Thời tiết mát mẻ dễ chịu, cổ phiếu ngành điện liệu còn "hot"?

Sản lượng điện sản xuất toàn hệ thống quốc gia chỉ tăng 3% trong nửa đầu năm 2025, theo ước tính của Bộ Công Thương. Con số này thấp hơn nhiều so với mục tiêu tăng trưởng hai chữ số được đặt ra cho cả năm.

Trong cập nhật triển vọng ngành điện vừa công bố, SSI Research cho rằng nguyên nhân chủ yếu là do nền nhiệt độ trung bình toàn quốc thấp hơn so với 6 tháng đầu năm 2024 và mức trung bình nhiều năm, dẫn đến nhu cầu sử dụng điện thấp hơn dự kiến. 

Tuy nhiên, điều này lại mang đến một số lợi ích cho ngành điện. Nhu cầu tiêu thụ chỉ tăng nhẹ đồng nghĩa với rủi ro thiếu điện thấp hơn. Nguồn cung điện đã đủ để đáp ứng nhu cầu trong giai đoạn này mà không cần chạy dầu để phát điện.

Điện chạy bằng dầu thường là giải pháp cuối cùng để giảm thiểu hoặc giải quyết tình trạng thiếu điện, loại hình này không phải là lựa chọn tối ưu cho các nhà máy điện. Trên thực tế, việc sử dụng dầu trong phát điện thường ảnh hưởng không tốt đến hiệu suất và độ bền của thiết bị tại nhà máy điện. Ngoài ra, điện chạy bằng dầu có giá cao hơn so với điện khí và điện than, từ đó gây thêm áp lực tài chính cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

Nhận định về triển vọng nửa cuối năm 2025, SSI Research dự báo sản lượng điện trong nửa cuối năm 2025 sẽ tăng 10%-11% so với cùng kỳ. Tình hình nền nhiệt độ thấp hiện tại có thể chỉ mang tính tạm thời. Theo Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu Việt Nam, nhiệt độ trung bình toàn quốc trong giai đoạn tháng 6–8 năm 2025 có thể tiệm cận hoặc vượt mức trung bình nhiều năm.

Trên thực tế, theo Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia, sản lượng điện năm 2025 dự kiến sẽ tăng 7%, đồng nghĩa với mức tăng khoảng 10%-11% trong nửa cuối năm 2025. Hình thái thời tiết trung tính hoặc La Nina có khả năng tiếp tục chiếm ưu thế trong ngắn hạn, từ đó hỗ trợ sản lượng thủy điện.

Trong trường hợp thủy điện và các nguồn năng lượng tái tạo khác không đủ đáp ứng nhu cầu, kỳ vọng EVN sẽ huy động thêm nhiệt điện, đặc biệt trong tháng 7 và tháng 8, và cũng không loại trừ khả năng huy động điện chạy bằng dầu.

Với triển vọng như vậy, trong nửa cuối năm 2025, ước tính giá thị trường điện sẽ giảm 20%-30% so với cùng kỳ, xuống mức 1.000 – 1.100 đồng/kWh. Điều này đồng nghĩa với ước tính cho cả năm 2025 là khoảng 1.150 đồng/kWh, tương đương mức giảm 15%-20%.

SSI Research kỳ vọng dự án Nhơn Trạch 3 & 4 sẽ bắt đầu vận hành thương mại vào cuối năm 2025. Đây sẽ là dự án điện LNG đầu tiên tại Việt Nam, với Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (POW: HOSE) là chủ đầu tư. Đầu năm nay, dự án đã ký kết hợp đồng cung cấp LNG kéo dài 25 năm với PV GAS (GAS: HOSE). Tính đến tháng 5/2025, tiến độ thiết kế, mua sắm và xây dựng (EPC) đã hoàn thành 99%.

SSI Research dự báo nhà máy Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 sẽ lần lượt đi vào vận hành thương mại trong quý 3/2025 và quý 4/2025, tuy nhiên có thể chưa mang lại lợi nhuận ngay. Nhơn Trạch 3 đã bắt đầu chạy thử nghiệm từ tháng 2/2025, trong khi Nhơn Trạch 4 đã đốt lửa lần đầu vào tháng 6/2025. Việc vận hành thương mại dự án này sẽ là tiền đề cho việc triển khai 14 dự án điện LNG khác đến năm 2030. 

Đối với năng lượng tái tạo, Việt Nam đang chuyển đổi từ cơ chế giá FiT (Feed-in Tariff) sang cơ chế đấu thầu cạnh tranh cho các dự án điện mới. Để triển khai các dự án năng lượng tái tạo trong tương lai, cơ chế đấu thầu được kỳ vọng sẽ trở thành phương án thay thế. Theo cơ chế này, các nhà đầu tư tiềm năng sẽ phải đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) với EVN dựa trên khung giá mới, trong đó có quy định mức giá trần. 

SSI Research duy trì quan điểm các doanh nghiệp năng lượng tái tạo có thể hưởng lợi dài hạn (hơn là ngắn hạn), như REE, HDG và GEG. Tuy nhiên, đối với triển vọng nửa cuối năm 2025, SSI Research đánh giá cao NT2 và HDG.

Đối với NT2, một trong số ít nhà máy điện khí tại khu vực Đông Nam Bộ vẫn còn cam kết cung cấp khí tự nhiên với GAS, kỳ vọng NT2 sẽ hưởng lợi từ mức tăng trưởng sản lượng điện hai chữ số trong nửa cuối năm 2025 và chi phí khấu hao giảm vào năm 2026. Đối với HDG, công ty đã mở bán dự án Hado Charm Villas đợt tiếp theo. Đây sẽ là động lực tăng trưởng chính trong nửa cuối năm 2025 của công ty.