Đại sứ Philippines: Việt Nam và Philippines còn nhiều dư địa thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực tiềm năng mới

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/ VnEconomy, Ngài Francisco Noel R. Fernandez III, Đại sứ Philippines tại Việt Nam, nhấn mạnh quan hệ giữa Việt Nam và Philippines thời gian qua không ngừng được củng cố và phát triển tích cực, đặc biệt nền kinh tế của hai quốc gia còn nhiều cơ hội hợp tác mới và có tính bổ trợ cao cho nhau trong nhiều lĩnh vực trọng điểm.

Năm 2026 kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Philippines (1976-2026). Thưa Đại sứ, đâu là những dấu mốc quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia trong suốt năm thập kỷ qua?

Lãnh đạo của Việt Nam và Philippines luôn dành sự coi trọng đặc biệt đối với quan hệ song phương của hai quốc gia, và điều này được thể hiện qua các chuyến thăm cấp cao trong những năm vừa qua.

Đặc biệt, năm 2015, Philippines và Việt Nam đã chính thức thiết lập Đối tác Chiến lược, thể hiện mong muốn chung của hai bên trong việc tiếp tục củng cố và tăng cường quan hệ song phương. Dự kiến, hai quốc gia sẽ nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Manila (Philippines) của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (từ ngày 31/5-1/6/2026).

Để bảo đảm khuôn khổ phù hợp nhằm thúc đẩy quan hệ song phương, hai quốc gia cũng đã ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực như thương mại và đầu tư, hàng không, nông nghiệp, du lịch, tránh đánh thuế hai lần, thể thao, quốc phòng, giáo dục, hợp tác khoa học – kỹ thuật, hợp tác hàng hải và thủy sản, hợp tác hải quân và cảnh sát biển, phòng chống thiên tai, hợp tác chính trị…

Những thỏa thuận này giúp các hoạt động hợp tác giữa hai chính phủ được triển khai có định hướng, bài bản và hiệu quả hơn, qua đó tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương phát triển.

Trong lĩnh vực thương mại song phương, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Philippines đã tăng từ 4,91 tỷ USD năm 2019 lên 8,33 tỷ USD vào năm 2025. Đặc biệt, hai bên hiện đang nỗ lực hướng tới mục tiêu sớm vượt mốc 10 tỷ USD.

Việt Nam và Philippines đều là những nền kinh tế năng động và tăng trưởng nhanh trong khu vực ASEAN. Theo Đại sứ, hai quốc gia có thể bổ trợ cho nhau như thế nào để nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực và đóng góp hiệu quả hơn cho sự phát triển chung của ASEAN?

Philippines hiện đang sở hữu ngành dịch vụ thuê ngoài quy trình kinh doanh (BPO) phát triển mạnh mẽ, với sự hiện diện của nhiều tập đoàn hàng đầu thế giới sử dụng các dịch vụ tổng đài và chăm sóc khách hàng do đội ngũ nhân sự Philippines có trình độ chuyên môn cao, thành thạo tiếng Anh đảm nhiệm tại các đô thị lớn của nước này.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh mở rộng hoạt động kinh doanh ra thị trường toàn cầu, Việt Nam có thể tận dụng thế mạnh và kinh nghiệm của ngành BPO Philippines để hỗ trợ nhu cầu chăm sóc khách hàng khi ngày càng nhiều sản phẩm Việt Nam hiện diện trên thị trường quốc tế. Sự bổ trợ này trong hoạt động xúc tiến thương mại không chỉ giúp doanh nghiệp hai quốc gia mở rộng hiện diện toàn cầu mà còn góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của cả Việt Nam và Philippines.

Trong hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu, máy móc và linh kiện điện tử sản xuất tại Philippines đang được cung ứng cho các nhà máy tại Việt Nam để tích hợp vào những sản phẩm xuất khẩu sang thị trường quốc tế. Mô hình hợp tác mang tính bổ trợ này không chỉ giúp gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng mà còn tạo thêm nhiều cơ hội việc làm cho người lao động của cả hai quốc gia.

Riêng năm 2024, xuất khẩu máy móc và linh kiện điện tử của Philippines sang Việt Nam đã đóng góp hơn 500 triệu USD vào tổng kim ngạch thương mại song phương.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam hiện là một trong những nhà cung cấp chủ lực các mặt hàng gạo và ngũ cốc cho Philippines, góp phần bảo đảm an ninh lương thực cho nước này, đồng thời tạo nguồn thu nhập ổn định và bền vững cho nông dân Việt Nam. Điều đó tiếp tục cho thấy tính bổ trợ ngày càng rõ nét giữa hai nền kinh tế.

Trong thời gian tới, doanh nghiệp hai quốc gia được kỳ vọng sẽ mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực giàu tiềm năng như năng lượng tái tạo, trí tuệ nhân tạo và kinh tế biển. Đây được xem là các động lực tăng trưởng mới, góp phần thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam và Philippines tăng cường hợp tác, đồng thời duy trì đà tăng trưởng kinh tế bền vững cho cả hai quốc gia.

Việt Nam và Philippines hiện đang hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 10 tỷ USD trong những năm tới. Hai quốc gia cần làm gì để tạo ra những đột phá mới trong hợp tác thương mại và khai thác hiệu quả hơn tiềm năng kinh tế song phương?

Điều quan trọng là cộng đồng doanh nghiệp hai quốc gia cần tích cực tham gia các sự kiện kết nối và xúc tiến thương mại nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, đồng thời tìm kiếm những cơ hội hợp tác mới. Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp hai nước trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Philippines được tổ chức tại Manila. Diễn đàn này sẽ trở thành hoạt động thường niên, được luân phiên tổ chức tại Manila và Hà Nội. Thông qua các cuộc gặp gỡ, trao đổi và kết nối thường xuyên, doanh nghiệp hai bên sẽ có điều kiện hiểu rõ hơn về thế mạnh, năng lực cũng như tiềm năng hợp tác của nhau, từ đó thúc đẩy các cơ hội đầu tư, kinh doanh trong thời gian tới.

Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, hai quốc gia cũng cần mở rộng hợp tác sang những lĩnh vực thương mại mới giàu tiềm năng.

Trong đó, kinh tế biển được xem là một trong những dư địa hợp tác quan trọng khi cả Việt Nam và Philippines đều đang nhận thấy tiềm năng to lớn của lĩnh vực này đối với tăng trưởng thương mại song phương.

Kinh tế biển bao trùm nhiều lĩnh vực như du lịch, quản lý tài nguyên biển và phát triển năng lượng tái tạo. Trong bối cảnh ASEAN đã xây dựng khuôn khổ hợp tác cơ bản về kinh tế biển, Việt Nam và Philippines đang có nhiều điều kiện thuận lợi để tiên phong triển khai các sáng kiến hợp tác mới, qua đó tạo thêm động lực tăng trưởng cho cả hai nền kinh tế.

Ngoài ra, ngành BPO của Philippines cũng có nhiều lợi thế để hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế. Với lực lượng lao động giàu kinh nghiệm, sử dụng tiếng Anh thành thạo, ngành BPO của Philippines có thể cung cấp các dịch vụ hỗ trợ hành chính và kỹ thuật từ xa cho doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận các thị trường toàn cầu. Sự hợp tác này không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp hai bên mà còn tạo thêm nhiều cơ hội việc làm cho người dân của cả hai quốc gia.

Trong lĩnh vực bán lẻ, các tập đoàn thực phẩm lớn của Philippines được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng hiện diện tại thị trường Việt Nam, qua đó đóng góp tích cực vào mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 10 tỷ USD trong thời gian tới.

Ở chiều ngược lại, việc các dòng xe điện của những thương hiệu ô tô nổi tiếng Việt Nam gia nhập thị trường Philippines cũng được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy đáng kể thương mại song phương, đồng thời mở ra dư địa hợp tác mới trong lĩnh vực công nghiệp và công nghệ xanh giữa hai quốc gia.

Hiện nay, những lĩnh vực nào vẫn còn nhiều tiềm năng và dư địa để Việt Nam và Philippines thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn trong thời gian tới?

Kinh tế biển được xem là một trong những lĩnh vực giàu tiềm năng hợp tác nhất giữa Việt Nam và Philippines. Lĩnh vực này không chỉ thúc đẩy giao lưu nhân dân thông qua phát triển du lịch mà còn góp phần bảo đảm an ninh lương thực, khi doanh nghiệp hai quốc gia có thể tăng cường phối hợp trong quản lý và khai thác bền vững tài nguyên biển.

Bên cạnh đó, việc quản lý khoa học và hiệu quả kinh tế biển cũng sẽ giúp hai quốc gia ứng phó tốt hơn với các thách thức do biến đổi khí hậu gây ra, đồng thời bảo vệ khu dân cư và các vùng sản xuất nông nghiệp trước thiên tai. Chẳng hạn, việc bảo tồn và quản lý hiệu quả các khu rừng ngập mặn ven biển tại cả hai quốc gia sẽ góp phần giảm thiểu tác động của sóng lớn và nước biển dâng đối với cộng đồng ven biển.

Thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm trong bảo vệ tài nguyên biển và ven biển, Việt Nam và Philippines có thể nâng cao năng lực phòng chống thiên tai và bảo vệ sinh kế của người dân.

Đặc biệt, kinh tế biển cũng là lĩnh vực hợp tác mang tính tự nhiên giữa hai quốc gia, bởi người dân của cả Việt Nam và Philippines từ lâu đã gắn bó mật thiết với các hoạt động kinh tế trên biển. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, điều quan trọng là cần mở rộng các hoạt động kinh tế biển theo hướng phát triển bền vững, song song với việc tăng cường bảo tồn và quản lý hiệu quả các nguồn tài nguyên biển và ven biển.

Ngoại giao đa phương cũng mở ra nhiều cơ hội để Việt Nam và Philippines tiếp tục tăng cường phối hợp. Hai bên có thể đẩy mạnh ủng hộ lẫn nhau trong các chiến dịch ứng cử vào các tổ chức quốc tế, thúc đẩy vai trò của các thể chế đa phương, tăng cường tiếng nói của các nước đang phát triển tại các diễn đàn quốc tế, cũng như củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc chính trị - an ninh và kinh tế - xã hội đang định hình tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Bên cạnh đó, hợp tác trong các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc cũng là lĩnh vực mà Việt Nam và Philippines có thể tiếp tục làm sâu sắc hơn trong thời gian tới.

Ngoài ra, hai quốc gia cũng có nhiều dư địa để tăng cường hợp tác trong giảm nhẹ rủi ro thiên tai và quản lý thảm họa, khi cả Việt Nam và Philippines đều thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai đối với người dân và nguồn lực phát triển. Mặc dù các hoạt động trao đổi hiện chủ yếu diễn ra trong khuôn khổ ASEAN, song hai quốc gia hoàn toàn có thể thúc đẩy thêm các sáng kiến hợp tác song phương nhằm chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và phối hợp nguồn lực để giảm thiểu tác động của thiên tai trong tương lai.

Theo ngài, Việt Nam có những lợi thế gì để thu hút các nhà đầu tư Philippines? Đồng thời, hai quốc gia cần làm gì để tăng cường hơn nữa hợp tác đầu tư và kết nối cộng đồng doanh nghiệp hai bên?

Việt Nam hiện đang trong giai đoạn mở rộng hạ tầng và hiện đại hóa các dịch vụ phục vụ người dân. Có nhiều lĩnh vực mà Philippines đã tích lũy được kinh nghiệm và chuyên môn, có thể hỗ trợ cho các chương trình phát triển của Việt Nam. Với những chính sách ưu đãi phù hợp, doanh nghiệp Philippines có thể tiếp tục đầu tư vào hạ tầng giao thông đường bộ, hệ thống cấp nước, năng lượng tái tạo và vận hành cảng quốc tế tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực nguồn nhân lực, người Philippines vẫn quan tâm tới các cơ hội làm việc trong hệ thống giáo dục của Việt Nam. Điều này đồng thời góp phần giúp người Việt Nam nâng cao kỹ năng giao tiếp với các quốc gia khác, đặc biệt là cải thiện trình độ sử dụng tiếng Anh.

Mặc dù đã có một số tập đoàn lớn của Philippines đầu tư tại Việt Nam, song vẫn còn nhiều cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam xem xét đầu tư vào Philippines, đặc biệt trong các lĩnh vực viễn thông và sản xuất xe điện.

Với kim ngạch thương mại song phương hiện mới chỉ hơn 8 tỷ USD, hai quốc gia vẫn còn rất nhiều dư địa để thúc đẩy trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa doanh nghiệp và người dân hai bên. Vì vậy, mỗi bên cần chủ động tạo thêm cơ hội tham gia các hội chợ thương mại và triển lãm của nhau nhằm quảng bá tốt hơn các sản phẩm và dịch vụ thế mạnh.

Trong thời gian qua, nhiều nỗ lực thúc đẩy thương mại quốc tế của cả Philippines và Việt Nam chủ yếu hướng tới các thị trường khác. Đã đến lúc Manila và Hà Nội nhìn nhận nhau như những đối tác thương mại lý tưởng, nhất là khi cả hai quốc gia đều đã thể hiện khả năng chống chịu tốt, duy trì phát triển và đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng trong những năm gần đây.

Xin cảm ơn Đại sứ!