Sửa đổi Luật Bưu chính: Đề xuất “quyền được yêu cầu xóa dữ liệu” của người tiêu dùng

Chiều 4/6, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì Hội đồng thẩm định dự án Luật bưu chính (sửa đổi).

Theo dự thảo tờ trình, Luật Bưu chính (sửa đổi) gồm 09 Chương và 62 điều quy định về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp bưu chính, người sử dụng dịch vụ bưu chính; bưu chính số và bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động bưu chính; thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm…

Cụ thể, dự thảo bổ sung trách nhiệm định danh người gửi, bảo vệ dữ liệu bưu chính, quản lý chất lượng dịch vụ, hạch toán riêng đối với dịch vụ COD và cung cấp thông tin phục vụ quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, bổ sung quy định định danh và truy vết bưu gửi. Theo đó mỗi bưu phẩm gửi được gắn với một mã định danh duy nhất, gắn với thông tin người gửi nhằm bảo đảm khả năng theo dõi, truy vết trong toàn bộ quá trình cung ứng dịch vụ bưu chính.

Quy định cơ chế kết nối, cung cấp, khai thác dữ liệu giữa doanh nghiệp bưu chính với cơ quan nhà nước có thẩm quyền; làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan trong việc tiếp cận, sử dụng dữ liệu và xử lý các vụ việc mất an toàn, an ninh bưu chính.

Bổ sung quy định về quản lý bưu gửi theo mức độ rủi ro; bảo đảm an toàn, an ninh trong toàn bộ quá trình chấp nhận, chia chọn, vận chuyển và phát bưu gửi…

Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) chuyển sang quản lý bưu gửi theo mức độ rủi ro dựa trên cơ sở thông tin người gửi, đặc điểm bưu gửi, hành trình vận chuyển và các dấu hiệu rủi ro phát sinh trong quá trình cung cấp dịch vụ.

Đây là cách tiếp cận hiện đại, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh bưu chính, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và tạo thuận lợi cho sự phát triển của thị trường bưu chính…

Góp ý tại Hội đồng thẩm định, đại diện Bộ Công an đề nghị bổ sung nghĩa vụ của người sử dụng dịch vụ bưu chính trong việc mở, cung cấp thông tin gói, kiện hàng khi có yêu cầu của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để phục vụ công tác bảo vệ an ninh quốc gia và đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Về bảo đảm an ninh trong cung cấp dịch vụ bưu chính, đại diện Bộ Công an đề nghị sửa đổi, bổ sung khoản 1, Điều 53 theo hướng quy định rõ hơn về yêu cầu trang bị và sử dụng máy soi chiếu trong Luật Bưu chính (sửa đổi)...

Còn đại diện Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Việt Nam đề xuất bổ sung điều khoản ngoại lệ quy định rằng: giới hạn trách nhiệm bồi thường sẽ không được áp dụng nếu thiệt hại xảy ra do lỗi cố ý hoặc gian lận của doanh nghiệp bưu chính. Ví dụ: nhân viên cố tình chiếm đoạt, trộm cắp bưu gửi - vốn là hành vi bị cấm tại Điều 8. Khi có yếu tố lỗi cố ý, người tiêu dùng phải được bồi thường 100% giá trị thiệt hại thực tế. 

Về giải quyết khiếu nại, tranh chấp, cần có cơ chế rõ ràng hơn để người tiêu dùng không bị kéo dài thời gian khi có sự cố.

Về bảo vệ dữ liệu cá nhân, cần bổ sung rõ “quyền được yêu cầu xóa dữ liệu” của người tiêu dùng.

Cụ thể, sau khi bưu gửi đã được phát thành công và hết thời hạn khiếu nại (hoặc thời hạn lưu trữ bắt buộc theo luật định), người tiêu dùng có quyền yêu cầu doanh nghiệp bưu chính ẩn hoặc xóa bỏ các thông tin nhạy cảm (số điện thoại, địa chỉ nhà riêng) trên hệ thống tra cứu công cộng để tránh bị lợi dụng cho mục đích quảng cáo hoặc lừa đảo…

Kết luận cuộc họp Hội đồng thẩm định, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo hoàn thiện phạm vi điều chỉnh, bảo đảm không chồng lấn với các luật có liên quan; bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các luật hiện hành…