Tại dự thảo lần 2, Bộ Y tế đã bỏ đề xuất công khai giá nhập khẩu thiết bị y tế. Để tránh tình trạng “thổi giá”, việc kiểm soát giá từ gốc được thực hiện bằng giải pháp khác như thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu nội bộ giữa cơ quan hải quan, thuế, y tế...

Theo hồ sơ dự thảo gửi sang Bộ Tư pháp thẩm định lần 2, Bộ Y tế đã giải trình và làm rõ thêm về việc sửa đổi điều 113 Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

KHÔNG CÔNG KHAI ĐẠI TRÀ GIÁ NHẬP KHẨU

Trước đó, Bộ Y tế đề xuất chủ sở hữu số lưu hành phải công khai giá nhập khẩu và giá bán của từng lần giao dịch trên thị trường Việt Nam trên cơ sở dữ liệu quốc gia. Đề xuất này nhận được nhiều ý kiến góp ý cho rằng giá vốn nhập khẩu là bí mật kinh doanh thương mại của doanh nghiệp.

Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) đề nghị bỏ yêu cầu công khai giá nhập khẩu đối với thiết bị y tế.

Còn Thanh tra Chính phủ kiến nghị tạo điều kiện để cơ sở y tế tiếp cận thông tin về giá CIF nhập khẩu của doanh nghiệp nhằm phục vụ xây dựng giá kế hoạch mua sắm.

Giải trình kiến nghị này, Bộ Y tế cho biết tiếp thu về mục tiêu nhưng theo hướng là không công khai rộng rãi giá CIF/trị giá nhập khẩu chi tiết của từng doanh nghiệp. Dữ liệu này có thể gắn với bí mật kinh doanh, chính sách giá nội bộ, giao dịch liên kết và nghĩa vụ bảo mật theo pháp luật thuế, hải quan và các cam kết thương mại.

“Công khai đại trà có thể tạo rủi ro pháp lý, ảnh hưởng quan hệ thương mại và nguồn cung”, Bộ Y tế nhấn mạnh.

Từ đó, Bộ Y tế đề xuất kiểm soát giá từ gốc bằng giải pháp khác là thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu nội bộ giữa cơ quan hải quan, thuế, y tế và cơ quan có thẩm quyền để phân tích, cảnh báo, xác minh và hậu kiểm.

Cơ sở y tế được tiếp cận dữ liệu giá công khai, dữ liệu tham chiếu đã được chuẩn hóa hoặc tổng hợp theo pháp luật, không mặc nhiên tiếp cận tờ khai hải quan chi tiết của từng doanh nghiệp.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị nghiên cứu quản lý giá dựa trên biên độ lợi nhuận/giá CIF đối với một số nhóm thiết bị y tế thiết yếu, vật tư tiêu hao nhập khẩu. Bộ Công an đề nghị nếu quy định cơ chế chênh lệch/lợi nhuận tối đa thì phải làm rõ căn cứ, phạm vi, đối tượng, tính hợp lý, quyền tự chủ kinh doanh và thẩm quyền.

Bộ Y tế lý giải đặc thù thiết bị y tế rất khác nhau về rủi ro, cấu hình, điều kiện bảo quản, chi phí lắp đặt, đào tạo, phần mềm, bảo hành, bảo trì, linh kiện, kỹ sư dịch vụ, tài chính và tồn kho. Do đó giá CIF không phản ánh đầy đủ chi phí hợp lý của một giao dịch. Vì vậy, Bộ Y tế không tiếp thu phương án luật hóa một tỷ lệ trần lợi nhuận cứng, áp dụng đồng loạt cho toàn bộ thị trường thiết bị y tế.

Cũng theo cơ quan soạn thảo, pháp luật về giá đã quy định hệ thống công cụ quản lý giá. Nếu cần áp dụng biện pháp kiểm soát sâu hơn đối với một số nhóm hàng thì phải xác định rõ căn cứ pháp lý, tiêu chí lựa chọn nhóm hàng, phương pháp tính, nguồn dữ liệu, thẩm quyền, bảo mật thông tin và đánh giá tác động đến cạnh tranh, đầu tư và nguồn cung. Vì vậy, không đưa công thức trần lợi nhuận vào Điều 113.

LIÊN THÔNG, CHIA SẺ DỮ LIỆU GIỮA CÁC NGÀNH

Để tránh tình trạng mua bán lòng vòng nhằm "thổi giá" thiết bị y tế, Bộ Y tế đề xuất sửa đổi Điều 113 về quản lý thiết bị y tế theo hướng bổ sung các quy định về nguyên tắc quản lý thiết bị y tế và một số giải pháp nhằm quản lý giá.

Theo đó, việc quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng. Thiết bị y tế được phân loại theo mức độ rủi ro gồm bốn mức: thấp, trung bình thấp, trung bình cao và cao. Công khai thông tin về giá thiết bị y tế và các cơ sở kinh doanh thiết bị y tế. Liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa y tế, hải quan, thuế, đấu thầu, bảo hiểm y tế.

Về phía tổ chức, cá nhân kinh doanh thiết bị y tế phải thực hiện công khai và cập nhật khi có thay đổi trên hệ thống quản lý dữ liệu thiết bị y tế: tính năng kỹ thuật, mục đích sử dụng, hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt; giá niêm yết, giá kê khai và giá bán thực tế của thiết bị y tế trên cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế; danh sách các cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế của doanh nghiệp…

Đồng thời, áp dụng các biện pháp để phục vụ truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chuỗi cung ứng...