Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất áp dụng lâu dài mức phí 103.265 USD đối với hồ sơ xin thị thực lao động H-1B, sau khi biện pháp thu phí tương tự trước đó đã bị tòa án bác bỏ…

Ngày thứ hai (24/8), Bộ An ninh Nội địa Mỹ công bố dự thảo quy định về việc áp dụng lâu dài mức phí 103.265 USD đối với một số trường hợp xin cấp mới thị thực H-1B. Đây là thị thực cấp cho lao động nước ngoài có trình độ chuyên môn cao. Quy định mới có thể được ban hành chính thức vào cuối năm nay.

Trước đó, ông Trump áp dụng mức phí 100.000 USD đối với một số hồ sơ xin cấp thị thực lao động H-1B. Biện pháp này có thời hạn một năm và dự kiến hết hiệu lực vào tháng 9. Tuy nhiên, hồi tháng 6, một thẩm phán liên bang phán quyết khoản phí này trái pháp luật và ra lệnh đình chỉ việc thu phí.

Hiện một tòa phúc thẩm tại Boston đang xem xét lại phán quyết tuyên mức phí này trái pháp luật. Trong một vụ kiện khác, tòa án cũng đang xem xét quyết định bác đơn phản đối mức phí của một tổ chức đại diện cho doanh nghiệp Mỹ.

DOANH NGHIỆP LO NGẠI CHI PHÍ TUYỂN DỤNG TĂNG MẠNH

Chương trình H-1B cho phép doanh nghiệp Mỹ tuyển dụng lao động nước ngoài có chuyên môn trong những lĩnh vực đặc thù. Mỗi năm, Mỹ cấp khoảng 65.000 thị thực H-1B thông thường và thêm 20.000 thị thực cho người có bằng cấp cao. Thị thực này có thời hạn từ 3-6 năm.

Trước khi ông Trump ban hành quy định thu phí mới, chi phí xin thị thực H-1B thường dao động từ 2.000 đến 5.000 USD.

Việc nâng mức phí lên hơn 100.000 USD khiến chi phí tuyển dụng lao động nước ngoài tăng mạnh, đặc biệt ảnh hưởng đến các lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào nhân lực có chuyên môn cao như công nghệ, giáo dục và nghiên cứu.

Tuy nhiên, mức phí mới không áp dụng đối với người nước ngoài đang ở Mỹ bằng thị thực du học và chuyển sang diện H-1B. Đây là nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong số những người được cấp thị thực H-1B mới. Các trường hợp gia hạn thị thực H-1B hiện có cũng không phải chịu khoản phí này.

Theo hồ sơ trình lên tòa án, tính đến cuối tháng 2, khoảng 70 doanh nghiệp đã nộp mức phí 100.000 USD cho tổng cộng 85 hồ sơ xin thị thực.

Ông Trump và những người chỉ trích chương trình H-1B cho rằng nhiều doanh nghiệp lợi dụng thị thực này để thay thế lao động Mỹ bằng lao động nước ngoài có mức lương thấp hơn.

Ngược lại, các hiệp hội doanh nghiệp và nhiều công ty cho rằng H-1B đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết tình trạng thiếu lao động Mỹ đáp ứng yêu cầu chuyên môn, đồng thời giúp doanh nghiệp tuyển dụng nhân tài hàng đầu.

TRANH CHẤP PHÁP LÝ TIẾP TỤC GIA TĂNG

Để áp dụng mức phí 100.000 USD, ông Trump viện dẫn quy định pháp luật nhập cư cho phép tổng thống hạn chế những công dân nước ngoài bị cho là có thể gây tổn hại đến lợi ích của Mỹ nhập cảnh.

Tuy nhiên, biện pháp này đã bị Phòng Thương mại Mỹ, tổ chức vận động hành lang lớn nhất của giới doanh nghiệp nước này, cùng các bang do đảng Dân chủ lãnh đạo và một liên minh gồm công đoàn, doanh nghiệp khởi kiện.

Các bên khởi kiện cho rằng quyền hạn chế nhập cảnh của tổng thống không cho phép ông vô hiệu hóa những quy định pháp luật đã thiết lập chương trình H-1B. Họ cũng lập luận rằng Bộ An ninh Nội địa không có quyền áp đặt các khoản phí, thuế hoặc biện pháp tạo nguồn thu cho chính phủ liên bang nếu chưa được Quốc hội cho phép.

Trong khi đó, chính quyền ông Trump khẳng định khoản thu này không phải một loại thuế thông thường. Chính quyền cũng cho rằng tòa án có quyền hạn rất hạn chế trong việc xem xét thẩm quyền của tổng thống đối với vấn đề nhập cảnh.

Các vụ kiện hiện nay có thể được điều chỉnh để tiếp tục phản đối quy định mới sau khi đề xuất được hoàn thiện.

Những tranh cãi trên diễn ra trong bối cảnh chính quyền ông Trump siết chặt chính sách nhập cư. Theo Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), năm ngoái, các doanh nghiệp đăng ký khoảng 344.000 hồ sơ xin thị thực H-1B, giảm hơn 25% so với năm 2024 và chưa bằng một nửa mức 794.000 hồ sơ của năm 2023.

Chính phủ Mỹ cũng yêu cầu tăng cường thẩm tra người xin thị thực H-1B và đề xuất cơ chế lựa chọn mới, ưu tiên lao động có trình độ cao hơn và được trả lương tốt hơn.

Vào đầu tháng 8, Bộ An ninh Nội địa ban hành một quy định riêng, theo đó bổ sung mức phí lên tới 4.500 USD đối với hồ sơ gia hạn thời gian lưu trú của lao động H-1B hoặc điều chuyển nhân viên đang làm việc tại nước ngoài sang Mỹ.