Bên trong hầm dự trữ đất hiếm ít người biết ở Đức

Sau Thế chiến II, Đức có nhiều hầm trú ẩn phòng không khổng lồ bị bỏ không, trong đó không ít công trình được cải tạo thành câu lạc bộ giải trí hoặc khu leo núi trong nhà.

Tuy nhiên, theo tờ báo Nikkei Asia, tại một địa điểm ở Frankfurt, một boong-ke lại được giao nhiệm vụ đặc biệt: trở thành hầm chứa với chế độ bảo vệ nghiêm ngặt dành cho các vật liệu mang tính chiến lược.

Trong bối cảnh địa chính trị biến động và chuỗi cung ứng gián đoạn, boong-ke này một lần nữa trở thành nơi cất giữ những “bí mật” quan trọng.

Theo Nikkei Asia, tồn kho kim loại quan trọng và đất hiếm tại châu Âu đã suy giảm kể từ khi Trung Quốc siết xuất khẩu vào tháng 4 năm nay để đáp trả động thái thuế quan của Mỹ.

Lúc này, công ty Tradium - một trong hai nhà nhập khẩu đất hiếm lớn của Đức - bắt đầu mua lại vật liệu thô quan trọng từ các công ty tư nhân và trực tiếp cung ứng một phần cho các doanh nghiệp công nghiệp châu Âu, trải rộng trong nhiều lĩnh vực từ ô tô, điện tử đến năng lượng và quốc phòng.

Tradium bắt đầu cải tạo boong-ke này thành một kho lưu trữ quy mô lớn từ năm 2011, một năm sau cú sốc đất hiếm đầu tiên khi Trung Quốc cấm xuất khẩu sang Nhật Bản khi căng thẳng song phương leo thang.

Ngày 3/12, phóng viên tờ Nikkei Asia được mời tham quan độc quyền cơ sở này. Tradium cho biết chuyến tham quan nhằm thúc đẩy khả năng tiếp cận với các doanh nghiệp châu Á, dù người phát ngôn của công ty cho biết hầm chứa này từ lâu đã mở cho mọi cá nhân và doanh nghiệp trên toàn cầu.

Theo các phóng viên của Nikkei Asia, khu lưu trữ được quản lý nghiêm ngặt của hầm chứa có hàng chục thùng phuy và kiện hàng dán nhãn sở hữu của một tập đoàn công nghệ lớn ở châu Á, nhưng Tradium không cho phép tiết lộ tên doanh nghiệp này.

Cơ sở này gồm 1.400 m2 lưu trữ với mức bảo vệ tương đương hầm két và thêm 1.000 m2 lưu trữ có mức bảo vệ thấp hơn. Tradium cũng vận hành hai cơ sở lưu trữ khác ở Frankfurt, gồm một cơ sở 1.000 m2 và một dự án mới quy mô 2.500 m2. Khách hàng có thể gửi giữ nhiều tài sản giá trị trong khu lưu trữ với mức bảo vệ tương đương hầm két, từ trang sức đến vàng.

Trong hai khu nhà kho vẫn còn mùi sơn mới, phóng viên Nikkei Asia cho biết họ nhìn thấy hàng trăm thùng phuy màu xanh dương và xanh lá chứa đất hiếm có nguồn gốc Trung Quốc. Tradium cho biết tổng lượng nguyên liệu thô quan trọng tại các cơ sở của công ty đạt khoảng 300 tấn và cho rằng đây là kho dự trữ lớn nhất châu Âu, dù không loại trừ khả năng tồn tại những kho còn lớn hơn và kín đáo hơn mà công ty không biết tới hoặc không thể tiết lộ.

“Việc khuyến khích các chủ sở hữu tư nhân bán lại lượng vật liệu họ đang nắm giữ đã giúp nhiều doanh nghiệp châu Âu kịp bổ sung nguồn hàng, qua đó giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung”, người phát ngôn Tradium cho biết.

Tradium cho biết những đơn vị tư nhân nắm giữ những nguyên liệu này gồm cả cá nhân lẫn tổ chức. Đây là những bên bên coi xem khoáng sản quan trọng là mặt hàng có giá trị chiến lược.

Các biện pháp siết xuất khẩu của Trung Quốc năm nay đã đẩy giá đất hiếm tăng vọt. Kể cả khi Mỹ và Trung Quốc đạt thỏa thuận “đình chiến” trong 1 năm hồi tháng 10, giá các kim loại này cũng chỉ giảm nhẹ từ các mức đỉnh gần đây.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hóa Argus Media, giá dysprosium tại châu Âu ngày 27/11 tăng lên 910 USD/kg, cao gấp hơn 3 lần so với trước khi Trung Quốc áp đặt biện pháp hạn chế xuất khẩu hồi tháng 4. Gerbium giao dịch ở mức 3.700 USD/kg, cao gấp khoảng 4 lần so với giai đoạn trước khi kim loại này bị siết xuất khẩu.

Cả hai kim loại này - được dùng để tăng khả năng chịu nhiệt của nam châm trong động cơ xe điện - hiện neo quanh vùng giá cao nhất trong khoảng 10 năm trở lại đây.

“Chúng tôi đang bước sang tháng thứ 8 trong tình trạng gần như không có hoặc chỉ nhận được lượng hàng đất hiếm hết sức hạn chế. Do đó, một kho dự trữ vật liệu chiến lược đủ dùng trong ít nhất 6 tháng chắc chắn có thể giúp giảm bớt áp lực nguồn cung”, người phát ngôn của Tradium cho biết.

Cơ sở lưu trữ của Tradium được thiết kế theo chuẩn an ninh nghiêm ngặt, với tường dày, hệ thống camera và rèm chắn nhằm hạn chế khả năng quan sát từ bên ngoài. Phần quan trọng nhất là một kho kín không có cửa sổ, chỉ có thể tiếp cận qua cánh cửa nặng 4 tấn.

Tradium cho biết ngay cả khi xảy ra sự cố thất thoát, số vật liệu này cũng khó tiêu thụ vào chuỗi cung ứng công nghiệp vì doanh nghiệp mua hàng sẽ yêu cầu chứng nhận xuất xứ và chất lượng.

Tradium không cho phép chụp ảnh trong khu vực này. Đổi lại chế độ bảo vệ chặt chẽ, khách hàng phải trả phí lưu trữ - logistics tối đa 2% giá trị hàng gửi giữ, đã bao gồm bảo hiểm.

Đầu tuần này, ngoại trưởng Đức Johann Wadephul đã có chuyến công tác Bắc Kinh và làm việc với Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Wang Wentao. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc giữ vị thế chi phối nguồn cung đất hiếm toàn cầu.

Sau cuộc gặp, ông Wadephul cho biết chưa có nhiều cơ sở để kỳ vọng Bắc Kinh sẽ sớm cấp các giấy phép chung để doanh nghiệp Đức xuất khẩu đất hiếm từ Trung Quốc.

Theo người phát ngôn Tradium, khi nguồn cung đất hiếm đang thắt chặt như hiện nay, nhiều doanh nghiệp công nghiệp hiện không còn đặt nặng vấn đề giá cả như trước. Người này cho rằng ngay cả khi giá hạ nhiệt, câu hỏi lớn nhất vẫn là khi nào thị trường có lại nguồn cung đủ lớn và khi nào các biện pháp tạo thuận lợi cho xuất khẩu bắt đầu hiệu lực.