Doanh nghiệp Việt tham vọng mở rộng tinh luyện vonfram giữa cuộc đua chip và AI

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 của Công ty Cổ phần Masan High-Tech Materials (UpCOM: MSR) ngày 16/4, Phó Tổng giám đốc Phan Chiến Thắng mang tới một cục quặng nguyên khai được khai thác trực tiếp từ mỏ Núi Pháo (Thái Nguyên), như một cách trực quan để mô tả chiều sâu công nghệ phía sau hoạt động khai khoáng của doanh nghiệp.

Theo ông Thắng, để thu được một cục quặng nguyên khai, MSR phải bóc phủ hàng triệu tấn đất đá. Tuy nhiên, phần giá trị thực sự chỉ nằm ở khoảng 20% được giữ lại sau tuyển, trước khi đi qua các công đoạn chế biến sâu để tách ra bốn khoáng sản gồm đồng, florit, bismuth và vonfram.

Trong số này, vonfram là vật liệu đầu vào quan trọng cho chip, thiết bị điện tử công suất cao và các hệ thống máy chủ, trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Theo báo cáo thường niên 2025, trong 5 năm qua MSR nắm khoảng 21% nguồn cung vonfram ngoài Trung Quốc.

Theo ban lãnh đạo, lợi thế của MSR nằm ở chuỗi khai thác – chế biến – tinh luyện khép kín, từ quặng nguyên khai đến sản phẩm vonfram có độ tinh khiết 99%. Trong hơn 10 năm qua, MSR đã đầu tư hơn 700 triệu USD vào hệ thống này.

“Suốt 10 năm qua, mỏ Núi Pháo đã vận hành liên tục, không gián đoạn và mỗi năm chúng tôi khai thác khoảng 3,5 triệu tấn quặng nguyên khai. Nhà máy chế biến cũng hoạt động 24/7, chỉ dừng để bảo dưỡng máy móc”, ông Thắng cho biết.

Theo lãnh đạo doanh nghiệp, công suất tinh luyện vonfram hiện đạt hơn 9.000 tấn mỗi năm. Sau hơn một thập kỷ đầu tư, Núi Pháo hiện không chỉ xử lý nguồn quặng nội mỏ mà còn có thể tiếp nhận thêm nguyên liệu từ các khu vực khác.

Tại đại hội, nhiều cổ đông cũng đặt câu hỏi về thời hạn giấy phép và dư địa trữ lượng của mỏ Núi Pháo.

Trả lời vấn đề này, ban lãnh đạo cho biết khu vực Núi Pháo hiện nằm trong một vùng quy hoạch khoáng sản rộng lớn do Chính phủ định hướng, bao trùm khu vực khai thác hiện hữu của doanh nghiệp. Theo đó, mỏ vẫn còn dư địa để tiếp tục khai thác trong nhiều thập kỷ tới.

Doanh nghiệp cũng cho rằng các chính sách mới về khai thác khoáng sản bền vững, cùng những sửa đổi trong Luật Địa chất và Khoáng sản, đang tạo thêm cơ sở cho hoạt động thăm dò và mở rộng khai thác tại các khu vực lân cận.

Về kế hoạch dài hạn, MSR dự kiến sản lượng vonfram bình quân giai đoạn 2026 - 2036 đạt khoảng 8.000 tấn mỗi năm, trong đó một nửa đến từ Núi Pháo và phần còn lại từ nguồn quặng bên ngoài đã có hợp đồng bao tiêu.

Việc kết hợp quặng nội mỏ với nguồn nguyên liệu bên ngoài cho thấy hướng đi của MSR là tăng sản lượng vonfram trên nền hạ tầng tinh luyện đã được đầu tư suốt hơn một thập kỷ tại Núi Pháo.