
Nguồn nhân lực cho ngành chế biến nông, lâm, thủy sản tại Việt Nam hiện không chỉ thiếu mà còn đang rất yếu.
Đây là nhận định chung tại hội thảo quốc gia “Đào tạo nhân lực chế biến nông - lâm - thủy sản theo nhu cầu của xã hội”, diễn ra hôm qua (5/11) tại Hà Nội.
Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, hiện nay, cả nước có khoảng 10 triệu hộ nông dân với hơn 30 triệu người trong độ tuổi lao động. Nhưng, chỉ mới có 17% trong số này được đào tạo tại các lớp tập huấn khuyến nông sơ sài.
Trong số 16,5 triệu thanh niên nông thôn, chỉ có 12% tốt nghiệp phổ thông trung học, 3,11% có trình độ chuyên môn kỹ thuật từ trung cấp trở lên (thấp hơn 4 lần so với thanh niên thành thị).
Một báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cũng chỉ ra, tuy giá trị sản lượng ngành chế biến nông, lâm, thủy sản tăng trung bình 12-14%/năm và ngành này hiện chiếm tỷ lệ khá lớn trong cơ cấu tổng sản phẩm trong nước (17,5%), nhưng kết quả cuộc điều tra gần đây lại cho thấy, đa phần người lao động trong ngành không được đào tạo chuyên môn kỹ thuật cần thiết.
Nhiều nhà máy, cơ sở chế biến nông, lâm, thủy sản có đến trên 70% số người lao động không có chuyên môn kỹ thuật. Thậm chí, các cơ sở chế biến thuộc khối dân doanh của các ngành như chế biến chè, chế biến rau quả, thủy sản có đến 90% số người không được đào tạo mà chỉ quả các lớp bồi dưỡng ngắn ngày do các cơ sở đào tạo lao động hoặc doanh nghiệp tự tổ chức.
Đáng chú ý, ngay trong số những người sử dụng lao động, số người có chuyên môn kỹ thuật và am hiểu pháp luật cũng không nhiều. Có từ 36,8% đến 65,8% chủ cơ sở chế biến được điều tra không có chuyên môn kỹ thuật. Trong số họ cũng có từ 48,5% - 88,4% hiểu biết chưa đầy đủ về pháp luật.
Theo số liệu được đưa ra tại hội thảo nói trên, tính đến tháng 8/2008, cả nước có 369 cơ sở giáo dục đào tạo, nhưng các cơ sở có đào tạo ngành nghề liên quan đến chế biến nông, lâm, thủy sản chỉ chiếm 14,9% số trường trong toàn hệ thống.
Khối đào tạo nghề có gần 1.800 cơ sở, nhưng chỉ có 60 cơ sở đào tạo nông, lâm, ngư nghiệp.
Trong khi đó, để đáp ứng nhu cầu phát triển ngành do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại quyết định số 69/2007, mỗi năm, cả nước cần đào tạo tối thiểu 1.300 - 1.500 người có trình độ đại học trở lên, 4.000 - 4.500 cán bộ trình độ cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp, 6.500 - 7.500 công nhân kỹ thuật các chuyên ngành chế biến nông, lâm, thủy sản.
Nhu cầu nhân lực tại nhiều doanh nghiệp xây dựng tăng mạnh trong khi nguồn cung chưa đáp ứng, từ công nhân kỹ thuật, lái máy đến kỹ sư chuyên sâu về đường sắt, công trình ngầm và công nghệ số...
Từ ngày 5/12/2026, theo quy định mới, sẽ có 18 nhóm lao động nước ngoài chính thức không thuộc diện cấp giấy phép lao động khi làm việc tại Việt Nam...
Danh mục gồm 31 nhóm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, trải rộng ở nhiều lĩnh vực như xây dựng, điện tử, năng lượng, y tế...
Theo quy định mới, từ năm 2027 sẽ quản lý người lao động đi làm việc ở nước ngoài bằng mã số theo suốt quá trình, từ chuẩn bị nguồn, tuyển chọn, xuất cảnh, làm việc ở nước ngoài đến khi họ về nước...
Doanh nghiệp sử dụng nhân tài và cộng sự thực hiện nhiệm vụ chiến lược, sẽ được tính thêm vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp một khoản bằng 50% chi phí tiền lương, tiền thưởng thực trả cho nhóm này...
Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 42-2026 phát hành ngày 19/10/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...
Ở giữa đảo ngọc Phú Quốc, có một mô hình trống nấm Linh Chi đỏ từ nhiều năm nay, tạo thêm một phần việc làm cho người dân địa phương. Nấm ở đây được nuôi trồng theo kỹ thuật nông nghiệp công nghệ cao, nguyên liệu được hấp thanh trùng, tiệt trùng trước khi cấy phôi giống.