Giá khí đốt ở châu Âu tăng sốc vì Iran tấn công Qatar

Giá khí đốt tự nhiên tại thị trường châu Âu tăng vọt trong phiên giao dịch ngày 2/3, khi căng thẳng leo thang ở Trung Đông khiến Qatar phải ngừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại nhà máy LNG lớn nhất thế giới.

Theo trang Euronews, giá khí đốt chuẩn của châu Âu tại trung tâm giao dịch TTF của Hà Lan đã tăng tới 45% lên khoảng 46 euro mỗi megawatt-giờ trong phiên giao dịch buổi chiều ngày đầu tuần. Giá khí đốt tự nhiên tại Anh cũng tăng mạnh không kém.

Kết thúc phiên, giá khí đốt ở châu Âu tăng 39%, đạt 44,51 euro/megawatt-giờ, mức cao nhất trong khoảng 1 năm trở lại đây. Giá khí đốt tại Anh tăng 45%, đạt 113,79 pence/therm.

Trong khi đó, giá khí đốt tại Mỹ chỉ tăng 3,5%, lên 2,96 USD/triệu đơn vị nhiệt Anh.

Những thông tin về sự leo thang của chiến sự giữa Mỹ và Israel với Iran đã khiến giá khí đốt ở châu Âu nhảy từng phút trong phiên đầu tuần.

Cú tăng giá đột ngột này xảy ra sau khi Mỹ và Israel phát động một cuộc tấn công quân sự lớn nhằm vào Iran, làm gia tăng sức nóng căng thẳng địa chính trị tại khu vực quan trọng bậc nhất đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu.

Công ty năng lượng QatarEnergy của Qatar vào ngày 2/3 cho biết đã ngừng hoạt động sản xuất LNG lấy đầu vào từ mỏ khí North Field khổng lồ, sau khi cơ sở này bị Iran tấn công. Tuy nhiên, Qatar không cung cấp thêm chi tiết về mức độ ảnh hưởng của cuộc tấn công đến hoạt động của nhà máy này.

Ngoài ra, việc Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz cũng làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn của dòng chảy năng lượng từ Trung Đông, bao gồm cả khí đốt và dầu thô.

Trong lịch sử hiện đại, eo biển Hormuz chưa bao giờ thực sự bị đóng cửa, mặc dù đã xảy ra tình trạng giao thông chậm lại trong những khoảng thời gian ngắn. Trước khi có tin Iran đóng cửa eo Hormuz, dữ liệu vệ tinh đã cho thấy việc hoạt động vận tải năng lượng đi qua eo biển này đã gần như dừng lại vào cuối tuần - phản ánh tâm lý phòng ngừa của các công ty vận tải.

Theo giới phân tích, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào ở eo biển Hormuz đều có thể ảnh hưởng lớn đến các chuyến hàng LNG từ Qatar, nước cung cấp khoảng 12-14% lượng nhập khẩu LNG của châu Âu.

Mặc dù châu Âu không phụ thuộc quá nhiều vào nguồn cung khí đốt của Qatar, các nhà phân tích cho rằng tác động gián tiếp vẫn có thể đáng kể. Nếu nguồn cung LNG từ Qatar đến châu Á bị gián đoạn, các nước nhập khẩu LNG ở châu Á sẽ phải tìm kiếm các lô hàng thay thế, làm tăng sự cạnh tranh toàn cầu về nguồn cung LNG. Điều này có thể đẩy giá lên cao hơn trên toàn thế giới, bao gồm cả ở châu Âu.

Qatar, quốc gia xuất khẩu LNG lớn thứ ba thế giới sau Mỹ và Australia đã trở thành nhà cung cấp ngày càng quan trọng đối với châu Âu kể từ khi chiến tranh Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022 buộc các nước châu Âu phải giảm sự phụ thuộc vào khí đốt nhập khẩu qua đường ống từ Nga.

Mức dự trữ khí đốt thấp ở thời điểm hiện tại đang đặt châu Âu vào tình thế rủi ro khi giá khí đốt tăng mạnh. Mức dự trữ khí đốt trên toàn Liên minh châu Âu (EU) hiện ở mức dưới 30% công suất khi mùa đông ở khu vực này sắp kết thúc, so với khoảng 40% vào cùng thời điểm năm ngoái.

Đức và Pháp, hai nền kinh tế lớn nhất khối, nằm trong số những nước dễ bị tổn thương nhất. Các cơ sở dự trữ khí đốt của Đức chỉ còn 20,5% công suất tại thời điểm ngày 28/2, trong khi của Pháp là 21% - theo dữ liệu từ Gas Infrastructure Europe.