Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Mỹ (SBA) đang đề xuất nới lỏng tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ, mở đường cho nhiều công ty quy mô lớn hơn tiếp cận hợp đồng, khoản vay và hỗ trợ của chính phủ...

Chính quyền Tổng thống Donald Trump cho rằng đề xuất này sẽ giúp doanh nghiệp tiếp tục hưởng lợi từ các chương trình của SBA trong quá trình phát triển. Nếu được thông qua, đây sẽ là cuộc cải tổ sâu rộng đối với những tiêu chuẩn hầu như không thay đổi trong nhiều thập niên.

LO NGẠI DOANH NGHIỆP NHỎ MẤT CƠ HỘI

Nhiều chủ doanh nghiệp đồng tình với việc nâng giới hạn về doanh thu và số lao động để phù hợp hơn với thực tế. Tuy nhiên, mức tăng quá lớn trong đề xuất có thể khiến các doanh nghiệp nhỏ phải cạnh tranh trực tiếp với những đối thủ lớn hơn nhiều để giành hợp đồng và tiếp cận vốn vay.

Điều này làm dấy lên lo ngại SBA có thể gây bất lợi cho chính nhóm doanh nghiệp mà cơ quan này được thành lập để hỗ trợ.

Theo đề xuất, tại một số lĩnh vực như dịch vụ đầu tư tài chính, công ty có doanh thu tới 1 tỷ USD hoặc hơn 3.000 lao động vẫn có thể được xếp vào nhóm doanh nghiệp nhỏ, dù quy mô này lớn hơn cả một số công ty niêm yết. Trong khi đó, mức trần hiện nay ở phần lớn các ngành chỉ là doanh thu 47 triệu USD mỗi năm hoặc dưới 1.500 lao động.

“Tôi cho rằng thay đổi này không được đưa ra vì lợi ích của các doanh nghiệp nhỏ”, bà Angela Dingle, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Women Impacting Public Policy, tổ chức thúc đẩy hoạt động kinh doanh của phụ nữ, nhận định với tờ báo New York Times.

Bà Caitlin O’Dea, người phát ngôn SBA, cho rằng những thay đổi này sẽ “tạo động lực cho doanh nghiệp phát triển, thúc đẩy sản xuất trong nước và khôi phục các chuỗi cung ứng quan trọng, qua đó củng cố vị thế công nghiệp và an ninh quốc gia của Mỹ”.

SBA đang lấy ý kiến công chúng đến ngày 21/9 và sẽ xem xét các ý kiến trước khi ban hành quy định cuối cùng.

Theo luật pháp Mỹ, 23% tổng giá trị hợp đồng liên bang phải được dành cho các doanh nghiệp nhỏ, với tiêu chí xác định khác nhau tùy từng ngành. Năm ngoái, chính phủ Mỹ đã vượt mục tiêu này khi trao gần 273 tỷ USD hợp đồng cho các doanh nghiệp đủ điều kiện.

Theo đề xuất, chính quyền Tổng thống Trump muốn nâng mạnh giới hạn về doanh thu và số lao động mà một công ty được phép có nhưng vẫn giữ tư cách doanh nghiệp nhỏ.

Chẳng hạn, ngưỡng doanh thu trong lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật sẽ tăng gần 10 lần, từ 25,5 triệu USD lên 252 triệu USD mỗi năm. Đối với các sòng bạc, mức trần sẽ tăng hơn 20 lần, từ 34 triệu USD lên 744 triệu USD.

“Không nghi ngờ gì nữa, đây là lần thay đổi lớn nhất trong lịch sử đối với các tiêu chuẩn xác định quy mô doanh nghiệp”, ông Sam Le, người từng giữ chức giám đốc phụ trách chính sách, kế hoạch và liên lạc của SBA trong giai đoạn 2020-2025, nhận xét.

Theo ông Le, các doanh nghiệp nhỏ sẽ phải cạnh tranh gay gắt hơn để giành hợp đồng liên bang và có ít cơ hội nhận thầu phụ hơn. Nguyên nhân là nhiều công ty lớn hiện nay có thể được xếp lại thành doanh nghiệp nhỏ, qua đó tự đảm nhận toàn bộ hợp đồng thay vì phải dành một phần công việc cho các nhà thầu nhỏ hơn.

TRANH LUẬN VỀ RANH GIỚI GIỮA “NHỎ” VÀ “LỚN”

SBA ước tính các tiêu chuẩn mới sẽ bổ sung khoảng 114.500 công ty vào nhóm doanh nghiệp nhỏ. Trong khi đó, số liệu của Cục Thống kê Dân số Mỹ cho thấy gần 90% doanh nghiệp tại nước này có dưới 20 lao động.

Trong năm tài khóa 2025, gần 1/3 số công ty dự kiến mới được xếp vào nhóm doanh nghiệp nhỏ đã nắm giữ các hợp đồng liên bang trị giá tổng cộng 71 tỷ USD.

Thượng nghị sĩ Edward Markey của bang Massachusetts, thành viên cấp cao nhất của đảng Dân chủ tại Ủy ban Doanh nghiệp Nhỏ Thượng viện, cảnh báo thay đổi trên sẽ “làm suy giảm nghiêm trọng cơ hội của các doanh nghiệp nhỏ thực sự”.

Tuy nhiên, nhiều chủ doanh nghiệp và tổ chức đại diện cho doanh nghiệp nhỏ từ lâu cho rằng những công ty phát triển vượt khỏi ngưỡng doanh nghiệp nhỏ vẫn cần được chính phủ hỗ trợ.

Các tiêu chuẩn hiện hành cũng bị cho là tạo ra một “ranh giới cứng”: chỉ cần vượt qua một ngưỡng nhất định, doanh nghiệp đang phát triển sẽ lập tức mất quyền tiếp cận các chương trình hỗ trợ liên bang.

Đề xuất mới đẩy ranh giới này lên cao hơn nhiều, qua đó nhận được sự ủng hộ của một số tổ chức đại diện cho doanh nghiệp vừa.

“Có những doanh nghiệp mất địa vị doanh nghiệp nhỏ chỉ vì họ đang phát triển. Chúng ta không nên trừng phạt những doanh nghiệp chỉ vì họ hoạt động hiệu quả”, bà Imani Augustus, Giám đốc Trung tâm Cơ hội Khởi nghiệp thuộc viện nghiên cứu Third Way, nhận xét.

Ông Brad Michelson, Giám đốc phụ trách hợp đồng tại Infinity Systems Engineering, công ty cung cấp dịch vụ hàng không vũ trụ và quốc phòng cho chính phủ, hoan nghênh các tiêu chuẩn mới.

Infinity Systems Engineering là một công ty 30 năm tuổi có trụ sở tại Colorado Springs và doanh thu hàng năm khoảng 60 triệu USD. Với quy mô này, công ty không còn đáp ứng tiêu chuẩn doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật.

Nếu ngưỡng doanh thu được nâng lên, công ty có thể một lần nữa tham gia đấu thầu các hợp đồng chính phủ mà không phải lo mất tư cách doanh nghiệp nhỏ do phát triển quá lớn.

“Trong phần lớn trường hợp, thay đổi này sẽ đưa chúng tôi từ một doanh nghiệp lớn trở lại thành doanh nghiệp nhỏ. Điều đó sẽ tạo điều kiện thuận lợi để chúng tôi tiếp tục phát triển, đổi mới và cung cấp dịch vụ cho chính phủ”, ông Michelson nói.

Ông Dane Stangler, chuyên gia tại Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng, cho rằng quy định mới có thể thúc đẩy cạnh tranh trong một số phân khúc của thị trường hợp đồng chính phủ vốn do một nhóm doanh nghiệp nhỏ nhưng lâu năm chi phối. Điều này đặc biệt đúng trong lĩnh vực công nghệ thông tin, nơi giá trị hợp đồng rất lớn.

Tuy nhiên, ông Stangler cho rằng đề xuất không đưa ra biện pháp nào để hỗ trợ những công ty nhỏ mới bắt đầu tham gia thị trường hợp đồng liên bang.

Các quy định mới cũng có thể thúc đẩy hoạt động mua bán và sáp nhập giữa những công ty muốn tăng quy mô để cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh gia tăng từ các đối thủ lớn cũng có thể khiến những công ty mới từ bỏ ý định tham gia thị trường hợp đồng liên bang.