Đề xuất mở “room tín dụng”, ngân hàng được cấp tối đa 38% vốn tự có với 1 khách hàng

Ngân hàng Nhà nước đang đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg theo hướng cho phép các tổ chức tín dụng được cấp tín dụng vượt giới hạn trong một số trường hợp, đặc biệt đối với các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn TP. Hà Nội.

Theo dự thảo, đối tượng được xem xét cấp tín dụng vượt giới hạn bao gồm (i) khách hàng vay vốn để thực hiện các dự án, phương án sản xuất kinh doanh có ý nghĩa kinh tế - xã hội quan trọng, cấp thiết, phục vụ nhu cầu thiết yếu của đời sống nhân dân, (ii) thuộc các lĩnh vực như điện, than, dầu khí, xăng dầu, giao thông, vận tải công cộng và các lĩnh vực khác theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong từng thời kỳ.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung một nhóm đối tượng mới là khách hàng có nhu cầu vốn để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô theo quy định tại Nghị quyết số 258/2025/QH15. Các dự án này phải được Hội đồng nhân dân Thành phố quyết định chủ trương đầu tư hoặc được Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định.

Đối với các trường hợp nêu trên, dự thảo quy định mức cấp tín dụng tối đa đối với một khách hàng không vượt quá 38% vốn tự có của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài; đối với một khách hàng và người có liên quan, mức cấp tín dụng tối đa không vượt quá 52% vốn tự có.

Ngoài ra, tổng các khoản cấp tín dụng của một tổ chức tín dụng, bao gồm cả các khoản cấp tín dụng vượt giới hạn đang đề nghị, không được vượt quá 4 lần vốn tự có của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Theo Ngân hàng Nhà nước, việc xác định các mức 38% và 52% được xây dựng trên cơ sở thực tiễn cấp tín dụng vượt giới hạn trong thời gian qua. Trong đó, một số dự án quan trọng quốc gia đã được cấp có thẩm quyền cho phép áp dụng mức cấp tín dụng vượt giới hạn với tỷ lệ tương tự, điển hình như dự án Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1.

Cũng theo Ngân hàng Nhà nước, quy định về cấp tín dụng vượt giới hạn được đặt trong bối cảnh Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 đã quy định lộ trình giảm dần giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng và một khách hàng và người có liên quan đến năm 2030, theo đó các tỷ lệ này giảm xuống lần lượt còn 10% và 15% vốn tự có.

Việc duy trì cơ chế cho phép cấp tín dụng vượt giới hạn trong một số trường hợp được nêu nhằm đáp ứng nhu cầu vốn lớn của các dự án quan trọng, có ý nghĩa đối với phát triển kinh tế - xã hội, trong khi các giới hạn thông thường có thể không đủ để đáp ứng nhu cầu vay vốn.

Ngân hàng Nhà nước cho biết tại thời điểm 31/12/2025, vốn tự có của một số ngân hàng thương mại Nhà nước lớn đạt trên 200 nghìn tỷ đồng. Với mức giới hạn 38% và 52%, mức cấp tín dụng vượt giới hạn tối đa đối với một khách hàng có thể đạt khoảng 87 nghìn tỷ đồng và đối với một khách hàng và người có liên quan có thể đạt khoảng 119 nghìn tỷ đồng. Trong khi đó, một số dự án trọng điểm có tổng mức đầu tư khoảng 300 nghìn tỷ đồng, với nhu cầu vay vốn khoảng 85%, tương đương khoảng 255 nghìn tỷ đồng.

Ngân hàng Nhà nước cho rằng với quy mô vốn như vậy, việc áp dụng mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn theo các tỷ lệ nêu trên cho phép các tổ chức tín dụng phối hợp cấp tín dụng hợp vốn để đáp ứng nhu cầu vốn của dự án.