Định vị lại cơ hội đầu tư mới

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với hàng loạt biến động từ căng thẳng địa chính trị, lạm phát dai dẳng đến những lo ngại về sức khỏe nợ công của các nền kinh tế lớn như Mỹ… Việt Nam vẫn nổi lên như một điểm sáng tăng trưởng bền vững. Với quy mô nền kinh tế gần 500 tỷ USD, môi trường chính trị ổn định và hệ thống pháp luật đang được cải cách sâu rộng, Việt Nam được HSBC đánh giá là “riêng một đẳng cấp”.

Phát biểu tại Diễn đàn Cấp cao Cố vấn tài chính Việt Nam lần thứ ba - năm 2025 (VWAS) ngày 13/11, ông Phạm Văn Hoành, Tổng biên tập Báo Tài chính - Đầu tư, khẳng định sự ổn định vĩ mô này không phải là ngẫu nhiên, mà đến từ một quyết tâm chiến lược, được củng cố bởi nền tảng pháp lý mới.

Đặc biệt, “bộ tứ trụ cột thể chế” được Bộ Chính trị ban hành gần đây, bao gồm các Nghị quyết về khoa học công nghệ (Nghị quyết 57), hội nhập quốc tế (Nghị quyết 59), cải cách thể chế - hành chính (Nghị quyết 66), và phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết 68), đang tạo ra một hành lang pháp lý mới, củng cố niềm tin thị trường.

TÍN HIỆU TÍCH CỰC TỪ NÂNG HẠNG THỊ TRƯỜNG

Theo ông Vũ Việt Linh, Phó Giám đốc Phòng Phân tích khách hàng tổ chức, Maybank Investment Bank (Vietnam), động lực lớn mang tính “xoay chuyển cục diện” cho Việt Nam trong giai đoạn tới và củng cố niềm tin nhà đầu tư là tham vọng nâng hạng tín nhiệm quốc gia lên mức “Investment Grade” (Hạng mức Đầu tư).

Theo báo cáo của MayBank, Việt Nam sẽ cần các khoản đầu tư lên tới 250-280 tỷ USD mỗi năm để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 8-10% giai đoạn 2026-2030. Việc đạt được mức “Investment Grade” sẽ giúp Việt Nam tiếp cận thị trường vốn toàn cầu thuận lợi hơn, và quan trọng nhất là giảm chi phí vốn cho cả Chính phủ, ngân hàng và doanh nghiệp. Vì vậy, điều này sẽ “mở khóa” nguồn vốn từ các quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm và quỹ đầu tư quốc gia, tạo ra một “sự bùng nổ” cho thị trường vốn, thậm chí còn lớn hơn cả sự kiện nâng hạng thị trường chứng khoán lên mới nổi (EM).

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cũng gặp rất nhiều khó khăn. Các tổ chức xếp hạng tín nhiệm như Fitch, S&P và Moody's chỉ ra ba điểm yếu chính Việt Nam cần khắc phục. Đó là sức mạnh thể chế còn hạn chế, độ minh bạch và khả năng dự đoán chính sách thấp; rủi ro hệ thống ngân hàng do quy mô lớn so với GDP và chỉ số an toàn vốn (CAR) còn thấp; và bộ đệm ngoại hối suy giảm.

Tuy nhiên, với “bộ tứ trụ cột thể chế” và các khung pháp lý minh bạch, phù hợp với chuẩn mực quốc tế… Maybank dự báo Việt Nam có thể đạt được hạng mức “Investment Grade” vào năm 2028 (kịch bản tích cực) hoặc 2030 (kịch bản cơ sở).

“Nếu thành công, hồ sơ rủi ro quốc gia được cải thiện sẽ thu hút vốn ngoại, ổn định tỷ giá và thúc đẩy thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh”, ông Linh nhấn mạnh.

Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện có vốn hóa tương đương hơn 100% GDP và thanh khoản trung bình hàng tỷ USD mỗi phiên, cho thấy nội lực sẵn sàng cho một tầm vóc mới.

Theo Maybank, kinh nghiệm từ các thị trường như Thái Lan, Indonesia và Philippines cho thấy, các nhà đầu tư cổ phiếu thường hưởng lợi nhiều nhất nếu tham gia thị trường trong giai đoạn hai năm trước khi nâng hạng đến hai năm sau đó.

“Do vậy, đây có thể là thời điểm quan trọng để nhà đầu tư tham gia thị trường”, ông Linh cho biết.

CƠ HỘI TỪ TÀI SẢN SỐ

Không chỉ đầu tư vào thị trường chứng khoán, một trong những chuyển động đáng chú ý nhất gần đây là sự thay đổi trong cách tiếp cận của Việt Nam với các sản phẩm đầu tư hiện đại là tài sản số và công nghệ blockchain.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP đã cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa, quản trị nhà nước và cấp phép nền tảng, mở đường cho giao dịch tài sản mới trong một khuôn khổ pháp lý mới.

Ông Giáp Văn Đại, nhà sáng lập Nami Foundation, nhận định blockchain không chỉ là công nghệ, mà chính là “hạ tầng của niềm tin số” (infrastructure of digital trust), hướng tới một nền kinh tế bình đẳng, cởi mở như “token hóa tài sản” (tokenization), biến các tài sản thực như bất động sản thành các tài sản số có thể giao dịch linh hoạt; hay fintech và blockchain sẽ đóng vai trò là “hạ tầng vận hành cho các công cụ tài chính mới”.

Mặc dù rủi ro về biến động giá và vận hành là rất cao, tuy nhiên, theo đại diện Nami Foundation, cách tiếp cận của Việt Nam đang là “quản lý thích ứng” thay vì “cấm” hay “thả nổi”

“Việc áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho phép doanh nghiệp sáng tạo trong phạm vi giới hạn, dưới sự giám sát của cơ quan quản lý. Đây là một xu hướng mà nhiều quốc gia đang áp dụng để vừa hình thành hệ thống vừa quản lý chủ động”, ông Đại nói.

BẤT ĐỘNG SẢN PHỤC HỒI

Trong khi triển vọng đầu tư vào cổ phiếu và tài sản số khá tích cực thì bối cảnh tài chính toàn cầu lại đang trải qua một đợt “rung lắc” niềm tin. Báo cáo của Exness chỉ ra những thách thức nghiêm trọng đối với vị thế thống trị của đồng USD, chủ yếu đến từ gánh nặng nợ công của Mỹ (vượt 114,8% GDP) và thâm hụt ngân sách kéo dài.

Sự xói mòn niềm tin này, kết hợp với lạm phát, khiến các nhà đầu tư và ngay cả các ngân hàng trung ương (NHTW) phải tìm đến các tài sản thay thế. Dữ liệu cho thấy, lần đầu tiên kể từ năm 1996, tỷ lệ nắm giữ vàng trong dự trữ của các NHTW đã vượt qua tỷ lệ nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ. Các NHTW đã gia tăng tích lũy vàng với tốc độ hơn 1.000 tấn/năm trong 3 năm gần nhất.

Đối với nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam, TS. Nguyễn Trí Hiếu khẳng định vàng và ngoại hối tiếp tục là công cụ trú ẩn quan trọng trước áp lực từ lãi suất và đồng USD.

Bên cạnh đó, thị trường bất động sản cũng đang cho thấy dấu hiệu phục hồi. Sự phục hồi này không chỉ mang tính chu kỳ mà còn được hỗ trợ bởi các cải cách thể chế về đất đai và chính sách tín dụng. Dòng tiền đang quay trở lại các phân khúc dựa trên nhu cầu thực như nhà ở, hạ tầng đô thị và khu công nghiệp. Khi chiến lược nâng hạng tín nhiệm quốc gia thành công, nguồn vốn cho các dự án hạ tầng khổng lồ sẽ được khơi thông, gián tiếp tạo động lực tăng trưởng bền vững cho thị trường bất động sản trong dài hạn.