"Hầu hết các chủ tàu đều tránh đi qua eo biển Hormuz sau khi các công ty bảo hiểm ngừng dịch vụ bảo hiểm rủi ro chiến tranh"...

Giá cước tàu chở dầu tại khu vực Trung Đông đã đạt mức cao kỷ lục trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran gây ra những gián đoạn nghiêm trọng đối với hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, một tuyến đường biển có tầm quan trọng chiến lược - hãng tin CNBC cho hay.

Các nhà cung cấp lớn về bảo hiểm rủi ro chiến tranh trong lĩnh vực hàng hải đã bắt đầu hủy dịch vụ cho các tàu hoạt động trong Vịnh Ba Tư, khi cú sốc an ninh đột ngột làm tê liệt các tuyến vận chuyển chính trong khu vực.

CNBC dẫn dữ liệu từ công ty LSEG cho biết, giá cước chuẩn cho các tàu chở dầu thô siêu lớn (VLCC) - loại được sử dụng để vận chuyển 2 triệu thùng dầu mỗi chuyến từ Trung Đông đến Trung Quốc - đã đạt mức cao nhất mọi thời đại là 423.736 USD/ngày vào hôm 3/2, tăng hơn 94% so với mức đóng cửa tuần trước.

Cùng với đà leo thang chóng mặt của giá dầu thô và khí đốt, cú tăng vọt trong chi phí vận chuyển dầu thô này xảy ra sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran vào cuối tuần qua. Xung đột leo thang đã dẫn đến việc ngừng hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất thế giới của hoạt động vận chuyển dầu lửa toàn cầu, nằm giữa Oman và Iran.

Ngày 2/3, một quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố eo biển Hormuz đã bị đóng cửa và cảnh báo bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua tuyến đường biển này sẽ bị tấn công - truyền thông nhà nước Iran đưa tin. Ngày 3/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nước này sẽ điều tàu hải quân để yểm trợ tàu chở dầu đi qua eo Hormuz nếu cần thiết, đồng thời chỉ đạo Cơ quan Tài chính phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh tài chính cho thương mại hàng hải ở Vùng Vịnh.

Trao đổi với CNBC, ông Sheel Bhattacharjee - trưởng bộ phận định giá cước vận chuyển tại châu Âu của công Argus Media - cho biết: "Các khách thuê tàu trong phân khúc VLCC đã rút lui khỏi thị trường và tránh việc thuê tàu do những sự kiện gần đây làm gia tăng mức độ nguy hiểm ở eo biển Hormuz”.

Các nhà sản xuất dầu ở Trung Đông vẫn chưa công bố việc ngừng sản xuất hoặc bốc dỡ dầu, và các hải cảng ở Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Oman và Kuwait vẫn hoạt động - ông Bhattacharjee dẫn các nguồn tin thị trường cho biết. "Nhưng hầu hết các chủ tàu đều tránh đi qua eo biển Hormuz sau khi các công ty bảo hiểm ngừng dịch vụ bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu trong một số vùng của khu vực này”, ông nói.

Ước tính có khoảng 1/3 lượng dầu thô được vận tải đường biển trên toàn cầu đi qua eo Hormuz, cùng với 19% dòng chảy khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu và 14% thương mại sản phẩm xăng dầu tinh chế toàn cầu - theo Argus Media.

Các công ty bảo hiểm hàng hải hàng đầu đã dừng cung cấp dịch vụ bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu hoạt động ở Trung Đông trong những ngày gần đây, khi có thông tin về các cuộc tấn công vào nhiều tàu đi qua eo biển Hormuz. Cùng với công ty bảo hiểm American Club có trụ sở tại New York, các công ty bảo hiểm hàng hải bao gồm Gard và Skuld của Na Uy, NorthStandard của Anh và London P&I Club đều cho biết họ đã dừng bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu trong khu vực Trung Đông.

Ông Adrian Beciri, CEO của DUCAT Maritime, một công ty logistics có trụ sở tại Cyprus chuyên về vận chuyển hàng khô rời, cho biết các tác động lan tỏa của cuộc xung đột Trung Đông đang được cảm nhận trên toàn cầu.

"Chúng tôi đã tìm thuê một tàu chở hàng khô rời để vận chuyển gạo thông thường đến Tây Phi, đi qua mũi Hảo Vọng. Ai đó có thể nghĩ rằng hải trình đó cách rất xa khu vực xung đột. Nhưng chúng tôi vẫn không thuê được tàu. Một khách nào đó đã trả cao hơn 50% so với mức giá thuê thông thường để vận chuyển than từ Indonesia đến bờ biển phía Tây của Ấn Độ. Tại sao tàu đó lại thu hút mức giá cao như vậy? Câu trả lời là vì chủ tàu cảm thấy không an toàn về việc nhận hàng từ khu vực Vịnh Ba Tư”, ông Beceri nói với CNBC.

Ngay cả khi các tàu chở dầu chỉ bị chặn tạm thời khỏi eo biển Hormuz, tình trạng này vẫn có thể đẩy giá dầu tăng cao, đẩy chi phí vận chuyển leo thang, và dẫn tới sự chậm trễ của các chuyến hàng.

Không chỉ quan trọng đối với vận tải năng lượng, eo biển Hormuz còn giữ vai trò lớn trong thương mại container toàn cầu. Các cảng trong khu vực này, như Jebel Ali và Khor Fakkan, là các trung tâm trung chuyển chuyên biệt, giữ vai trò các điểm trung gian trong các mạng lưới vận tải toàn cầu.

Các tập đoàn vận tải biển lớn, bao gồm MSC, Maersk, Hapag-Lloyd và CMA CGM, cũng đã đưa ra hướng dẫn mới, tìm cách ưu tiên an toàn trong bối cảnh tình hình an ninh ngày càng xấu đi.

Hãng Maersk, được coi là một chỉ số của thương mại toàn cầu, đầu tuần này tuyên bố tạm ngừng chấp nhận hàng hóa đặc biệt vào và ra khỏi Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Oman, Iraq, Kuwait, Qatar, Jordan, Bahrain và Saudi Arabia cho đến khi có thông báo mới. Trước đó, hãng thông báo rằng tất cả các chuyến đi trên tuyến Trung Đông-Ấn Độ đến Địa Trung Hải và Trung Đông-Ấn Độ đến Bờ Đông Mỹ sẽ được chuyển hướng qua mũi Hảo Vọng.