Bệnh án điện tử là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số của ngành Y tế, nhằm tối ưu hóa công tác quản lý, cải thiện chất lượng dịch vụ và đảm bảo an toàn thông tin trong y tế…

Theo chỉ đạo của Chính phủ, trong tháng 9/2025, các bệnh viện trên toàn quốc phải hoàn thành triển khai bệnh án điện tử, liên thông dữ liệu giữa các bệnh viện tuyến huyện, tuyến tỉnh với các bệnh viện thuộc Bộ Y tế.  Đến nay, vẫn còn một số bệnh viện đang khẩn trương tiến hành để kịp tiến độ đề ra.

Trước tình hình trên, Bộ Y tế đã tổ chức cuộc họp xem xét tiến độ và bàn giải pháp thúc đẩy chương trình bệnh án điện tử. Các đơn vị thuộc Bộ Y tế được giao nhiệm vụ đã đề xuất các phương án khả thi để đôn đốc các bệnh tuyến trung ương, Sở Y tế 34 tỉnh, thành phố sát sao chỉ đạo các bệnh viện hoàn thành nhiệm vụ.

ĐEM LẠI LỢI ÍCH RÕ RỆT

Ghi nhận tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) thời gian gần đây, hầu hết người dân khi đi khám chỉ cầm theo CCCD hoặc điện thoại thông minh có cài ứng dụng VNeID. Bệnh nhân ngồi phòng khám, bác sĩ chỉ cần tra trên hệ thống là có thể kiểm tra được lịch sử khám chữa bệnh, các thuốc đã kê cho người bệnh trước đó, kết quả xét nghiệm máu, X-quang... 

BSCKII Huỳnh Văn Bình, trưởng phòng kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho hay bệnh viện đã bỏ hoàn toàn bệnh án giấy, áp dụng 100% hồ sơ điện tử trong khám chữa bệnh, quản lý y tế. Trước đây, trung bình mỗi quý, chi phí in ấn bệnh án giấy bệnh viện tiêu tốn trên 2 tỉ đồng.

Chưa kể mỗi năm bệnh viện có hơn 70.000 bệnh nhân nội trú, việc bỏ bệnh án giấy giúp tiết kiệm chi phí hàng chục tỉ đồng. Hơn nữa, không còn duy trì kho lưu trữ chục tấn giấy mỗi năm, điều này giúp giải phóng không gian, nhân lực lưu trữ bệnh án giấy.

Tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, bệnh án điện tử chính thức vận hành trên toàn bộ hoạt động của bệnh viện sau ba tháng thử nghiệm ở một số khoa và hai tuần chạy toàn viện. Theo BSCK2 Khưu Minh Thái, Phó giám đốc bệnh viện, giai đoạn đầu khó khăn nhất là khi y bác sĩ phải từ bỏ thói quen cũ.

Tuy nhiên, khi hệ thống vận hành ổn định, lợi ích mang lại rất rõ rệt. Toàn bộ dữ liệu từ hành chính, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh đến điều trị đều được liên kết, chấm dứt tình trạng bác sĩ phải ghi chép lặp lại.

Tại Hà Nội, một trong những đơn vị tiên phong thực hiện bệnh án điện tử là Bệnh viện Đa khoa Thanh Oai. BSCKII Bạch Ngọc Hoàng, Giám đốc Bệnh viện, cho biết Hội đồng chuyên môn đánh giá việc sử dụng hồ sơ lưu trữ bệnh án điện tử thay cho hồ sơ bệnh án giấy, lưu trữ và truyền tải hình ảnh, lưu trữ thông tin xét nghiệm… của bệnh viện có đầy đủ các nội dung theo yêu cầu.

Phần mềm xét nghiệm (LIS), chẩn đoán hình ảnh (RIS-PACS) đảm bảo liên thông dữ liệu 2 chiều tốt, phòng máy chủ, hạ tầng tương đối rộng rãi, cán bộ y tế có chức năng đều được cung cấp chữ kí số…

Tương tự, tại Bệnh viện Thanh Nhàn, chuyển đổi số không chỉ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ y tế mà còn đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả quản lý, tiết kiệm chi phí và giảm thời gian chờ đợi của bệnh nhân.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Phan Minh Trung, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình, bệnh viện đã áp dụng công nghệ vào chẩn đoán, điều trị phẫu thuật và theo dõi, quản lý bệnh nhân sau phẫu thuật. Bệnh án điện tử giúp thuận lợi trong kết nối dữ liệu từ chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm và các thông tin khác.

“Các bác sĩ dễ dàng tra cứu dữ liệu bệnh nhân trong quá trình chẩn đoán. Các hình ảnh chẩn đoán được lưu trữ trên hệ thống PACS, cho phép bất kỳ bác sĩ nào trong khoa truy cập, xử lý và đánh giá tổn thương của người bệnh một cách rõ ràng. Đặc biệt, nhờ ứng dụng kỹ thuật số, hình ảnh có thể được xử lý 3D, tái tạo dưới sự hỗ trợ của phần mềm, bác sĩ đánh giá chính xác tổn thương và xây dựng kế hoạch phẫu thuật chi tiết nhất”, bác sĩ Phan Minh Trung cho biết.

CẦN SỰ QUYẾT TÂM VÀ LỘ TRÌNH RÕ RÀNG

Tại Phiên họp lần thứ tư của Ban chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 diễn ra chiều 24/9, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết đến nay đã có 630 cơ sở y tế trong toàn quốc triển khai bệnh án điện tử, không sử dụng bệnh án giấy.

84/125 bệnh viện công tuyến tỉnh hạng 1 đã triển khai (khoảng 70%). 140/399 bệnh viện tư nhân đã triển khai bệnh án điện tử… "Kế hoạch triển khai bệnh án điện tử trên toàn quốc trước ngày 30/9/2025 sẽ có độ trễ," Bộ trưởng Bộ Y tế nói.

Hiện tại, hầu hết các đơn vị đã hoặc chưa thể hoàn thành chuyển đổi bệnh án điện tử đều ghi nhận một số khó khăn nhất định. Giám đốc một bệnh viện trên địa bàn TP.HCM cho hay, bệnh viện ông quản lý dù đã rất nỗ lực nhưng khó có thể kịp tiến độ đưa hồ sơ bệnh án điện tử vào vận hành đúng hạn 30/9/2025.

Thách thức lớn nhất là chi phí đầu tư quá cao trong khi nguồn lực tài chính của bệnh viện còn hạn chế. Bên cạnh đó, nhân lực công nghệ thông tin chưa đáp ứng, hạ tầng công nghệ thông tin thiếu và chưa đồng bộ, khiến việc triển khai gặp nhiều trở ngại.

Ông Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Công nghệ Thông tin (Bộ Y tế), nhận định đây là vấn đề hoàn toàn mới, đòi hỏi thay đổi thói quen và cách làm việc truyền thống vốn đã ăn sâu trong hệ thống bệnh viện. Bên cạnh đó, để số hóa hồ sơ bệnh án, các cơ sở cần nguồn lực đầu tư lớn về tài chính, hạ tầng công nghệ thông tin, cũng như nhân lực.

Theo đánh giá của Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, với thực trạng hiện nay, giải pháp để gỡ rối cho các đơn vị là Chính phủ cho phép gia hạn thêm một năm để bao phủ hồ sơ bệnh án điện tử tới 100% bệnh viện trên cả nước.

“Nếu được tạo điều kiện về thời gian và nguồn lực, trong vòng 12 tháng tới các bệnh viện hoàn toàn có thể hoàn thành. Khi đó, lãnh đạo các cơ sở có đủ thời gian để lập kế hoạch, bố trí ngân sách, tổ chức đấu thầu và triển khai đồng bộ,” ông Tường nói.

Tuy nhiên, ông cho rằng, điều kiện tiên quyết vẫn là quyết tâm của lãnh đạo các bệnh viện. Thực tế cho thấy những đơn vị đã sớm quan tâm, đầu tư từng bước trước đây nay đã dễ dàng về đích. Trong khi đó, bệnh viện bắt đầu từ con số 0 sẽ rất khó khăn nếu thiếu quyết tâm và lộ trình rõ ràng.