Đồ gỗ và hải sản Việt Nam có nguy cơ “nghẹt thở” tại Hoa Kỳ

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang có nhiều biến động, ngành gỗ và thủy sản của Việt Nam đang phải đối mặt với những thách thức lớn tại thị trường Hoa Kỳ. Những thay đổi về chính sách thuế và quy định nhập khẩu từ phía Hoa Kỳ đang đặt ra nhiều áp lực cho các doanh nghiệp Việt Nam, đòi hỏi sự thích ứng nhanh chóng và chiến lược ứng phó hiệu quả.

Thị trường Hoa Kỳ từ lâu đã là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng nhất của Việt Nam, đặc biệt là đối với ngành gỗ và thủy sản. Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 9 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt 12,52 tỷ USD, trong đó Hoa Kỳ chiếm tới 55,8% tổng kim ngạch.

Tuy nhiên, với việc Hoa Kỳ tuyên bố áp thuế nhập khẩu mới theo Mục 232 Đạo luật Thương mại 1974, các sản phẩm như tủ bếp, tủ phòng tắm và đồ nội thất bọc nệm sẽ phải chịu mức thuế từ 25% và có thể tăng lên đến 50% từ đầu năm 2026. Điều này không chỉ làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam mà còn khiến nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với nguy cơ mất thị trường.

Ngành thủy sản cũng không nằm ngoài vòng xoáy khó khăn này. Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển (NOAA) thuộc Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã thông báo từ chối công nhận tương đương 12 nghề khai thác hải sản của Việt Nam theo Đạo luật Bảo vệ thú biển (MMPA).

Điều này đồng nghĩa với việc nhiều loài hải sản chủ lực của Việt Nam như cá ngừ, cá kiếm, cá mú, cá thu, ghẹ, mực... sẽ bị dừng nhập khẩu vào Hoa Kỳ từ ngày 1/1/2026. Đây là một cú sốc lớn đối với ngành thủy sản Việt Nam, khi Hoa Kỳ là thị trường tiêu thụ lớn thứ hai, chiếm 17,3% thị phần.

Trước tình hình này, các doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng tìm kiếm các thị trường thay thế và đa dạng hóa sản phẩm để giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành và hiệp hội để đàm phán, thuyết phục phía Hoa Kỳ xem xét lại các quyết định này. Việc chứng minh chuỗi cung ứng gỗ và thủy sản của Việt Nam minh bạch, hợp pháp và mang lại lợi ích cho cả hai bên là điều cần thiết.

Trong dài hạn, Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế. Việc xây dựng các nhà máy sản xuất tại Hoa Kỳ cũng là một giải pháp khả thi, giúp tạo việc làm cho người dân sở tại và giảm thiểu tác động của các chính sách thuế.

Tóm lại, mặc dù đối mặt với nhiều thách thức, ngành gỗ và thủy sản Việt Nam vẫn có cơ hội phát triển nếu biết tận dụng các lợi thế cạnh tranh và thích ứng linh hoạt với những thay đổi của thị trường. Sự đoàn kết và nỗ lực của toàn ngành sẽ là chìa khóa để vượt qua giai đoạn khó khăn này và tiếp tục khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 41-2025 phát hành ngày 13/10/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-41-2025.htm