Theo công ty dữ liệu thị trường năng lượng Argus Media, giá
dầu thô Urals - loại dầu chủ lực của Nga - đã giảm về quanh 34 USD/thùng, cho
thấy các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhắm vào Moscow đang phát huy tác động.
Cụ thể, tại các cảng xuất khẩu ở biển Baltic, giá Urals giảm
còn 34,82 USD/thùng. Tại các cảng ở Biển Đen, giá xuống 33,17 USD/thùng. Trong
khi đó, giá dầu Brent giao ngay - thước đo giá dầu quốc tế - giao dịch quanh 61
USD/thùng. Dầu Brent dù cũng thấp hơn so với hồi đầu năm nhưng mức giảm thấp
hơn nhiều so với đà giảm của dầu Nga.
Ngày 22/10, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC)
thuộc Bộ Tài chính Mỹ đã đưa tập đoàn dầu khí Rosneft và Lukoil vào danh sách
trừng phạt. Theo đó, các công ty do Rosneft hoặc Lukoil sở hữu từ 50% trở lên
cũng tự động bị áp chế tài “phong tỏa” - tức tài sản liên quan có thể bị đóng
băng và các tổ chức, cá nhân Mỹ bị cấm giao dịch.
Động thái này chưa làm gián đoạn nguồn cung dầu Nga, nhưng
khiến hoạt động vận chuyển và thanh toán thêm phức tạp. Một số nhà nhập khẩu tại Ấn Độ - một trong hai
nước nhập khẩu dầu Nga nhiều nhất - đã giảm lượng mua và được dự báo tiếp tục
giảm trong thời gian tới.
Không chỉ Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) cũng đang siết khâu vận
chuyển - mắt xích then chốt giúp dầu Nga ra thị trường. Trọng tâm là đội tàu
“bóng đêm” - cụm từ được dùng để chỉ nhóm tàu thường được sử dụng để lách các
biện pháp trừng phạt. EU đã bổ sung 41 tàu vào danh sách trừng phạt, nâng tổng
số tàu bị liệt kê lên gần 600. Các tàu này bị cấm cập cảng EU và không được sử
dụng nhiều dịch vụ hàng hải tại EU.
Theo dữ liệu từ Ngân hàng Trung ương Nga, mức chiết khấu của
Urals so với Brent đã tăng lên 23% trong tháng 11. Ước tính doanh thu dầu khí của
Nga trong tháng 11 giảm khoảng 1/3 so với cùng kỳ năm trước.
Phía Nga cho rằng đà giảm dầu Urals sẽ bắt đầu giảm tốc
trong vài tháng tới. Tuy nhiên, nếu giá duy trì ở vùng thấp trong thời gian
dài, nguồn doanh thu bằng USD từ dầu mỏ của Moscow có thể chịu sức ép lớn,
trong bối cảnh dầu khí chiếm khoảng 1/4 ngân sách nước này.
Theo Argus, dầu Urals đang được bán thấp hơn giá dầu Brent
bình quân khoảng 27 USD/thùng tại điểm xuất khẩu. Khi cập cảng Ấn Độ, mức chênh
này chỉ còn khoảng 7,50 USD/thùng. Hiện chưa rõ phần chênh lệch phát sinh trong
quá trình vận chuyển và giao hàng được phân bổ như thế nào và phía Nga thực nhận
bao nhiêu.
Giá càng rẻ, các nhà máy lọc dầu càng có thêm động lực để
tìm cách lách các biện pháp trừng phạt và mua vào. Đây là yếu tố từng khiến giá
dầu Nga dần bình thường hóa sau cú giảm mạnh ban đầu sau khi xung đột Nga -
Ukraine nổ ra.