Thách thức lớn với xuất khẩu của Việt Nam vào Canada
Song Hà
15/07/2024, 10:00
Thị trường suy giảm, các lợi thế về thuế quan từ Hiệp định thương mại tự do mang lại cho Việt Nam giảm dần, những tiêu chuẩn xuất khẩu mới... đang đặt ra nhiều thách thức đối với triển vọng xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường Canada...
Lợi thế cạnh tranh của Việt Nam tại thị trường Canada đang mất dần.
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, 5 tháng đầu năm 2024, xuất khẩu của Việt Nam sang Canada đạt trên 2,5 tỷ USD, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, một số nhóm/mặt hàng có mức tăng đến 3 chữ số như: máy móc thiết bị phụ tùng, thủy tinh... Tuy nhiên, vẫn có một số ngành hàng có xu hướng giảm, gồm: dệt may, điện thoại, phương tiện vận tải, túi xách...
NHU CẦU THỊ TRƯỜNG SUY GIẢM
Báo cáo mới đây của Thương vụ Việt Nam tại Canada cho biết: xuất khẩu các sản phẩm chủ lực của Việt Nam sang thị trường Canada đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Trong đó, thách thức lớn nhất chính là nhu cầu của thị trường suy giảm, do nhiều nguyên nhân.
Thứ nhất, yếu tố suy thoái kinh tế, lãi suất cao và lạm phát thực phẩm cao sẽ buộc các hộ gia đình và doanh nghiệp giảm chi tiêu, mua sắm.
Thứ hai,để thúc đẩy xuất khẩu, Canada đang duy trì chính sách tỷ giá thấp, khiến hàng của Việt Nam trở nên đắt hơn nhiều so với trước đây (do được báo giá bằng USD). Chính sách tỷ giá này cũng khiến các doanh nghiệp ngần ngại đầu tư, mua sắm thiết bị, hàng trữ kho,… ảnh hưởng tiêu cực đến cả xuất khẩu và nhập khẩu của Canada.
Thứ ba, mô hình tiêu dùng của Canada trong thời gian tới sẽ khác 2 năm trước đây (mua sắm ồ ạt sau Covid-19 do dư tiền tiết kiệm; nhập khẩu của Canada năm 2021 tăng 21% so với 2020 và năm 2022 tăng 16% so với năm 2021) và dự kiến dao động ổn định ở ngưỡng 450-500 tỷ USD. Nói cách khác, nhu cầu nhập khẩu của thị trường Canada sẽ sụt giảm trong những năm tới để trở về mức tiêu dùng thông thường.
Thứ tư, cơ cấu tăng trưởng của Canada dự kiến khó có thể thay đổi theo hướng đột phá trong 2-3 năm tới, kể cả với sự thay đổi Chính phủ thì các tác động chính sách cũng cần thời gian để nền kinh tế tăng trưởng thực. Trong khi đó, hậu quả của chính sách lãi suất và nhập cư đối với nền kinh tế Canada sẽ mất rất nhiều thời gian để giải quyết. Hiện nay, động lực tăng trưởng chủ yếu của Canada không phải là sản xuất mà là từ tăng xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ và tăng quy mô dân cư; trong khi năng suất lao động ngày càng thấp so với các nước G7 khác.
Thứ năm, khi nền kinh tế suy thoái, đời sống khó khăn, làn sóng bảo hộ cực đoan và sử dụng các biện pháp phòng vệ sẽ có nguy cơ ngày càng nhiều. Hiện nay, Canada đã khởi xướng 18 vụ việc trong các lĩnh vực, mặt hàng khác nhau đối với Việt Nam, đã có tác dụng ngăn chặn xuất khẩu ngay lập tức đối với các dòng sản phẩm này.
Bà Trần Thu Quỳnh, Tham tán thương mại Việt Nam tại Canada, cho biết thời gian qua, lợi thế thuế quan mà Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mang lại cho hàng xuất khẩu Việt Nam đã dần mất đi do Canada đã có và đang đẩy mạnh ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA) với một loạt các đối tác Nam Mỹ và trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (như Malaysia, Ấn Độ, Indonesia, Canada-ASEAN...). Đây đều là những nước có cơ cấu mặt hàng khá tương đồng với Việt Nam.
“Canada kêu gọi các doanh nghiệp hướng về khối kinh tế Nam Mỹ và hướng về các nước đồng minh để xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và đáng tin cậy. Xu hướng này đang tác động tiêu cực đến xuất khẩu một số mặt hàng Việt Nam có thế mạnh như: trái cây, thủy sản, dệt may”, bà Quỳnh nhận định.
LỢI THẾ CẠNH TRANH ĐANG MẤT DẦN
Trong năm 2023, qua theo dõi số liệu nước sở tại, bà Quỳnh cho biết Canada đặc biệt đẩy mạnh nhập khẩu từ Ecuador, Argentina, Chile và Mexico - những nước có Hiệp định Thương mại tự do song phương với Canada. Trong khối ASEAN, Canada cũng tăng cường nhập khẩu từ Philippines, Malaysia và Indonesia (dự kiến sẽ ký Hiệp định Thương mại tự do với Canada vào cuối năm 2024).
Ngoài việc mất lợi thế về thuế quan, chi phí logistics nội địa tại Canada cao cũng khiến giá xuất khẩu của Việt Nam kém cạnh tranh so với các nước láng giềng Nam Mỹ. Yếu tố giá xăng dầu vận tải cao, tình trạng chậm bốc dỡ hàng tại các cảng ở Canada do thiếu nhân công cũng là những lý do khiến hàng Việt Nam kém cạnh tranh hơn so với các nhà xuất khẩu Nam Mỹ.
Đối với riêng lĩnh vực dệt may, bà Quỳnh cho biết Việt Nam còn gặp bất lợi lớn khi không còn được hưởng ưu đãi Phổ cập thuế quan tăng cường vào cuối năm 2024. Trong khi đó, Chương trình ưu đãi phổ cập thuế quan thông thường (GSP) sẽ không áp đặt thêm các tiêu chí về xã hội và môi trường. Đây là bất lợi lớn cho ngành dệt may Việt Nam khi các đối thủ dệt may cạnh tranh lớn của chúng ta (như: Bangladesh, Cambodia, Haiti, Sri Lanka, Pakistan, Kenya, Egypt và El Salvador) sẽ tiếp tục hưởng GSP mà không phải chịu các ràng buộc về xã hội và môi trường; đồng thời, được hưởng quy định về xuất xứ dệt may đơn giản hơn.
Theo Thương vụ Việt Nam tại Canada, hiện nay cơ cấu hàng xuất khẩu công nghiệp nội địa của Việt Nam sang Canada chủ yếu là nhóm ngành hàng dệt may, đồ chơi và đồ gỗ nội thất (chiếm 40% giá trị kim ngạch), nhóm mặt hàng này dự báo khó có khả năng giữ mức tăng trưởng cao trong năm 2024 và các năm tới, trừ sản phẩm ô tô điện của Vinfast. Đối với nhóm mặt hàng điện thoại, linh kiện, máy móc thiết bị và sản phẩm điện tử (chiếm 50% tổng kim ngạch), hiện nay thị trường Canada vẫn có nhu cầu cao đối với các mặt hàng này...
Nội dung đầy đủ của bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 29-2024, phát hành ngày 15/07/2024. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Việt Nam vẫn vững vàng ở vị trí đối tác thương mại thứ 10 của Singapore
Bất chấp sự chững lại của kinh tế đảo quốc sư tử trong quý 1/2026, quan hệ thương mại Việt Nam – Singapore vẫn ghi nhận những con số bứt phá kỷ lục, đặc biệt là sự trỗi dậy mạnh mẽ của các nhóm hàng công nghệ và máy móc...
Vùng biển Ninh Bình thức giấc, thu hút khách du lịch
Sở hữu đường bờ biển gần 90 km cùng hệ sinh thái đa dạng từ rừng ngập mặn đến bãi tắm nguyên sơ, Ninh Bình đang nổi lên như điểm đến giàu tiềm năng du lịch biển. Sự kết hợp giữa di sản văn hóa, thiên nhiên và làng nghề truyền thống mở ra hướng phát triển du lịch bền vững, đa dạng trải nghiệm.
Tăng cường bảo vệ môi trường tại các nhà máy nhiệt điện
Trong bối cảnh nhu cầu điện năng tiếp tục gia tăng, việc bảo đảm vận hành ổn định các tổ máy phát điện là yêu cầu cấp thiết. Tuy nhiên, song hành với đó là trách nhiệm bảo vệ môi trường ngày càng được siết chặt, việc chủ động triển khai các giải không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn góp phần xây dựng ngành năng lượng phát triển theo hướng bền vững, hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và môi trường.
Vải thiều Bắc Ninh 2026: Mất mùa, được giá cao
Năm 2026, vải thiều Bắc Ninh rơi vào tình trạng mất mùa, sản lượng dự kiến chỉ bằng một nửa so với năm trước. Tuy nhiên, thị trường lại ghi nhận tín hiệu tích cực khi giá bán tăng cao. Ngay từ đầu vụ, nhiều doanh nghiệp đã ký hợp đồng thu mua với giá khoảng 40.000 đồng/kg, nhiều nông dân bán vải chín sớm tại vườn với giá bán lẻ lên tới 120.000 đồng/kg, giúp người trồng phần nào bù đắp thiệt hại...
Lai Châu: Chương trình OCOP khẳng định thương hiệu nông sản vùng cao Tây Bắc
Với 295 sản phẩm OCOP 4 sao và 3 sao, Chương trình OCOP tại tỉnh Lai Châu không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, gắn sản phẩm với văn hóa, du lịch địa phương. Lai Châu đang từng bước khẳng định vị thế với những sản phẩm đặc trưng, góp phần đưa nông sản vùng cao vươn xa trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
