Trung bình các thị trường chứng khoán trước khi nâng hạng đều tăng mạnh lên tới 45%, Việt Nam tương tự?

Nâng hạng là câu chuyện được thị trường kỳ vọng nhất ở thời điểm hiện tại bởi vấn đề chỉ còn là một thời gian ngắn. 

FTSE Russell ghi nhận nỗ lực và khuyến khích công bố các quy tắc hoạt động chi tiết hơn bao gồm cả việc hoàn thiện vai trò trách nhiệm của các tổ chức thành viên. Đồng thời, nâng cấp hệ thống hạ tầng và xử lý giao dịch thông qua đưa hệ thống KRX vào hoạt động. Song song đó, đánh giá tính hiệu quả của hệ thống và khắc phục nếu xảy ra lỗi khi giao dịch.

Cũng giống như những công ty chứng khoán khác, Mirae Asset kỳ vọng đến tháng 9/2025 Việt Nam sẽ được quyết định nâng hạng từ Frontier lên Secondary Emerging, và kỳ vọng được giải ngân từ tháng 3/2026.

Quy mô vốn hóa của VN-Index đạt hơn 216 tỷ USD (06/03/2025), khá tương đồng với vài quốc gia được phân bổ tỷ trọng thấp trong danh mục FTSE Emerging markets Index. Tiêu biểu như quy mô vốn hóa thị trường Chile đạt 176 tỷ USD (T1/2025), Qatar 171 tỷ USD (T1/2025). Ước tính tỷ trọng của Việt Nam trong rổ sẽ ở mức khoảng 0,7% khi được thêm vào chính thức.

Tiêu biểu, Vanguard FTSE Emerging Markets ETF với quy mô gần 83 tỷ USD. Với tỷ trọng phân bổ 0,7%, Việt Nam có thể được giải ngân ở khoảng 581 triệu USD. Dòng tiền ngoại chảy vào Việt Nam không những đến từ những quỹ sử dụng chỉ số FTSE Emerging markets Index làm tham chiếu, mà còn thu hút những dòng vốn ngoại khác khi thị trường nâng hạng.

Tổng hợp một số quỹ ETF sử dụng FTSE Emerging markets Index làm tham chiếu, với tỷ trọng phân bổ 0,7%. Việt Nam có thể nhận đầu tư ước tính khoảng 622 triệu USD tức gần 15.878 tỷ đồng. Thực tế có thể hơn do thu hút những dòng vốn ngoại khác. 

Theo quan sát, đa phần các thị trường trước thời điểm nâng hạng chính thức 1 - 2 năm, thị trường chứng khoán đều có dấu hiệu bật tăng. Cụ thể: Qatar tăng hơn 45% từ (T9/2013-T9/2014), Saudi Arabia tăng hơn 23% (T3/2017- T3/2018), Romania tăng hơn 18% từ (T9/2018-T9/2019).

Trong ngắn hạn, các thị trường trước thời điểm nâng hạng chính thức thường ghi nhận mức tăng tốt. Vì vậy, nếu dự báo Việt Nam được chính thức nâng hạng từ tháng 9/2025, như vậy năm 2025 là năm phù hợp để nhà đầu tư tích lũy những cổ phiếu hưởng lợi từ câu chuyện nâng hạng.

Bên cạnh đó, về mặt dài hạn sau thời điểm giải ngân chính thức cách 6 tháng tới 1 năm so với thời điểm chính thức có thông tin nâng hạng, vốn hóa thị trường ở đa số các thị trường đã được nâng hạng trong quá khứ đều cho thấy mức tăng trưởng tốt tới thời điểm hiện tại.

Các cổ phiếu trong danh mục cập nhật ngày 19/02/2025 của FTSE kỳ vọng hưởng lợi. Tuy nhiên, nếu nâng hạng thành công, cổ phiếu cần đạt yêu cầu mới của FTSE Secondary Emerging để lọt vào danh sách lựa chọn như vốn hóa, thanh khoản, tỷ lệ sở hữu nhà đầu tư nước ngoài, …

Ngoài ra, Mirae Asset đánh giá cao nhóm ngành chứng khoán, là nhóm hưởng lợi trực tiếp nếu thị trường nâng hạng thành công. Cùng với việc thu hút dòng vốn ngoại, thanh khoản thị trường dự kiến tăng cao. Tâm lý đầu tư cải thiện kéo theo dư nợ cho vay ký quỹ tăng, mở rộng biên lợi nhuận tạo kỳ vọng tăng trưởng cho nhóm ngành chứng khoán.

Trước đó, theo Chứng khoán BSC, FTSE Russell phần lớn ra thông báo chấp thuận nâng hạng thị trường vào thời điểm tháng 9 hàng năm – mốc thời gian quan trọng trong việc đánh giá phân loại – với tổng cộng 21/25 lần cho 19 quốc gia ra thông báo trong 17 năm.

Trong giai đoạn 2008 – 2024, có 4 quốc gia được FTSE ra thông báo nâng hạng vào tháng 3. Cũng cần lưu ý rằng, FTSE thường thu thập lấy dữ liệu vào các mốc tháng 06, 12 hàng năm, từ đó sẽ tiếp tục quá trình tham vấn để đưa ra quyết định nâng hạng, hạ bậc.

Trong kịch bản cơ sở, BSC Research dự báo thị trường chứng khoán Việt Nam có thể được MSCI xem xét đưa vào danh sách theo dõi (Watch list trong T06/2025) và FTSE Russell ra thông báo chấp thuận nâng hạng vào tháng 9/2025.

Thanh khoản thường tích cực sau khi thông tin nâng hạng được công bố (T0) từ 1-2 tháng đối với FTSE và từ 5-6 tháng đối với MSCI. Khoảng thời gian trước T0 thanh khoản tùy từng quốc gia có diễn biến trái ngược nhau và không mang tính phổ quát để đưa ra nhận định. Đối với quá trình chuyển đổi (T1) thanh khoản sẽ thực sự cải thiện từ 1-2 tháng đối với FTSE và 1-4 tháng đối với MSCI sau khi quá trình chuyển đổi hoàn tất.

Khối ngoại sẽ thực hiện hoạt động mua ròng từ 2-4 tháng trước khi FTSE ra thông báo chấp thuận nâng hạng (T0) cũng như thời gian bắt đầu quá trình chuyển đổi (T1). Đối với MSCI, khối ngoại hành động sớm hơn từ 4-5 tháng – do quy mô các quỹ tham chiếu theo bộ chỉ số và mức độ ảnh hưởng của MSCI lớn hơn FTSE Russell. Cổ phiếu cần chú ý gồm HPG, VNM, MSN, VCB, SSI, VIC, VHM, VRE.