Đề xuất phạt hành chính tối đa 200 triệu trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số

Bộ Khoa học và Công nghệ đang dự thảo nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số.

Theo dự thảo, các hình thức xử phạt chính gồm cảnh cáo và phạt tiền; ngoài ra, tùy mức độ vi phạm, có thể áp dụng các biện pháp bổ sung như tước giấy phép, đình chỉ hoạt động đến 24 tháng, tịch thu tang vật hoặc trục xuất đối với người nước ngoài.

Dự thảo quy định mức phạt tiền tối đa là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức. Với cùng một hành vi vi phạm, cá nhân bị phạt bằng một nửa so với tổ chức.

Thời hiệu xử phạt thông thường là 1 năm, và 2 năm đối với vi phạm quy định về thử nghiệm có kiểm soát, sở hữu trí tuệ, ưu đãi đầu tư, Vi phạm về hỗ trợ, ưu đãi đầu tư, thuế, ngân sách đối với sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm; và các vi phạm trong lĩnh vực bán dẫn. 

Cụ thể, về vi phạm các quy định chung trong hoạt động công nghiệp công nghệ số, dự thảo quy định mức phạt 10–20 triệu đồng đối với hành vi không cung cấp, cập nhật hoặc chia sẻ dữ liệu theo đúng yêu cầu của cơ quan quản lý.

Các vi phạm về quyền sở hữu trí tuệ sẽ bị xử phạt theo quy định pháp luật liên quan.

Đáng chú ý, mức phạt 70–140 triệu đồng áp dụng cho các hành vi nghiêm trọng như: sử dụng công nghệ số xâm phạm lợi ích quốc gia, an ninh, trật tự xã hội; dùng sản phẩm, dịch vụ số để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật; hoặc cản trở, tiếp tay cho hoạt động bất hợp pháp.

Đối với vi phạm quy định về hỗ trợ, ưu đãi đầu tư đối với sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số, Dự thảo đề xuất phạt 30–60 triệu đồng đối với hành vi cung cấp thông tin sai lệch, giả mạo hồ sơ để hưởng ưu đãi đầu tư thông thường trong lĩnh vực công nghệ số.

Mức phạt 70–140 triệu đồng áp dụng khi gian lận để hưởng ưu đãi cao hơn, gồm các dự án trọng điểm như phần mềm, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, trung tâm dữ liệu; nhận hỗ trợ ngân sách; hoặc hưởng ưu tiên về hải quan. Hành vi khai sai để nhập khẩu thiết bị đã qua sử dụng phục vụ R&D cũng bị xử phạt trong khung này.

Nghiêm trọng hơn, các trường hợp giả mạo hồ sơ để hưởng cơ chế ưu đãi đặc biệt cho dự án quy mô lớn có thể bị phạt tới 150–200 triệu đồng.

Đối với hoạt động thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), dự thảo quy định các hành vi như cung cấp thông tin sai lệch để được cấp phép thử nghiệm, không tuân thủ quy trình, không đảm bảo an toàn hoặc không báo cáo đầy đủ có thể bị phạt từ 30 triệu đến 200 triệu đồng.

Bên cạnh đó, Dự thảo đề xuất phạt 150–200 triệu đồng đối với hành vi cung cấp thông tin sai sự thật hoặc giả mạo hồ sơ về sản phẩm, dịch vụ công nghệ số nhằm được xác nhận đáp ứng tiêu chí của Bộ Khoa học và Công nghệ, qua đó hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu theo quy định về đấu thầu.

Ngoài ra, tổ chức vi phạm còn có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép thử nghiệm từ 6 đến 12 tháng.

Dự thảo dành riêng các điều khoản cho những lĩnh vực đang được ưu tiên phát triển như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và hạ tầng dữ liệu.

Trong đó, hành vi gian lận để hưởng chính sách hỗ trợ phát triển bán dẫn, nhập khẩu thiết bị hoặc nhận ưu đãi thuế có thể bị phạt tới 140 triệu đồng, kèm theo yêu cầu hoàn trả lợi ích thu được.

Tương tự, các vi phạm trong xây dựng và vận hành khu công nghệ số tập trung – như không đúng quy hoạch, không đáp ứng tiêu chí, hoặc chậm tiến độ – cũng có thể bị phạt đến 200 triệu đồng và bị tước giấy phép.

Dự thảo cũng siết chặt quản lý đối với hàng hóa công nghệ thông tin đã qua sử dụng thuộc diện cấm nhập khẩu. Các hành vi như sử dụng sai mục đích, không xử lý theo quy định hoặc tiêu thụ trong nước hàng hóa thuộc diện cấm có thể bị phạt từ 100 triệu đến 200 triệu đồng.

Nghị định dự kiến trao thẩm quyền xử phạt cho nhiều lực lượng, từ chính quyền địa phương, cơ quan chuyên ngành đến công an, hải quan, quản lý thị trường, biên phòng và cảnh sát biển.

Trong đó, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, giám đốc công an tỉnh hoặc người đứng đầu cơ quan quản lý chuyên ngành có thể phạt tới 200 triệu đồng.