Áp lực mất giá đè nặng đồng yên trước cuộc họp của BOJ

Cuộc họp chính sách tiền tệ đầu tiên trong năm 2026 của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ diễn ra vào ngày 23/1. Giới phân tích nhận định BOJ sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp này, dù áp lực giảm giá đang đè nặng lên đồng yên Nhật.

Thay vì tăng lãi suất, BOJ có thể sẽ nâng dự báo tăng trưởng kinh tế và phát tín hiệu sẵn sàng tăng lãi suất trong tương lai. Cách tiếp cận này có thể giúp hỗ trợ tỷ giá đồng yên trong bối cảnh xu hướng mất giá của đồng nội tệ và đà tăng vững của tiền lương khiến các nhà hoạch định chính sách ở Tokyo lo ngại về áp lực lạm phát leo thang.

Thị trường không kỳ vọng rằng trong buổi họp báo sau cuộc họp của BOJ, Thống đốc Kazuo Ueda có thể đưa ra tín hiệu về việc đến khi nào việc tăng lãi suất sẽ được nối lại. BOJ đang ở trong một tình thế tiến thoái lưỡng nan về lãi suất, khi tỷ giá đồng yên giảm nhưng lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ lại tăng mạnh kể từ khi Thủ tướng Sanae Takaichi hôm thứ Hai tuần này kêu gọi tiến hành bầu cử sớm.

Lần tăng lãi suất gần đây nhất của BOJ là vào tháng 12 vừa qua, khi cơ quan này nâng lãi suất ngắn hạn lên 0,75%, mức cao nhất trong 30 năm.

Phiên sáng nay (21/1) tại thị trường châu Á, tỷ giá yên so với USD có lúc giảm còn 158,46 yên đổi 1 USD, cách không xa vùng 159-160 yên/USD mà thị trường cho rằng Bộ Tài chính Nhật Bản sẽ tiến hành can thiệp để bảo vệ tỷ giá đồng nội tệ.

Đồng yên và trái phiếu kho bạc Mỹ đã đồng loạt bị bán mạnh từ đầu tuần này, vì thị trường cho rằng cuộc bầu cử sớm sẽ củng cố vị thế của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền trong Hạ viện Nhật Bản, theo đó giúp Thủ tướng Takaichi dễ dàng theo đuổi chủ trương chính sách tài khóa nới lỏng hơn.

Hôm thứ Ba, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 40 năm đã lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua mốc 4%. Lợi suất của kỳ hạn 10 năm tăng lên mức 2,3%, cao nhất 27 năm.

Kể từ khi bà Takaichi trở thành Thủ tướng Nhật Bản vào tháng 10/2025 đến nay, yên đã giảm giá 8% so với USD. Tuần trước, tỷ giá yên có lúc giảm xuống mức 159,45 yên/USD, mức thấp nhất trong 18 tháng trở lại đây.

“Nếu trái phiếu chính phủ Nhật Bản tiếp tục bị bán tháo, tỷ giá yên so với USD có thể giảm về ngưỡng 159-160 yên đổi 1 USD, và có khả năng dẫn tới một động thái can thiệp. Tuy nhiên, nếu sự bán tháo đồng yên xuất phát từ chính các chính sách của Chính phủ Nhật Bản, hiệu quả của việc can thiệp sẽ bị nghi ngờ”, trưởng chiến lược thị trường toàn cầu của ngân hàng ING, ông Chris Turner, nhận xét với hãng tin Reuters.

Trong tuyên bố kêu gọi bầu cử sớm, bà Takaichi cam kết sẽ cắt giảm thuế tiêu thụ thực phẩm và chấm dứt “chính sách tài khóa thắt chặt quá mức” - một dấu hiệu cho thấy chính phủ của bà sẽ có các động thái tăng chi tiêu và giảm thuế sau cuộc bầu cử dự kiến diễn ra trong tháng 2.

Áp lực lạm phát gia tăng do chính sách tài khó mở rộng mang lại cho BOJ lý do để tăng lãi suất, song nếu đảng của bà Takaichi thắng trong cuộc bầu cử sắp tới, bà có thể sẽ đẩy mạnh chủ trương tăng phát để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đang mong manh bằng cách giữ lãi suất ở mức thấp - giới phân tích nhận định.

“Đến nay, BOJ vẫn giữ lập trường thận trọng với việc liên tục tăng lãi suất” vì lo ngại tác động tiêu cực tới hệ thống tài chính của Nhật Bản và do sức ép từ chính quyền bà Takaichi. Liệu sự mất giá của đồng yên có dẫn tới sự thay đổi trong lập trường này hay không là một vấn đề quan trọng cần theo dõi”, nhà kinh tế trưởng về Nhật Bản của công ty JPMorgan Securities, bà Ayako Fujita, nhận xét.

Các nguồn thạo tin tiết lộ với Reuters rằng các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản nhận thấy có dư địa để tăng lãi suất sớm hơn so với thị trường kỳ vọng, có khả năng sẽ có một đợt tăng vào tháng 4, bởi sự mất giá của đồng yên đang làm gia tăng áp lực lạm phát trong nền kinh tế.

Trong khi đó, các nhà phân tích được Reuters khảo sát dự báo BOJ sẽ đợi tới tháng 7 mới tăng lãi suất. Hơn 75% các nhà kinh tế được hỏi dự báo đến tháng 9 năm nay, lãi suất chính sách của BOJ sẽ đạt mức 1%.

BOJ chấm dứt chính sách tiền tệ siêu nới lỏng đã áp dụng trong hàng thập kỷ vào đầu năm 2024. Từ đó đến nay, cơ quan này đã tăng lãi suất 4 lần.