Với gần 17.400 sản phẩm OCOP đạt chuẩn, hơn 600 mô hình du lịch nông thôn hoạt động hiệu quả, và hàng nghìn chủ thể khởi nghiệp thành công, Chương trình mỗi xã một sản phẩm đã chứng minh sức sống mạnh mẽ của kinh tế nông thôn Việt Nam trong giai đoạn hội nhập mới.

Ngày 16/10/2025 tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả phát triển sản phẩm OCOP (Mỗi xã một sản phẩm) và du lịch nông thôn giai đoạn 2021–2025, định hướng giai đoạn 2026–2030. 

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam khẳng định, hai chương trình đã và đang “đánh thức” những giá trị văn hóa bản địa, cảnh quan sinh thái đặc sắc của các vùng quê, tạo nền tảng để hình thành hệ sinh thái kinh tế nông thôn “đa giá trị”.

ĐÁNH THỨC GIÁ TRỊ BẢN ĐỊA, LÀM GIÀU TỪ NÔNG THÔN

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển nông thôn theo hướng nâng cao giá trị và hiệu quả, năm 2018 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình OCOP giai đoạn 2018–2020 (Quyết định số 490/QĐ-TTg). Đến năm 2022, Chính phủ tiếp tục phê duyệt Chương trình OCOP giai đoạn 2021–2025 (Quyết định số 919/QĐ-TTg) và Chương trình phát triển du lịch nông thôn (Quyết định số 922/QĐ-TTg).

Hai chương trình được xem là những nhiệm vụ trọng tâm nhằm khai thác lợi thế về đặc sản, sản phẩm truyền thống, văn hóa và tri thức bản địa, góp phần phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới bền vững.

Sau hơn 7 năm triển khai, Chương trình OCOP đã tạo chuyển biến mạnh mẽ cả về quy mô sản xuất lẫn tư duy phát triển sản phẩm nông thôn. Tính đến tháng 9/2025, cả nước có gần 17.400 sản phẩm của hơn 9.300 chủ thể OCOP đạt từ 3 sao trở lên, tăng hơn 8.400 sản phẩm so với năm 2022, vượt chỉ tiêu được giao. Cùng thời điểm, hơn 600 mô hình du lịch nông nghiệp, nông thôn đang hoạt động – tăng 235 mô hình so với năm 2022.

Các sản phẩm OCOP ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm, mẫu mã và bao bì thân thiện môi trường. Thương hiệu OCOP Việt Nam không chỉ được khẳng định trong nước mà đã bước đầu vươn ra thị trường quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh nông thôn Việt năng động, sáng tạo và hội nhập.

Theo Thứ trưởng Trần Thanh Nam, OCOP không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn thúc đẩy chuyển đổi mô hình sản xuất, từ quy mô nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi giá trị; góp phần hình thành vùng nguyên liệu địa phương ổn định và thúc đẩy phong trào khởi nghiệp nông thôn.

“Chương trình mỗi xã một sản phẩm đã mở ra hướng đi mới cho phát triển sinh kế, đặc biệt ở vùng khó khăn và trong các nhóm yếu thế như phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số,” Thứ trưởng chia sẻ.

Ngoài ra, các mô hình kết hợp giữa trải nghiệm du lịch và tiêu thụ sản phẩm OCOP đang hình thành xu hướng mới trong phát triển nông thôn. Nhiều địa phương đã gắn kết sản phẩm đặc trưng với tour du lịch cộng đồng, tạo thêm nguồn thu và việc làm cho người dân, đồng thời lan tỏa hình ảnh nông thôn Việt Nam năng động và sáng tạo.

TỪ SẢN XUẤT NHỎ LẺ ĐẾN CHUỖI GIÁ TRỊ BỀN VỮNG

Theo đánh giá của Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, OCOP và du lịch nông thôn là hai mũi nhọn thúc đẩy kinh tế nông thôn trong giai đoạn mới. “Chúng ta đang bước vào một giai đoạn phát triển khác, do vậy cần phải có các chương trình thực hiện hiệu quả hơn, tận dụng được các thành tựu khoa học – công nghệ và chuyển đổi số,” ông nhấn mạnh.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ phối hợp cùng các bộ, ngành xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn, trong đó tập trung vào ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc, và đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử.

Bộ cũng sẽ ban hành hướng dẫn phát triển Chương trình OCOP gắn với mục tiêu xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm OCOP của Việt Nam tới các hội chợ quốc tế.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, yêu cầu về giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu, và phát triển kinh tế tuần hoàn trở nên cấp thiết, việc nâng tầm sản phẩm OCOP theo hướng xanh – sạch – thông minh được coi là chìa khóa mở rộng thị trường".

Ông Trần Đức Thắng, Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Thực tiễn triển khai cho thấy, OCOP không chỉ là câu chuyện về sản phẩm hay thương hiệu, mà là một phong trào phát triển toàn diện nông thôn – từ tổ chức sản xuất, nâng cao năng lực cộng đồng, đến bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương. Qua đó, mỗi sản phẩm OCOP không chỉ mang dấu ấn của một vùng quê, mà còn thể hiện tinh thần sáng tạo và tự cường của người Việt trên con đường hội nhập.

Bước sang giai đoạn 2026–2030, theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chương trình OCOP sẽ chuyển trọng tâm từ số lượng sang chất lượng, lấy đổi mới sáng tạo và phát triển xanh làm nền tảng. Song song đó, Bộ cũng định hướng tăng cường năng lực quản trị cho các chủ thể OCOP, xây dựng thương hiệu vùng miền và đẩy mạnh hợp tác quốc tế.

“Để OCOP phát triển bền vững, cần có cách tiếp cận mới, chú trọng vào chất lượng, bản sắc văn hóa và khả năng thích ứng của sản phẩm với thị trường hiện đại. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là đạt sao, mà là xây dựng thương hiệu Việt có giá trị, có câu chuyện, và có sức lan tỏa”, Quyền Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh.