Việc SpaceX tự phát triển GPU dường như là kế hoạch hoàn toàn mới, không liên quan tới các con chip mà Tesla đang phát triển...

Những đoạn trích bị rò rỉ từ hồ sơ mật S-1 của SpaceX, liên quan tới kế hoạch huy động vốn lên tới 1,75 nghìn tỷ USD sắp tới, hé lộ thông tin công ty này đang cân nhắc tự phát triển và sản xuất một số bộ xử lý phục vụ nhu cầu nội bộ.

Các con chip được đề cập được gọi là GPU, thay vì các mạch chuyên dụng (ASIC) thường dùng để tăng tốc AI. 

Thông tin này xuất hiện ngay sau tuyên bố gây chú ý mới đây của tỷ phú Elon Musk - cho biết sẽ sử dụng tiến trình 14A của Intel trong liên doanh sản xuất chip TeraFab, với SpaceX đóng vai trò vận hành nhà máy.

S-1 là tài liệu bắt buộc phải nộp cho Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ nhằm công bố các rủi ro và tình hình tài chính trước khi niêm yết cổ phiếu.

Hiện SpaceX chưa đưa ra bình luận chính thức, và quy mô cụ thể của khoản đầu tư vẫn chưa được làm rõ.

Trong tài liệu S-1 mà Reuters tiếp cận, việc “tự sản xuất GPU” được liệt kê như một trong những nguyên nhân khiến chi phí đầu tư của SpaceX dự kiến tăng mạnh trong thời gian tới. 

Trước đó, Elon Musk đã xác nhận SpaceX sẽ xây dựng và vận hành các cơ sở sản xuất bán dẫn quy mô lớn để sản xuất chip do Tesla thiết kế. Tuy nhiên, việc tự phát triển GPU dường như là kế hoạch hoàn toàn mới.

Trong cuộc đua phần cứng AI, mỗi “ông lớn” đang chọn một hướng đi riêng. Nvidia hiện thống trị thị trường với GPU - dòng chip đa năng, có thể xử lý song song khối lượng lớn dữ liệu. Trong khi đó, Alphabet thông qua Google lại phát triển TPU - các bộ xử lý chuyên biệt, tối ưu cho những tác vụ nhất định như huấn luyện mô hình AI hay vận hành chatbot. Đến nay vẫn chưa rõ SpaceX sẽ đi theo hướng nào.

Bên cạnh đó, cách đặt tên cho các bộ tăng tốc AI hiện rất khác nhau giữa các công ty. Chẳng hạn, AMD và Nvidia gọi sản phẩm của mình là GPU; Google dùng thuật ngữ TPU; Microsoft gọi Maia là “máy gia tốc”; còn SambaNova Systems gọi chip AI lại RDU.

Phần lớn các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn và các hãng phần cứng độc lập vẫn xếp các bộ tăng tốc AI vào nhóm ASIC, tức chip thiết kế riêng cho từng ứng dụng.

Chính vì vậy, việc SpaceX không nhắc tới các ASIC AI do Tesla phát triển khiến Reuters cho rằng công ty này có thể thiết kế và sản xuất bộ xử lý khác, có thể không trùng với các dòng chip AI hiện tại của Tesla.

Dù vậy, năng lực thực tế của SpaceX, hoặc bộ phận xAI, trong việc phát triển các chip tùy biến phức tạp để cạnh tranh với GPU và bộ tăng tốc AI từ những tên tuổi như AMD, Nvidia hay SambaNova vẫn là dấu hỏi.

Bản thân Elon Musk trước đây cũng từng gọi bộ xử lý AI5 của Tesla là “GPU”, dù con chip này không xử lý đồ họa theo cách truyền thống do thiếu các khối phần cứng chuyên biệt. 

Chính sự thiếu nhất quán trong cách đặt tên, vốn xuất phát từ việc các chip này được thiết kế cho những khối lượng công việc rất đặc thù, khiến việc xác định SpaceX thực sự muốn sản xuất chip AI5/AI6 của Tesla hay một dòng GPU hoàn toàn mới trở nên khó phán đoán.

Thực tế, sản xuất GPU là một trong những công việc phức tạp nhất trong ngành công nghiệp hiện đại. Ngay cả Nvidia, đơn vị tiên phong thiết kế GPU cũng không trực tiếp sản xuất mà phải thuê ngoài cho TSMC.

TSMC đã mất hàng thập kỷ và hàng tỷ USD để hoàn thiện các quy trình chế tạo tiên tiến, vốn đòi hỏi vật liệu đặc biệt và hơn một nghìn công đoạn với độ chính xác ở cấp độ nguyên tử. Kinh nghiệm sản xuất hàng tỷ con chip cho Apple, đặc biệt là dòng iPhone, đã giúp họ tích lũy năng lực mà rất ít công ty có thể theo kịp.

Hiện nay, chuỗi giá trị bán dẫn được phân tách thành nhiều công đoạn như thiết kế, chế tạo, đóng gói và kiểm thử, với nhiều doanh nghiệp khác nhau đảm nhiệm. Tuy nhiên, Elon Musk cho biết Terafab sẽ đi theo hướng tích hợp dọc: kiểm soát toàn bộ quy trình, từ thiết kế đến sản xuất.