Một bức thư ngỏ được ký tên bởi nhà nghiên cứu tại 29 quốc gia đã kêu gọi tạm dừng triển khai các công cụ xác minh độ tuổi trên Internet, cho đến khi có kết luận chuyên môn rõ ràng về lợi ích cũng như những rủi ro của công nghệ xác minh…

Trong bối cảnh một số quốc gia cân nhắc cấm trẻ vị thành niên sử dụng mạng xã hội, nhiều học giả cảnh báo chính sách này có thể mở đường cho việc áp đặt các hệ thống kiểm tra độ tuổi trên Internet. Điều này sẽ kéo theo những rủi ro đối với quyền riêng tư và an ninh dữ liệu của người dùng.

Bức thư ngỏ viết: việc triển khai cơ chế kiểm soát độ tuổi quy mô lớn khi chưa hiểu rõ tác động đối với bảo mật, quyền riêng tư, bình đẳng và cuối cùng là quyền tự quyết của cá nhân là điều nguy hiểm và khó có thể chấp nhận về mặt xã hội.

Bức thư đã được ký bởi hơn 371 học giả trong lĩnh vực bảo mật và quyền riêng tư đến từ 29 quốc gia. Các nhà khoa học kêu gọi tạm dừng triển khai các công cụ xác minh độ tuổi trên các nền tảng trực tuyến “cho đến khi cộng đồng khoa học đạt được sự đồng thuận về những lợi ích và tác hại mà các công nghệ đảm bảo độ tuổi có thể mang lại, cũng như tính khả thi về mặt kỹ thuật của việc triển khai chúng”.

Trong số những người ký tên có nhiều nhân vật nổi tiếng, như Ronald Rivest, người từng nhận Giải thưởng Turing, giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực khoa học máy tính, và Bart Preneel, Chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu Mật mã Quốc tế.

Chính phủ Pháp đang xem xét cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, dự kiến có thể áp dụng ngay từ tháng 9 năm nay. Trong khi đó, Đức, Đan Mạch và Tây Ban Nha cũng đang đẩy nhanh các kế hoạch hạn chế tương tự.

Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh lo ngại tác động của mạng xã hội đối với sức khỏe tâm thần của trẻ em và thanh thiếu niên ngày càng gia tăng. Năm ngoái, Úc trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành lệnh cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội như YouTube, Instagram, Facebook và Snapchat. Kể từ đó, nhiều chính phủ cũng bắt đầu cân nhắc các biện pháp tương tự.

Tại Pháp, chính phủ đang xem xét cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, dự kiến có thể áp dụng ngay từ tháng 9 năm nay. Trong khi đó, Đức, Đan Mạch và Tây Ban Nha cũng đang đẩy nhanh các kế hoạch hạn chế tương tự.

Song song với các động thái chính sách, nhiều công ty công nghệ cũng bắt đầu triển khai kiểm tra độ tuổi trên nền tảng của mình nhằm đón đầu các quy định pháp lý. Các công ty như OpenAI và Roblox đã áp dụng một số hình thức xác minh độ tuổi. 

Tuy nhiên, sau khi vấp phải phản ứng từ cộng đồng người dùng, nền tảng Discord đã quyết định trì hoãn kế hoạch yêu cầu xác minh độ tuổi bắt buộc đối với toàn bộ người dùng trên toàn cầu.

“Chúng tôi chia sẻ mối lo ngại về những tác động tiêu cực mà trẻ em có thể gặp phải khi tiếp xúc với nội dung độc hại trên Internet”, các học giả viết trong thư. Tuy nhiên, theo họ, những đề xuất hiện nay có thể dẫn đến một hệ quả vượt xa mục tiêu ban đầu.

“Điều này sẽ buộc tất cả người dùng cả trẻ vị thành niên lẫn người trưởng thành phải chứng minh độ tuổi chỉ để trò chuyện với bạn bè, đọc tin tức hoặc tìm kiếm thông tin”, bức thư nhấn mạnh.

Nghiên cứu cũng chỉ ra hai công nghệ chính để xác minh độ tuổi hiện nay. Thứ nhất là hệ thống xác minh độ tuổi, trong đó người dùng phải cung cấp bằng chứng chẳng hạn giấy tờ tùy thân. Thứ hai là các công cụ ước tính độ tuổi, sử dụng nhiều nguồn dữ liệu khác nhau từ hành vi trực tuyến, lịch sử duyệt web cho đến dữ liệu sinh trắc học, quét khuôn mặt hoặc video để suy đoán độ tuổi của người dùng.

Các chuyên gia cho rằng việc phổ biến rộng rãi các hệ thống này có thể dẫn đến nhiều hệ quả tiêu cực.

Chẳng hạn như sẽ tạo ra lý do để các dịch vụ trực tuyến thu thập thêm nhiều loại dữ liệu cá nhân mới. Điều này làm gia tăng rủi ro bị lạm dụng dữ liệu không chỉ bởi chính nhà cung cấp dịch vụ hoặc các đối tác, mà còn bởi bên thứ ba trong trường hợp xảy ra rò rỉ dữ liệu.

Bên cạnh đó, các học giả cũng cảnh báo khi gặp rào cản xác minh, người dùng có xu hướng tìm đến các dịch vụ thay thế không yêu cầu kiểm tra tuổi và những dịch vụ này có thể tiềm ẩn nguy cơ phần mềm độc hại hoặc lừa đảo.