giữa hai bờ Đại Tây Dương” đang gây ra không ít lo ngại nhưng đồng
thời khẳng định sẽ “tiếp tục đồng hành và hỗ trợ khách hàng trong giai đoạn biến
động này”.
Tuy nhiên, ông Wolf của công ty Marex cho biết hiện giá hợp
đồng tương lai đồng trên sàn Comex vẫn cao hơn so với giá trên LME. Điều này
cho thấy giới giao dịch vẫn đang đặt cược vào khả năng thuế quan của ông Trump có thể
được mở rộng sang đồng tinh luyện.
“Rủi ro vẫn còn đó. Mọi thứ vẫn chưa an toàn trừ khi bạn biết
trước điều gì sẽ xảy ra”, ông Wolf nhận xét.