Trong tháng 6, hàng loạt văn bản pháp luật trọng yếu về công tác đăng kiểm dự kiến sẽ được sửa đổi, ban hành để sớm chấm dứt bất ổn kéo dài. Trong đó nổi bật là sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 139/2018, hay tự động gia hạn chu kỳ kiểm định với ô tô cá nhân dưới 9 chỗ sau khi sửa đổi Thông tư số 16/2021...

Đây là nội dung trong báo cáo của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng gửi các đại biểu Quốc hội về một số nội dung liên quan đến nhóm vấn đề chất vấn tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV.

NHẬN DIỆN NHỮNG SAI PHẠM, NHIỀU CÁN BỘ BỊ KỶ LUẬT

Báo cáo nêu rõ qua rà soát, đánh giá, Bộ Giao thông vận tải nhận diện một số nguyên nhân dẫn đến sai phạm trong lĩnh vực kiểm định xe cơ giới, từ đó đề ra nhiều giải pháp khắc phục

Cụ thể, Bộ Giao thông vận tải thừa nhận cơ cấu tổ chức của Cục Đăng kiểm Việt Nam chậm đổi mới, chưa tách bạch rõ chức năng quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công; không có lực lượng thanh tra chuyên ngành độc lập để thực hiện chức năng thanh tra, giám sát thường xuyên đối với lĩnh vực đăng kiểm.

Cũng theo Bộ Giao thông vận tải, một số cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý của Cục Đăng kiểm, đăng kiểm viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tham nhũng, tiêu cực, gây hậu quả xấu cho bản thân, gia đình, cơ quan, đơn vị và xã hội.

Ngoài ra, khi Luật Quy hoạch có hiệu lực, quy hoạch mạng lưới trung tâm đăng kiểm bị xóa bỏ, dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng các đơn vị đăng kiểm xe cơ giới tại một số địa phương, khu vực đô thị, tạo ra cạnh tranh gay gắt, không lành mạnh và để thu hút khách hàng.

Thực tế cho thấy một số đơn vị có những hành vi thực hiện sai tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy định, bỏ nội dung, hạng mục kiểm tra, thực hiện các hành vi giả mạo trong việc kiểm định xe cơ giới.

Bên cạnh đó, Bộ Giao thông vận tải cũng cho biết, công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tuy có triển khai theo kế hoạch hoặc kiểm tra đột xuất nhưng chưa kịp thời phát hiện ra những hành vi tiêu cực, tham nhũng của một số cán bộ.

Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong nội bộ Cục Đăng kiểm chưa được quán triệt, triển khai nghiêm túc.

Sai phạm này còn do giá kiểm định được xây dựng từ cách đây 10 năm chưa được điều chỉnh phù hợp trong bối cảnh các yếu tố chi phí đầu vào đã tăng lên khiến hoạt động của các trung tâm đăng kiểm gặp khó khăn, doanh thu không đạt được như kỳ vọng. Với mong muốn thu hồi vốn nhanh dẫn đến việc cạnh tranh không lành mạnh giữa các trung tâm và làm sai các quy định pháp luật.

Để xảy ra những sai phạm trong lĩnh vực kiểm định xe cơ giới, trách nhiệm quản lý nhà nước trước tiên thuộc về Cục Đăng kiểm Việt Nam; Sở Giao thông vận tải các tỉnh thành phố có trách nhiệm trong kiểm tra, giám sát hoạt động kiểm định trên địa bàn", Bộ Giao thông vận tải nhìn nhận.

Bộ Giao thông vận tải cũng thẳng thắn nhận thấy trách nhiệm của Bộ khi chưa quyết liệt chỉ đạo điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động kiểm định phương tiện, chưa tách bạch rõ chức năng quản lý nhà nước và cung ấp dịch vụ công của Cục Đăng kiểm.

Bên cạnh đó, các cơ quan tham mưu của Bộ cũng chưa sát sao, kịp thời nhận diện những bất cập, phát sinh để tham mưu cho Bộ chỉ đạo sửa đổi cơ chế, chính sách cho phù hợp với tình hình thực tiễn, công tác thanh tra, kiểm tra chưa đáp ứng yêu cầu.

Trước những sai phạm này, Ban Cán sự đảng Bộ, Đảng ủy Bộ và Bộ Giao thông vận tải đình chỉ sinh hoạt Đảng đối với 24 đảng viên; xử lý kỷ luật đảng bằng hình thức khai trừ Đảng đối với 49 đảng viên, 10 chi bộ đảng bị kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo. Bộ Giao thông vận tải cũng xử lý kỷ luật bằng hình thức buộc thôi việc đối với Cục trưởng Cục Đăng kiểm bị khởi tố, bắt tạm giam.

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SONG HÀNH SIẾT THANH KIỂM TRA

Để chấn chỉnh kịp thời và khắc phục những tồn tại, bất cập trong lĩnh vực Đăng kiểm, Bộ Giao thông vận tải cho biết hiện đang tập trung chỉ đạo và triển khai thực hiện rà soát toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, thể chế liên quan đến đăng kiểm, để khẩn trương sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn theo hướng tách bạch chức năng quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ của Cục Đăng kiểm.

Bộ Giao thông vận tải cũng đang khẩn trương triển khai thực hiện Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 139/2018/NĐ-CP ngày 8/10/2018 quy định về kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới ngay sau khi được Chính phủ ban hành dự kiến vào đầu tháng 6/2023

Đồng thời, phân cấp, phân quyền tối đa cho các địa phương nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đăng kiểm gắn liền với tăng cường thanh tra, kiểm tra, phòng chống tiêu cực, lãng phí; giảm thiểu các thủ tục hành chính và điều kiện kiểm định. 

Bên cạnh đó, các đơn vị đăng kiểm của lực lượng vũ trang, các đơn vị bảo hành, bảo dưỡng chính hãng được cung cấp dịch vụ kiểm định phương tiện.

Song song là nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ đảm bảo minh bạch, hiệu quả, phù hợp với nhu cầu thực tiễn và đảm bảo tính cạnh tranh lành mạnh giữa các trung tâm đăng kiểm; ứng dụng toàn diện công nghệ thông tin, tạo mọi điều kiện thuận lợi và tiết kiệm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, Bộ Giao thông vận tải cũng đang thực hiện rà soát các quy định liên quan đến giá dịch vụ kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, phí, lệ phí đối với xe cơ giới để đề xuất sửa đổi, bổ sung cho phù hợp, bảo đảm bù đắp đủ chi phí hoạt động kiểm định, góp phần hạn chế phát sinh các tiêu cực trong công tác kiểm định xe cơ giới.