Khi giá dầu thô leo thang, tác động thường không chỉ dừng ở thị trường hàng hóa, mà có thể lan nhanh sang toàn bộ chuỗi dịch vụ, từ du lịch, vận chuyển, lưu trú, ẩm thực đến chi tiêu tại điểm đến…

Với ngành du lịch, giá vé máy bay tăng sẽ kéo chi phí cả chuyến đi tăng lên. Hiện tại, giá vé trên một số đường bay quốc tế đã bắt đầu nhích lên, nhất là các chặng dài giữa châu Á và châu Âu, khi một phần không phận Trung Đông bị hạn chế và các hãng phải điều chỉnh đường bay.

Theo The Traveler, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn chưa thực sự khởi sắc, giá vé máy bay tăng thường là tín hiệu đầu tiên khiến người dân cân nhắc lại kế hoạch nghỉ dưỡng. Những chuyến đi xa, chi tiêu lớn sẽ dễ bị trì hoãn hơn. Du khách cũng có xu hướng rút ngắn thời gian lưu trú, giảm ngân sách dành cho khách sạn, mua sắm và trải nghiệm. Điều này đồng nghĩa ngành du lịch không chỉ đối mặt với nguy cơ ít du khách hơn, mà còn cả việc mức chi tiêu trên mỗi du khách có thể giảm xuống.

Sáng ngày 9/3, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng đã chủ trì cuộc họp với các đơn vị trong ngành hàng không Việt Nam về các giải pháp ứng phó tăng giá nhiên liệu hàng không do tác động từ cuộc xung đột chiến sự tại Trung Đông.

Thông tin tại cuộc họp, Trưởng phòng Vận tải hàng không Bùi Minh Đăng cho biết giá nhiên liệu JetA1 đã tăng gấp 3 lần so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột. Điều này khiến các hãng hàng không gặp nhiều khó khăn khi chi phí sẽ đội lên 60 - 70%.

Theo báo cáo của Vietnam Airlines, Vietjet Air và Sun PhuQuoc Airways, nếu giá Jet A-1 duy trì ở mức 200 - 230 USD/thùng như hiện nay, chi phí khai thác của Vietnam Airlines có thể tăng thêm khoảng 50 - 60% mỗi tháng so với trước khi xung đột xảy ra. Sun PhuQuoc Airways ước tính chi phí tăng khoảng 30%, trong khi Vietjet Air có thể phải gánh thêm khoảng 2.000 tỷ đồng chi phí mỗi tháng.

Tuy nhiên, theo các hãng, điều đáng lo nhất không đơn thuần là giá tăng mà là từ tháng 4 có còn đủ nhiên liệu để duy trì khai thác hay không. Nếu việc giao hàng tiếp tục chậm, doanh nghiệp buộc phải tính đến các kịch bản điều chỉnh khai thác. Ngoài ra, việc phải điều chỉnh đường bay để tránh các khu vực không phận bị đóng cũng khiến thời gian bay kéo dài, tiêu hao nhiều nhiên liệu hơn, làm tăng chi phí tổ bay và bảo dưỡng tàu bay.

Để ứng phó với vấn đề này nhằm đảm bảo tuyệt đối an toàn, không để đứt gãy, gián đoạn, không để tăng giá vé vượt quá cao so với khả năng chi tiêu của người dân, đặc biệt trong dịp lễ 30/4 - 1/5 và cao điểm hè 2026 sắp tới, Cục Hàng không Việt Nam cùng các đơn vị trong ngành bàn bạc, kiến nghị giải pháp với Chính phủ, các bộ ngành liên quan thông qua hỗ trợ thuế nhập khẩu nhiên liệu, thuế bảo vệ môi trường, thuế VAT, giá, phí hàng không, hỗ trợ về chính sách tín dụng... để đảm bảo hoạt động vận tải hàng không…

Thực tế khảo sát cho thấy mặt bằng giá vé đã bắt đầu nhích lên ở một số chặng nội địa. Chặng Hà Nội - Đà Nẵng của Vietnam Airlines trong tháng 4 dao động khoảng 3 - 5 triệu đồng/khứ hồi, sang tháng 6 khoảng 3,5 - 7 triệu đồng/khứ hồi với hạng phổ thông tiêu chuẩn. Với Vietjet, giá vé cùng chặng phổ biến ở mức 2,5 - 4,5 triệu đồng/khứ hồi, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

Tương tự, trước sức ép quá lớn, nhiều đơn vị vận tải trong nước hiện đã không thể "gồng" thêm và buộc phải công bố lộ trình tăng giá vé. Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt vừa thông báo điều chỉnh tăng 10% giá vé hành khách và 15% cước vận chuyển hàng hóa kể từ ngày 08/3/2026. Đại diện doanh nghiệp khẳng định đây là quyết định khó khăn để đảm bảo duy trì chất lượng dịch vụ và vận hành an toàn trong bối cảnh chi phí logistics đường sắt bị đẩy lên quá cao.

Ở khối vận tải đường bộ, các nhà xe tư nhân cũng rục rịch thay đổi biểu phí. Từ nguy cơ tăng giá vé vận tải hành khách, các doanh nghiệp lữ hành đều đang xây dựng các kịch bản khác nhau để đối phó.

Ông Phạm Anh Vũ, Phó Tổng Giám đốc Công ty Du lịch Việt, nhận định thách thức lớn nhất nằm ở các hợp đồng quốc tế. "Nhiều đoàn khách đã ký hợp đồng từ 6 tháng đến một năm trước với mức giá cố định. Hiện tại, giá vận chuyển biến động từng ngày khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro lỗ nặng nếu thực hiện đúng cam kết giá cũ", ông Vũ nói.

Đại diện Du lịch Việt cũng cho biết khi giá xăng dầu biến động mạnh, chi phí vận chuyển trong nước khó ổn định. Trước đây, doanh nghiệp có thể ký hợp đồng giá xe dài hạn từ 6 tháng đến 1 năm. Hiện nay, nhiều đơn vị vận tải chỉ báo giá theo từng thời điểm. Điều này khiến việc xây dựng bảng giá tour ổn định trở nên khó khăn, kéo theo việc điều chỉnh giá của khách sạn, nhà hàng.

Bà Đoàn Thị Thanh Trà, Phó Tổng Giám đốc Lữ hành Saigontourist, cho biết đơn vị vẫn đang nỗ lực giữ giá tour cho khách lẻ để kích cầu. Tuy nhiên, với các hợp đồng khách đoàn, giá tour sẽ phải tính toán lại dựa trên thời điểm khởi hành và loại phương tiện sử dụng. Việc giữ giá lúc này giống như một cuộc đua đường dài mà ở đó, doanh nghiệp nào có tiềm lực tài chính yếu sẽ rất dễ "hụt hơi".

Ông Phạm Quý Huy, Giám đốc Công ty du lịch Kiwi Travel, chia sẻ: “Có những tour của chúng tôi sắp khởi hành, nhưng phải tính toán lại lịch trình vì cứ đi là lỗ. Chúng tôi cũng sẽ phải tính toán lại giá với các tour chưa ký hợp đồng hoặc đang trong quá trình thương lượng. Tuy nhiên, mức thay đổi cũng phải cân nhắc kỹ, vì nếu tăng quá cao khách hàng sẽ không dám đặt tour”.

Với thị trường outbound, nhiều chặng bay từ Hà Nội đi châu Âu của Vietnam Airlines đã hết vé đến cuối tháng 3. Trong khi đó, các hãng hàng không nước ngoài khai thác đường bay từ Hà Nội và TP.HCM đi Paris, London, Frankfurt cũng ghi nhận chủ yếu còn hạng ghế thương gia với giá từ khoảng 60 triệu đến 280 triệu đồng/chiều. Trước đây, nếu đặt sớm, giá vé khứ hồi hạng phổ thông chỉ dao động khoảng 25 – 30 triệu đồng.

Ông Phạm Anh Vũ cho rằng nếu tình hình sớm được kiểm soát và các hãng bay khôi phục lịch khai thác, thị trường có thể phục hồi nhanh. Ngược lại, nếu bất ổn kéo dài, nhiều tour quốc tế sẽ phải điều chỉnh hành trình, thay đổi giờ bay và tăng chi phí dự phòng.