UOB: Người tiêu dùng Việt dẫn đầu khu vực về mức độ lạc quan với nền tảng tài chính vững vàng

Nghiên cứu Tâm lý Người tiêu dùng ASEAN (ACSS) của Ngân hàng UOB (Singapore) công bố chiều 20/11, Việt Nam tiếp tục dẫn đầu khu vực về mức độ lạc quan của người tiêu dùng, với 67 điểm, cao hơn nhiều so với mức trung bình khu vực là 54 và tăng ba điểm so với năm ngoái.  Điều này phản ánh niềm tin bền vững của người tiêu dùng Việt Nam đối với cả nền kinh tế quốc gia và triển vọng tài chính cá nhân.

TĂNG QUAN TÂM ĐẾN MÔI TRƯỜNG VÀ CHI TIÊU GIÁO DỤC

Ông Paul Kim, Giám đốc Khối Dịch vụ Tài chính Cá nhân, Ngân hàng UOB Việt Nam, chia sẻ: “Tâm lý người tiêu dùng Việt Nam vẫn tiếp tục bền bỉ, phản ánh sự lạc quan ngày càng tăng đối với cả môi trường vĩ mô và tài chính cá nhân. Bất chấp những thách thức toàn cầu, Việt Nam đã cho thấy sức mạnh nền tảng vững chắc và định hướng chính sách hiệu quả. Động lực này đang thúc đẩy chi tiêu tiêu dùng và sự quan tâm nhiều hơn đến việc hoạch định tài chính”.

Theo UOB, giá hàng hóa bình ổn cùng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) duy trì ổn định đã góp phần củng cố triển vọng tích cực. Dự báo kinh tế mới nhất của UOB cũng đã điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng GDP cả năm của Việt Nam lên 7,7%, từ mức 7,5% sau kết quả ấn tượng của quý 3 đạt 8,23%.

Nghiên cứu cho thấy xu hướng này định hình lại hành vi mua sắm, khi cứ ba người tiêu dùng thì có một người sẵn sàng trả thêm cho sản phẩm thân thiện môi trường.

“Khi nỗi lo lạm phát giảm, người tiêu dùng Việt Nam bắt đầu chú ý nhiều hơn đến các vấn đề rộng hơn như môi trường”, ông Paul Kim cho biết.

Ngoài ý thức môi trường, sự an tâm tài chính cũng thúc đẩy chi tiêu ở các lĩnh vực quan trọng trong năm 2025. Theo ACSS, có 67% người Việt cho biết chi nhiều hơn cho giáo dục, chăm sóc sức khỏe và thể chất, cao hơn mức chi cho nhu yếu phẩm hằng ngày (53%).

Hơn một nửa người tiêu dùng Việt cũng cho biết đã chi tiêu nhiều hơn cho các hạng mục trải nghiệm và cao cấp, phản ánh nhu cầu nâng cấp phong cách sống ngày càng tăng, 8/10 người tiêu dùng trong khảo sát xem các trải nghiệm như sự kiện giải trí, ẩm thực cao cấp và du lịch nghỉ dưỡng là phần thiết yếu trong cuộc sống.

Thực tế cho thấy tại Việt Nam thực sự đã chi tiêu nhiều hơn cho các hạng mục trải nghiệm, UOB cho biết tổng giá trị chi tiêu qua thẻ UOB cho các lĩnh vực ăn uống, giải trí và du lịch tại Việt Nam tăng 8% so với cùng kỳ năm trước; trong đó chi tiêu cho giải trí tăng 48% và du lịch tăng 8%.

GEN Z LÀ NHÓM ÍT CÓ SỰ CHUẨN BỊ TÀI CHÍNH NHẤT

Người tiêu dùng Việt Nam tiếp tục cho thấy nền tảng tài chính vững vàng, khi có tới 94% người được khảo sát bày tỏ sự tự tin trong quản lý tài chính cá nhân.

Khảo sát cũng ghi nhận mức độ chuẩn bị tài chính cao khi 86% cho biết họ có đủ quỹ dự phòng khẩn cấp; 79% tự tin có thể xử lý các khoản nợ hiện tại; 82% khẳng định đã trang bị đầy đủ bảo hiểm và 76% đánh giá các khoản đầu tư hiện có đủ để phục vụ mục tiêu dài hạn cũng như kế hoạch nghỉ hưu.

“Thói quen tiết kiệm của người tiêu dùng Việt Nam vẫn cho thấy sự ổn định, với tám trong mười người tiêu dùng Việt cho biết họ tiết kiệm hơn 10% thu nhập hàng tháng, đặc biệt là ở nhóm phụ nữ; 57% cũng cho biết đã tích lũy đủ để trang trải chi phí từ ba đến sáu tháng”, chuyên gia tại UOB nhận định.

"Liên quan đến việc thúc đẩy chuyển dịch từ thanh toán tiền mặt sang thanh toán số, tâm lý “cầm tiền mặt vẫn an toàn hơn” vẫn là rào cản chính. Do đó, bên cạnh việc mở rộng các điểm chấp nhận thanh toán số, các tổ chức cung ứng dịch vụ và trung gian thanh toán cần tiếp tục nâng cao tính an toàn, bảo mật, cũng như cải thiện tiện ích và trải nghiệm cho người dùng".

Việc tham gia bảo hiểm sức khỏe cá nhân khá phổ biến ở Việt Nam với 44% người tiêu dùng Việt sở hữu bảo hiểm sức khỏe tư nhân, ngoài bảo hiểm được cấp bởi nhà nước.

Tuy nhiên, tỷ lệ sở hữu bảo hiểm nhân thọ lại cho thấy mức giảm 14% so với năm ngoái và hiện thấp hơn mức trung bình khu vực. Trong khi đó, sự quan tâm đến các sản phẩm bảo hiểm chuyên biệt như bảo hiểm tử kỳ và bảo hiểm thương tật đang tăng.

Hành vi đầu tư cho thấy sự chênh lệch ngày càng lớn, theo nghiên cứu của UOB, nhiều người tiêu dùng Việt Nam tích cực tìm hiểu kiến thức tài chính, số người thực sự biến kiến thức thành hành động vẫn hạn chế.

Theo đó, chỉ 57% đầu tư hơn 10% thu nhập hàng năm, giảm 13 điểm phần trăm so với năm ngoái. Tiền gửi cố định tại ngân hàng vẫn là hình thức đầu tư phổ biến nhất, được 93% người tham gia khảo sát lựa chọn, cho thấy xu hướng thận trọng gia tăng ở người tiêu dùng Việt.

Trong các nhóm người tiêu dùng, Gen Z nổi bật là nhóm ít có sự chuẩn bị tài chính nhất. Nghiên cứu cho thấy 5% Gen Z hoàn toàn không có sự chuẩn bị về quỹ dự phòng và bảo hiểm, và chưa đến một nửa (47%) có khoản tiết kiệm đủ để chi tiêu hơn ba tháng. Ngoài ra, chỉ 33% sở hữu bảo hiểm sức khỏe cá nhân và tỷ lệ sở hữu bảo hiểm nhân thọ là thấp nhất trong nhóm này, ở mức 43%. Đáng chú ý, 13% cảm thấy hoàn toàn chưa sẵn sàng để quản lý các khoản nợ hiện tại.

Khoảng cách về khả năng chuẩn bị tài chính này gắn liền với hành vi tài chính của Gen Z vốn ưu tiên các chi tiêu thiên về phong cách sống. Nghiên cứu cho thấy 77% Gen Z được khảo sát tại Việt Nam cho biết họ thích tận hưởng cuộc sống hiện tại hơn là lo lắng cho tương lai và cùng tỷ lệ này cho rằng áp lực xã hội và kỳ vọng từ bạn bè khiến việc tiết kiệm trở nên khó khăn – đây là tỷ lệ cao nhất trong tất cả các nhóm tuổi.