Cải cách chính sách tiền lương cần có lộ trình hợp lý

Trong hai ngày 29-30/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về các vấn đề kinh tế - xã hội, tập trung vấn đề tổ chức, vận hành chính quyền 2 cấp, cải cách tiền lương, nâng cao đời sống cán bộ, công chức.

Đa số các ý kiến đại biểu Quốc hội đồng tình về việc tổ chức và vận hành chính quyền 2 cấp đã tạo chuyển biến tích cực, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, thực tế triển khai còn nhiều khó khăn, nhất là ở cấp xã cần được quan tâm và có giải pháp tháo gỡ.

Đại biểu Siu Hương – Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai cho rằng khối lượng công việc cấp xã sau sáp nhập tăng cao, có 1.065 nhiệm vụ của cấp huyện cũ được chuyển về cấp xã.

Tuy nhiên, khung biên chế của một chính quyền cấp xã hiện nay chỉ khoảng 32 người. Khối lượng công việc lớn, phạm vi quản lý rộng hơn, mỗi phòng chuyên môn phải đảm nhận nhiều chức năng, nhiệm vụ.

Do vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ sớm ban hành khung vị trí việc làm, đảm bảo đủ số lượng và chất lượng cán bộ, công chức cấp xã. Đồng thời xem xét chế độ tiền lương, phụ cấp phù hợp với khối lượng công việc và yêu cầu nhiệm vụ hiện nay.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến - TP Hồ Chí Minh cũng đề nghị cải cách tiền lương để cán bộ đảm bảo cuộc sống, tập trung cho công việc, không tham nhũng, tiêu cực; toàn tâm, toàn lực thực hiện trách nhiệm và nhiệm vụ được giao.

Theo đại biểu Trần Văn Tuấn, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long, báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của các ủy ban của Quốc hội cho tháy chỉ số giá tiêu dùng CPI bình quân 9 tháng năm 2025 tăng khoảng 3,27% so với cùng kỳ năm trước.

Giá của nhiều nhóm hàng hóa thiết yếu như lương thực, thực phẩm, nhà ở, điện, nước, học phí, xăng dầu và chi phí thuê nhà đều tăng, gây áp lực lớn đến đời sống người dân.

Đặc biệt là thu nhập thực tế của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức bị ảnh hưởng rõ rệt do mức lương cơ sở chưa được điều chỉnh tương ứng, trong khi chi phí sinh hoạt và đi lại tăng cao sau sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương hai cấp.

Mặc dù chưa đến mức báo động nhưng điều này đã tác động trực tiếp đến thu nhập của người thực thi công vụ, là những người gánh vác công việc của dân. Thu nhập của họ đang bị thu hẹp dần từng ngày.

Đại biểu Trần Văn Tuấn phân tích mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng được áp dụng từ ngày 01/07/2024 đến nay. Nếu so với mặt bằng giá sinh hoạt hiện tại thì rõ ràng mức lương này không còn phù hợp. Tính trung bình, chỉ riêng chi phí sinh hoạt tối thiểu (ăn uống, đi lại, tiền điện nước, học phí con cái) ở vùng đô thị đã vượt 4,5 đến 5 triệu đồng/người/tháng.

Vì vậy, đại biểu kiến nghị Quốc hội, Chính phủ xem xét điều chỉnh tăng lương cơ sở ngay từ ngày 01/01/2026, không chờ đến giữa năm như các giai đoạn trước.

Báo cáo trước Quốc hội về vấn đề này, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết quán triệt Kết luận 83 của Bộ Chính trị cũng như Kết luận 187 và 192 của Bộ Chính trị, hiện nay đang xây dựng một đề án tổng thể về cải cách chính sách tiền lương.

Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương sẽ chủ trì đánh giá lại Nghị quyết 27, sau đó báo cáo Trung ương trong quý 1 của năm 2026.

Từ đó chúng ta sẽ xây dựng một kế hoạch cụ thể, thực hiện cải cách chính sách tiền lương trên cơ sở có lộ trình, bước đi phù hợp và nằm trong tổng thể của cải cách nền hành chính nhà nước, tổng thể tăng trưởng kinh tế, quy mô nền kinh tế cũng như là khả năng để có thể chi trả về chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức và viên chức.

“Ngay sau đây cũng chưa thể thực hiện ngay được, phải rất kỹ lưỡng, thận trọng từng bước để chúng ta chuẩn bị việc này thật căn cơ, phù hợp, thực hiện có lộ trình hợp lý, phù hợp với lại khả năng chi trả của ngân sách nhà nước”, Phó Thủ tướng cho hay.

Còn Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh kiến nghị Chính phủ cần tăng tốc trong chỉ đạo để sớm trình chính sách tiền lương phù hợp với tình hình thực tiễn để làm động lực động viên, khích lệ tinh thần của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.