Đà Nẵng “bắt nhịp” công nghệ lượng tử

Phát biểu tại sự kiện, bà Phạm Thị Ngọc Quyên, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh: Công nghệ lượng tử đang nổi lên như nền tảng của làn sóng công nghệ tiếp theo, với khả năng tác động sâu rộng đến các lĩnh vực như tính toán, truyền thông, vật liệu, y tế hay mô phỏng môi trường.

Bà Phạm Thị Ngọc Quyên cho rằng với định hướng trở thành trung tâm khoa học – công nghệ của khu vực, thành phố Đà Nẵng cần chủ động tiếp cận lượng tử để đáp ứng yêu cầu của phát triển đô thị hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh thành phố nhiều năm liền được vinh danh tại Giải thưởng Thành phố thông minh Việt Nam…

Từ đó, bà Quyên đề xuất thành phố Đà Nẵng cần xây dựng một đề án tổng thể về ứng dụng công nghệ lượng tử trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội, nhằm cụ thể hóa mục tiêu đưa Đà Nẵng trở thành thành phố thông minh, hiện đại và có năng lực quản trị dựa trên dữ liệu. Theo bà Quyên, đề án này sẽ đóng vai trò như một khung định hướng chiến lược, xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên, lộ trình triển khai và những nhiệm vụ trọng tâm mà thành phố Đà Nẵng cần tập trung trong giai đoạn tới.

Tại phiên trao đổi thảo luận, các ý kiến của các nhà khoa học đề cập đến việc tập trung vào lộ trình triển khai công nghệ lượng tử tại Đà Nẵng, từ chính sách hỗ trợ nghiên cứu đến hợp tác với các tổ chức quốc tế…

Đáng chú ý, báo cáo chuyên đề của PGS.TS. Đinh Trung Hòa trình bày các tiến bộ mới nhất của tính toán lượng tử và những thay đổi mà công nghệ này có thể mang lại trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.

Ông Hòa phân tích cơ chế hoạt động của qubit, khả năng xử lý song song ở quy mô lớn và mức độ vượt trội của máy tính lượng tử khi giải quyết những bài toán mà máy tính truyền thống gặp giới hạn.

Theo ông Hòa, nếu được nghiên cứu và triển khai đúng hướng, công nghệ lượng tử có thể giúp thành phố Đà Nẵng giải quyết hiệu quả nhiều bài toán đô thị có quy mô dữ liệu lớn và biến động theo thời gian. Lượng tử đặc biệt phù hợp với các bài toán tối ưu hóa phức tạp như phân luồng giao thông theo thời gian thực, khi thành phố phải xử lý liên tục lượng dữ liệu lớn từ camera, cảm biến và hệ thống giám sát.

Những mô hình mô phỏng ngập úng, thoát nước, hiện đang đòi hỏi năng lực tính toán rất lớn và phụ thuộc vào nhiều yếu tố môi trường, có thể đạt mức độ chính xác cao hơn nếu ứng dụng thuật toán lượng tử. Lượng tử cũng mở ra khả năng mô phỏng khí tượng, môi trường với tốc độ nhanh hơn và độ phân giải tốt hơn, hỗ trợ công tác dự báo, cảnh báo sớm thiên tai cho thành phố.

Ngoài ra, một hướng ứng dụng quan trọng khác là truyền thông lượng tử, có khả năng bảo mật gần như tuyệt đối nhờ cơ chế phân phối khóa lượng tử (QKD), giúp tăng cường an toàn dữ liệu cho hệ thống điều hành đô thị và các hạ tầng số trọng yếu.

Tại sự kiện, một số đại biểu cũng cho rằng để tạo nền tảng vững chắc, thành phố Đà Nẵng nên xem xét xây dựng một phòng thí nghiệm (lab) chuyên sâu về công nghệ lượng tử, đóng vai trò hạt nhân đào tạo nhân lực, thử nghiệm thuật toán, mô phỏng lượng tử và tiếp nhận các công nghệ mới trước khi triển khai vào thực tế. Đề xuất này được đánh giá phù hợp với định hướng lâu dài, đồng thời giúp Đà Nẵng sở hữu năng lực nghiên cứu độc lập, tránh phụ thuộc vào hạ tầng bên ngoài.