Hệ lụy hai mặt của độc quyền

Hội đồng Cạnh tranh Quốc gia đã tuyên phạt Công ty Cổ phần Xăng dầu Hàng không (Vinapco) 3 tỉ đồng

Máy bay của Jetstar Pacific.
Máy bay của Jetstar Pacific.

Một chuyện hi hữu xảy ra. Vừa qua, Hội đồng Cạnh tranh Quốc gia đã tuyên phạt Công ty Cổ phần Xăng dầu Hàng không (Vinapco) 3 tỉ đồng do đã đơn phương ngừng cung cấp nhiên liệu, khiến cho 30 chuyến bay của Jetstar Pacific bị hoãn với 5.100 hành khách bị huỷ chuyến.

Vụ việc này xảy ra hơn một năm về trước. Khi ấy, Vinapco với tư cách là đơn vị độc quyền cung cấp nhiên liệu hàng không tại Việt Nam, đã ngừng bơm xăng cho Jetstar Pacific để gây sức ép tăng giá cao hơn so với giá bơm cho Vietnam Airlines.

Vinapco với thế độc quyền ép giá đã làm thiệt hại cho Jetstar Pacific đã đành, mà còn gây phiền lụy tới hàng ngàn hành khách. Phán quyết đã đánh dấu, lần đầu tiên Hội đồng Cạnh tranh Quốc gia - với chức năng và thẩm quyền của mình - đã nhập cuộc phân xử và đưa ra phán quyết sòng phẳng, gọi đúng tên căn bệnh đã sống quá lâu trong cơ thể của nền kinh tế Việt Nam: Lạm dụng vị thế độc quyền, vi phạm Luật Cạnh tranh.

Cần nói rằng, lạm dụng vị thế độc quyền không chỉ có mỗi Vinapco, nhưng bị Hội đồng Cạnh tranh Quốc gia xử phạt thì mới chỉ có đơn vị này. Còn rất nhiều "ông độc quyền khác" như ngành điện, xăng dầu, viễn thông..., chưa bị xử lý sòng phẳng và kiên quyết.

Xử phạt Vinapco 3 tỉ đồng, nhưng Hội đồng Cạnh tranh Quốc gia khó có thể ngăn chặn được căn bệnh lạm dụng vị thế độc quyền. Quyết định xử phạt chỉ là "phương thuốc trị triệu chứng" trên một vụ việc cụ thể.

Trên thực tế, cơ chế độc quyền dành cho Vinapco cũng gây ra hệ lụy "gậy ông đập lưng ông" đối với chính đơn vị này. Ngày 16/4, công ty này đã phát văn bản "kêu cứu" lần hai đến các cơ quan chức năng, cho biết rằng hai hãng hàng không Jetstar Pacific và Indochina Airlines đang nợ tiền nhiên liệu quá hạn chưa trả lên tới hơn 75 tỉ đồng.

Mặc dù vậy, Vinapco vẫn phải ngậm đắng tiếp tục cung cấp nhiên liệu, vì nếu ngừng e rằng lại vi phạm vào điều khoản lạm dụng vị thế độc quyền đã được quy định trong Luật Cạnh tranh.

Đây là căn bệnh trái khoáy mà cơ chế kinh doanh độc quyền đã sinh ra, nó không chỉ gây thiệt hại đến các doanh nghiệp bị o ép và người tiêu dùng, mà còn gây tác hại đối với chính doanh nghiệp sống nhờ vị thế độc quyền.

Hệ lụy hai mặt của độc quyền là như vậy!

Thẩm Hồng Thụy

(Lao Động)

Phân bón giả ngày càng tinh vi, cần phối hợp làm sạch thị trường

Phân bón giả, kém chất lượng không chỉ gây thiệt hại cho người nông dân, mà còn làm méo mó môi trường cạnh tranh, ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp chân chính. Tăng cường kiểm soát từ sản xuất đến lưu thông, phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng chức năng, hiệp hội và doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết để làm sạch thị trường...

Mỗi lần mua sắm xanh là một “lá phiếu” cho tương lai xanh

Tiêu dùng bền vững không dừng lại ở lời kêu gọi mang tính đạo đức hay ý thức bảo vệ môi trường đơn thuần, mà đang trở thành động lực cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng kinh tế. Sự chuyển dịch chiến lược này đòi hỏi sự kết nối chặt chẽ từ thể chế chính sách của Nhà nước, trách nhiệm thực chất từ cộng đồng doanh nghiệp đến hành động cụ thể của từng người dân...

Hành trình kiến tạo chuẩn mực, định hình lợi thế cạnh tranh trong thời kỳ xoay trục kinh tế

Trong bối cảnh dòng vốn, thương mại và chuỗi giá trị toàn cầu đang được tái cấu trúc, các doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt với những yêu cầu mới về hàng rào kỹ thuật, kiến tạo chuẩn mực mới, định hình lợi thế cạnh tranh như cơ chế kiểm kê carbon, chuẩn mực ESG và tính minh bạch trong truy xuất nguồn gốc…

Việt Nam và Hoa Kỳ thúc đẩy hợp tác kinh tế

Việt Nam sẵn sàng cùng Hoa Kỳ và cộng đồng doanh nghiệp hai nước tiếp tục hợp thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư phát triển mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, bền vững hơn vì một tương lai cùng hợp tác và cùng phát triển...

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy