Doanh nghiệp chiếm dụng tiền vay, nhà nước thất thoát hơn 113 tỷ đồng

Hội đồng xét xử tuyên phạt ông Phạm Văn Thắng - cựu Giám đốc Trung tâm Xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và thủ công mỹ nghệ Hà Nội (Trung tâm Artex Hà Nội) 12 năm tù tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí".

Cùng tội danh, bị cáo Trần Thị Lan Hương - cựu Trưởng phòng Kế toán tài vụ Artex Hà Nội lĩnh 8 năm, Nguyễn Văn Quân - cựu Trưởng phòng Kinh doanh 1 Artex Hà Nội 7 năm. Hai bị cáo còn lại Nguyễn Đắc Phước - cựu giám đốc Công ty Đắc Nguyên, Nguyễn Thị Ngọc Uyên - cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty An Ninh cùng lĩnh 11 năm tù.

Nhóm tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng", toà tuyên phạt bị cáo Trần Quốc Hùng - cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị, cựu Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên xuất nhập khẩu và đầu tư Hà Nội (Công ty Unimex Hà Nội) 3 năm tù treo. 3 bị cáo khác bị tuyên từ 18 tháng tù treo đến 30 tháng tù treo.

Hai bị cáo Trịnh Hùng Thắng - cựu Trưởng phòng tín dụng Agribank Tây Hà Nội lĩnh 5 năm tù; Đoàn Thị Thanh Chuyên - cán bộ tín dụng Agribank Tây Hà Nội lĩnh 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng. 

Ngoài mức án trên, toà tuyên buộc các bị cáo phải liên đới bồi thường số tiền thiệt hại của Unimex Hà Nội.

Quá trình xét xử làm rõ, Trung tâm Artex Hà Nội là chi nhánh trực thuộc Unimex Hà Nội, hạch toán phụ thuộc. Hàng năm, Unimex Hà Nội ủy quyền để Artex được giao dịch, ký kết và thực hiện các hợp đồng kinh tế, hợp đồng tín dụng…

Trên cơ sở đề xuất, năm 2011, 2012, Unimex Hà Nội đã phê duyệt phân bổ hạn mức cho Artex vay vốn mỗi năm là 230 tỷ đồng tại 4 ngân hàng. Đồng thời ông Trần Quốc Hùng cũng ký các giấy ủy quyền và bảo lãnh để Artex vay vốn.

Lợi dụng việc được Unimex Hà Nội bảo lãnh, Phạm Văn Thắng đã bàn bạc với Nguyễn Thị Ngọc Uyên và Nguyễn Đắc Phước để lập các hợp đồng mua, bán khống nhằm hợp thức hồ sơ vay vốn tại 4 ngân hàng trên.

Thực hiện thỏa thuận trên, Phước và Uyên đã chỉ đạo nhân viên lập khống 82 hợp đồng mua, bán hàng hóa và 82 biên bản giao nhận hàng hóa thể hiện việc Artex mua hàng của Công ty Long Vân, Công ty In Phụ Nữ, Công ty Á Châu rồi bán cho Công ty An Ninh và Công ty Đắc Nguyên.

Căn cứ vào các hợp đồng mua bán khống, Nguyễn Văn Quân chỉ đạo nhân viên phòng kinh doanh 1 lập các phương án kinh doanh khống rồi chuyển cho kế toán để lập hồ sơ vay ngân hàng.

Để tránh sự kiểm soát của Unimex Hà Nội, Thắng chỉ đạo Trần Thị Lan Hương lập báo cáo tài chính sai sự thật nhằm che giấu dư nợ thực tế. Trong đó, báo cáo số dư chi tiết tài khoản 131 hàng quý thể hiện, tổng dư nợ phải thu tại Công ty An Ninh có dư nợ cao nhưng ghi thấp và các đơn vị có số dư nợ thấp được điều chỉnh tăng lên.

Sau đó, Artex được vay vốn tại 4 ngân hàng tổng số tiền hơn 643 tỷ đồng và trả nợ gốc 430 tỷ đồng, còn nợ lại 212,7 tỷ đồng. Unimex Hà Nội đã trả nợ thay cho Artex tại 3 ngân hàng tổng số tiền hơn 120 tỷ đồng. Trong đó có gần 51 tỷ đồng là trả cho các hợp đồng đúng mục đích còn hơn 69 tỷ đồng là trả cho các hợp đồng mua bán khống. Số nợ gốc còn lại hơn 92,5 tỷ đồng thì có hơn 44 tỷ đồng là cho các hợp đồng mua bán khống.

Tòa án xác định bị cáo Phạm Văn Thắng là người trực tiếp chỉ đạo điều hành mọi hoạt động tại Artex Hà Nội, có trách nhiệm bảo toàn, phát triển vốn được Unimex Hà Nội giao. Tuy nhiên, bị cáo vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, dẫn đến nhà nước thất thoát hơn 113 tỷ đồng.

Trong số các bị cáo, ông Trần Quốc Hùng được xác định là người điều hành, chịu trách nhiệm cao nhất về hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Unimex Hà Nội. Ông Hùng đã trực tiếp xét duyệt, ký phân bố hạn mức tín dụng và ký các Giấy uỷ quyền, bảo lãnh cho các đơn vị trực thuộc Unimex Hà Nội được vay vốn tại các ngân hàng.