Việt Nam tận dụng cơ hội khi du lịch y tế bùng nổ tại châu Á

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ ước tính hàng triệu người dân xứ cờ hoa đã tìm đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe ở nước ngoài mỗi năm, giúp họ tiết kiệm từ 40 - 90% chi phí. Với xu hướng bùng nổ du lịch y tế, doanh thu bảo hiểm y tế quốc tế dự kiến ​​sẽ tăng từ gần 32 tỉ USD năm 2025 lên 40 tỉ USD vào năm 2030.

Du lịch y tế hiện cung cấp các dịch vụ sàng lọc, gồm chụp cộng hưởng từ (MRI) và đo điện tâm đồ (ECG), tại những địa điểm tuyệt đẹp trên khắp thế giới, kết hợp với nghỉ dưỡng, mua sắm và tham quan. Khách du lịch cũng có thể sử dụng nhiều dịch vụ khác như phẫu thuật thẩm mỹ (như nâng mũi, làm răng sứ), các thủ thuật sinh sản (như IVF) và chăm sóc ung thư.

Trong khi đó, báo cáo của CGS International, nhà cung cấp dịch vụ tài chính hàng đầu châu Á, cho thấy ngành du lịch y tế tại Đông Nam Á dự kiến sẽ tăng trưởng  18%/năm cho đến năm 2032, chiếm khoảng 40% thị trường toàn cầu. Thái Lan, Singapore và Malaysia là 3 điểm đến du lịch y tế hàng đầu khu vực, tạo ra doanh thu trên 2,2 tỉ USD từ năm 2023. 

Sự phát triển của du lịch y tế cũng đi cùng xu hướng phục hồi chung của ngành du lịch quốc tế tại châu Á. Tại Ấn Độ, số liệu chính thức năm 2024 ghi nhận khoảng 640.000 du khách quốc tế đến để điều trị y tế. Để tận dụng xu hướng này, Ấn Độ đã ra mắt cổng thông tin Medical Value Travel (MVT) nhằm đơn giản hóa quy trình tiếp nhận bệnh nhân quốc tế và giúp du khách tiếp cận các dịch vụ y tế dễ dàng hơn.

Song song với đó, nhiều quốc gia trong khu vực cũng áp dụng các chính sách thị thực thuận lợi, phát triển gói du lịch y tế chuyên biệt và xây dựng hệ thống kiểm định chất lượng bệnh viện nhằm tăng niềm tin cho bệnh nhân quốc tế. Thực tế, Thái Lan thu về hàng trăm triệu USD mỗi năm nhờ phẫu thuật tim và thẩm mỹ chi phí thấp, trong khi Nhật Bản đạt doanh thu hàng tỷ USD từ điều trị ung thư kết hợp quảng bá văn hóa địa phương.

Nói riêng với thị trường du khách Trung Quốc, sức hút của Hàn Quốc vượt xa việc mua sắm và tham quan. Các liệu pháp làm đẹp đã trở thành động lực chính thúc đẩy khách du lịch Trung Quốc đến Seoul, nơi tập trung nhiều phòng khám da liễu và thẩm mỹ. Ngày càng nhiều du khách trẻ tuổi thiết kế các hành trình "du lịch và làm đẹp", kết hợp du lịch với thực hiện các thủ thuật xâm lấn tối thiểu, yêu cầu thời gian phục hồi ngắn.

Tại Việt Nam, báo cáo tại Hội nghị toàn quốc về du lịch y tế gắn với phát triển bền vững năm 2025 cũng khẳng định du lịch y tế có thể mang lại lợi ích kinh tế và nâng cao vị thế quốc gia. Năm 2024, quy mô thị trường du lịch y tế của Việt Nam đã đạt 700 triệu USD, dự báo đạt 4 tỉ USD vào năm 2033.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, GS.TS Trần Văn Thuấn, du lịch y tế đang trở thành một hướng phát triển chiến lược, kết hợp giữa dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao với trải nghiệm du lịch hấp dẫn. Mô hình này không chỉ tạo nguồn thu ngoại tệ mà còn góp phần nâng cao hình ảnh và vị thế của Việt Nam trên bản đồ y tế khu vực.

Ông cho biết Việt Nam đang sở hữu lợi thế cạnh tranh về chi phí điều trị hợp lý cùng với năng lực chuyên môn y khoa ngày càng được cải thiện. Nhiều kỹ thuật y học tiên tiến như can thiệp tim mạch, ghép tạng, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) hay nha khoa thẩm mỹ đã được triển khai rộng rãi tại Việt Nam với chi phí thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia phát triển.

Đồng tình, TS. Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, cho biết chi phí cấy ghép implant nha khoa tại Việt Nam chỉ khoảng 1.000 - 1.200 USD, trong khi tại Mỹ có thể lên tới khoảng 5.000 USD, đồng thời thời gian chờ điều trị cũng được rút ngắn đáng kể. Nếu có chiến lược đầu tư đồng bộ và dài hạn, Việt Nam hoàn toàn có thể thu về hàng tỷ USD mỗi năm từ du khách quốc tế và cộng đồng kiều bào đến khám chữa bệnh.

Bắt nhịp xu thế này, Bộ Y tế mới đây đã lấy ý kiến đề án phát triển du lịch y tế, tập trung xây dựng các tổ hợp khám chữa bệnh kết hợp an dưỡng chất lượng cao. Theo đó, mô hình du lịch y tế kết hợp dịch vụ bệnh viện, khách sạn và nghỉ dưỡng sẽ được thí điểm tại 5 địa phương có thế mạnh du lịch là Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh và Khánh Hòa, với 10 -15 gói dịch vụ kỹ thuật cao đầu tiên.

Ngành y tế đặt mục tiêu đến năm 2030 cả nước phải có ít nhất 15 cơ sở đạt chứng nhận chất lượng quốc tế JCI, đồng thời yêu cầu các đơn vị xây dựng bộ phận truyền thông đa ngôn ngữ để tiếp cận thị trường toàn cầu. Ông Dương Huy Lương, Phó cục trưởng Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), cho hay các kỹ thuật cao như phẫu thuật robot hiện nay đã được thực hiện rộng rãi tại các bệnh viện lớn như Bình Dân, Chợ Rẫy, Bệnh viện K...

Theo thống kê, chi phí phẫu thuật robot tại Việt Nam hiện khoảng 5.000 - 7.000 USD (tương đương 120 - 180 triệu đồng), chỉ bằng khoảng 30 % so với Mỹ và thấp hơn nhiều so với Singapore hay Thái Lan, trong khi vẫn đảm bảo quy trình chuẩn và đội ngũ chuyên gia được đào tạo bài bản với chứng chỉ quốc tế.

So sánh chi phí này với mức chi phí y tế tại nước ngoài cho thấy lợi thế cạnh tranh rõ rệt của Việt Nam trên bản đồ du lịch y tế toàn cầu. Điều này không chỉ giúp bệnh nhân tiết kiệm chi phí điều trị mà còn tạo động lực cho việc kết hợp khám chữa bệnh với du lịch, tận dụng thời gian ở Việt Nam để trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và cảnh đẹp.

Tại Hội nghị toàn quốc về du lịch - y tế gắn với phát triển bền vững tổ chức cuối năm 2025 vừa qua, ông Hà Văn Siêu, Phó cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, nhận định để phát triển xứng tầm, Việt Nam cần xây dựng các gói dịch vụ đạt chuẩn quốc tế (JCI, ISO 13485, ISO 15189, ISO 7101…) hoặc tiêu chuẩn lưu trú, spa (ISO 17679:2016, ISO 21426:2018).

Song song đó, các gói dịch vụ nên tích hợp chương trình du lịch phù hợp mục tiêu chăm sóc sức khỏe nâng cao, điều trị chuyên sâu, phục hồi sau phẫu thuật, hỗ trợ sinh sản, khám tổng thể…, kèm tiện ích như hỗ trợ visa, đưa đón, lưu trú, ẩm thực, bảo hiểm.