Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán: Sẽ triển khai mô hình Đối tác bù trừ trung tâm CCP vào năm 2027

Phát biểu tại Hội nghị phát triển thị trường chứng khoán năm 2026 sáng nay 20/3, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh: Năm 2026 là một năm đặc biệt quan trọng, đánh dấu 35 năm ngành chứng khoán và 25 năm hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Dù tình hình kinh tế - tài chính thế giới có nhiều biến động phức tạp, thị trường Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định, quy mô vốn hóa và thanh khoản giữ ở mức khả quan. 

Hướng tới giai đoạn 2026 - 2030, mục tiêu của Việt Nam là đạt mức tăng trưởng kinh tế bình quân trên 10%/năm, đòi hỏi thị trường vốn đặc biệt là chứng khoán phải phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. 

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề ra 2 nhóm giải pháp trọng tâm: Nhóm giải pháp 1: Phát triển nguồn cung. Nhóm này được chia thành 3 cấu phần tương ứng với 3 thị trường cốt lõi.

Đối với thị trường cổ phiếu, tiếp tục hoàn thiện cơ chế để rút ngắn thời gian IPO và niêm yết xuống chỉ còn khoảng 30 ngày; Hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp FDI thực hiện chào bán, niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam để đa dạng hóa nguồn cung chất lượng. 

Đẩy mạnh cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp, hiện nhiều nơi tỷ lệ sở hữu nhà nước vẫn trên 80%, gắn liền với việc đăng ký giao dịch và niêm yết. Phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ để xây dựng cơ chế hỗ trợ, hình thành mảng giao dịch chuyên biệt phù hợp cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo/startup. Nâng cao chất lượng quản trị công ty, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các doanh nghiệp niêm yết nhằm thu hút nhà đầu tư

Đối với thị trường trái phiếu: Trình Chính phủ ban hành các quy định mới về chào bán trái phiếu riêng lẻ và ra công chúng; Đa dạng hóa sản phẩm như: trái phiếu doanh nghiệp cho dự án PPP, trái phiếu xanh và trái phiếu bền vững; Nâng cao xếp hạng tín nhiệm quốc gia, tiêu chuẩn hóa các quy định về quản lý tài sản đảm bảo của trái phiếu doanh nghiệp; Thu hút đầu tư vào trái phiếu Chính phủ kỳ hạn dài (20-30 năm). 

Đối với thị trường chứng khoán phái sinh và sản phẩm mới: Tiếp tục triển khai hợp đồng tương lai dựa trên chỉ số VN100 và nghiên cứu áp dụng hợp đồng quyền chọn chỉ số (index options). Triển khai đa dạng các loại chứng quyền có bảo đảm, chứng chỉ quỹ ETF và các công cụ tài chính xanh. Đáng chú ý, Ủy ban đang nghiên cứu triển khai thị trường giao dịch tài sản mã hóa (crypto/digital assets) và các sàn giao dịch chuyên biệt trong nước. 

Nhóm giải pháp 2: Phát triển cầu đầu tư. Nhóm này tập trung vào 3 tệp nhà đầu tư chính. Nhà đầu tư tổ chức: Hiện nay, nhà đầu tư cá nhân chiếm tới 90% giao dịch, khiến thị trường dễ biến động mạnh theo tâm lý khi có tin tức. Ủy ban đặt mục tiêu phát triển mạnh các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và đa dạng hóa các bộ chỉ số (chỉ số ngành, chỉ số xanh) để thu hút các thể chế tài chính dài hạn.

Nhà đầu tư nước ngoài: Đơn giản hóa thủ tục hành chính, áp dụng cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ 100% tiền (non-prefunding) để giúp nhà đầu tư ngoại tiếp cận thị trường dễ dàng hơn. Rà soát, mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) đối với các ngành nghề không liên quan đến an ninh quốc phòng. Yêu cầu các doanh nghiệp niêm yết thực hiện công bố thông tin bằng tiếng Anh.

Triển khai mô hình Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào năm 2027 và cung cấp sản phẩm phòng ngừa rủi ro tỷ giá nhằm bảo vệ lợi nhuận cho khối ngoại. Duy trì cơ chế đối thoại hàng tháng để tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư.

Nhà đầu tư cá nhân: Tăng cường phổ cập kiến thức tài chính thông qua việc đưa giáo dục đầu tư vào trường học, phối hợp với các đài truyền hình để làm chương trình tuyên truyền. Đồng thời, siết chặt đạo đức nghề nghiệp và nâng cao chất lượng dịch vụ của đội ngũ môi giới, tư vấn đầu tư. 

Các giải pháp hỗ trợ khác Bên cạnh nguồn cung và cầu, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang xây dựng hệ thống giám sát tổng thể, đưa công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) vào giám sát thị trường nhằm đảm bảo tính minh bạch, đồng thời đẩy mạnh hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, nâng cấp hệ thống giao dịch mới.

"Sự phát triển của thị trường không chỉ phụ thuộc vào cơ quan quản lý mà còn cần sự chung tay, trách nhiệm của các công ty chứng khoán, quỹ đầu tư và doanh nghiệp niêm yết. Ủy ban sẽ luôn coi cộng đồng thị trường là đối tác quan trọng, sẵn sàng lắng nghe và tiếp thu các ý kiến đóng góp để hoàn thiện chính sách", Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh.