Sức ép từ thị trường và xu hướng tiêu dùng mới đang buộc nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp phải tìm kiếm những động lực phát triển bền vững hơn. Trong bối cảnh đó, đổi mới sáng tạo, R&D và khai thác lợi thế từ nguồn lực bản địa đang nổi lên như những hướng đi giàu tiềm năng...

Ngày 5/6, Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao và Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA) đã tổ chức hội thảo “Triển khai Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12/2026. Con đường phát triển bền vững”.

TĂNG TRƯỞNG BỀN VỮNG ĐÒI HỎI HỆ THỐNG QUẢN TRỊ ĐỦ NĂNG LỰC

Tại hội thảo, bà Trần Thị Lan Anh, Cố vấn chiến lược về M&A và tăng trưởng thị trường quốc tế, cho rằng một trong những thách thức lớn của doanh nghiệp khởi nghiệp hiện nay không nằm ở việc phát triển sản phẩm hay tìm kiếm khách hàng, mà là xây dựng hệ thống quản trị đủ năng lực để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp đã vượt qua giai đoạn kiểm chứng sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường (Product-Market Fit), tạo được doanh thu ổn định và từng bước mở rộng quy mô hoạt động.

Tuy nhiên, khi doanh nghiệp phát triển nhanh hơn, hàng loạt vấn đề liên quan đến nhân sự, tài chính và vận hành bắt đầu xuất hiện. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận doanh thu tăng trưởng tích cực nhưng vẫn gặp khó khăn trong quản lý dòng tiền, duy trì đội ngũ nhân sự hoặc tổ chức vận hành hiệu quả.

Theo bà Lan Anh, nguyên nhân cốt lõi của những thách thức này thường xuất phát từ việc doanh nghiệp chưa xây dựng được mô hình tổ chức và hệ thống quản trị phù hợp với giai đoạn phát triển mới.

Trong giai đoạn đầu, doanh nghiệp có thể vận hành dựa trên sự linh hoạt và các quyết định tập trung vào người sáng lập. Tuy nhiên, khi quy mô mở rộng, cách quản trị này dần bộc lộ những giới hạn.

Vì vậy, chuyên gia nhấn mạnh rằng doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy tập trung vào tồn tại sang xây dựng nền tảng cho tăng trưởng dài hạn thông qua việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức, quy trình vận hành, hệ thống quản trị tài chính và cơ chế phát triển nguồn nhân lực. 

“Tăng trưởng bền vững không chỉ được đo bằng doanh thu hay số lượng khách hàng, mà còn phụ thuộc vào năng lực quản trị và vận hành tương xứng với tốc độ phát triển của doanh nghiệp”, bà Lan Anh nhận định.

ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÀ TÀI NGUYÊN BẢN ĐỊA NGÀY CÀNG GIỮ VAI TRÒ TRUNG TÂM

Chia sẻ tại hội thảo, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao chia sẻ "quá trình đồng hành với cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp trong hơn một thập kỷ qua cho thấy đổi mới sáng tạo và nghiên cứu phát triển (R&D) đang trở thành yếu tố quyết định đối với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp."

Theo bà Hạnh, cách hiểu về nguồn lực bản địa hiện nay không chỉ dừng lại ở nguyên liệu địa phương mà còn bao gồm nguồn nhân lực, tri thức, kỹ năng và các giá trị văn hóa được tích lũy trong cộng đồng.

Bà Hạnh cho rằng những doanh nghiệp có khả năng kết hợp hiệu quả các nguồn lực này với công nghệ mới sẽ tạo ra giá trị gia tăng cao hơn và có cơ hội mở rộng thị trường tốt hơn.

“Tài nguyên bản địa  không chỉ là nguyên liệu. Đó còn là lực lượng lao động, là tri thức, kỹ năng và những giá trị văn hóa tích lũy trong cộng đồng địa phương. Tất cả đều có thể trở thành nguồn lực cho khởi nghiệp và phát triển bền vững”.

“Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, nhiều doanh nghiệp cũng đang đặt mục tiêu đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế. Điều này đòi hỏi sự đầu tư bài bản hơn cho hoạt động R&D, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng năng lực quản trị theo các chuẩn mực mới”, bà Hạnh khẳng định.

Từ góc độ thị trường, theo bà Nguyễn Thị Xuân Yến, chuyên gia phát triển bền vững (đồng hành cùng BSA và Chương trình Khởi nghiệp Xanh trong hơn 10 năm qua), việc theo dõi các xu hướng mới của ngành thực phẩm và đồ uống thế giới là hoạt động được thực hiện thường xuyên nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam định hướng phát triển sản phẩm.

Chuyên gia này nhấn mạnh các xu hướng nổi bật hiện nay gồm nhu cầu ngày càng cao đối với các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe, xu hướng cá nhân hóa trải nghiệm tiêu dùng và sự quan tâm ngày càng lớn đến các giá trị bản địa.

Trong đó, người tiêu dùng không chỉ lựa chọn sản phẩm dựa trên công năng mà còn quan tâm đến những giá trị cảm xúc, lối sống và câu chuyện mà sản phẩm mang lại. Điều này tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp phát triển những sản phẩm có bản sắc riêng, gắn với nguồn nguyên liệu địa phương và các yếu tố văn hóa đặc trưng.

Đặc biệt, việc khai thác các tài nguyên bản địa đang trở thành xu hướng được nhiều thị trường quốc tế quan tâm. “Việt Nam sở hữu nguồn nguyên liệu đa dạng và giàu bản sắc. Nếu được đầu tư về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển theo hướng xanh, đây có thể trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng của doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới”, bà Yến nói.