Hoạt động M&A công nghệ Đông Nam Á đang ở thời điểm "khoảng lặng tạm thời"

Đây là năm thứ hai liên tiếp hoạt động M&A suy giảm, phản ánh rõ nét sự thay đổi trong khẩu vị của nhà đầu tư giữa bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao, định giá doanh nghiệp bị điều chỉnh và áp lực gia tăng về hiệu quả sử dụng vốn.

Theo báo cáo SE Asia Tech M&A Review: 2025 do DealStreetAsia DATA VANTAGE công bố, xu hướng thoái lui này thể hiện rõ qua số liệu hàng quý: số thương vụ đã giảm đều đặn từ 109 giao dịch trong nửa đầu năm 2022 xuống còn vỏn vẹn 48 giao dịch trong nửa đầu năm 2024. 

VIỆT NAM VẪN LÀ THỊ TRƯỜNG THOÁI VỐN THẤP 

Tốc độ “chốt deal” của các nhà đầu tư đang chậm lại do nhiều yếu tố bất lợi như kinh tế vĩ mô kém ổn định, tín dụng thắt chặt và sự giám sát ngày càng khắt khe đối với các công ty khởi nghiệp và tăng trưởng nhanh. 

Thêm vào đó, những khó khăn đặc thù của khu vực như thị trường còn manh mún, chính sách chưa nhất quán, và trình độ số hóa giữa các nước không đồng đều càng khiến việc đầu tư trở nên thách thức hơn trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Ở chiều ngược lại, Malaysia đã dần ổn định sau một năm 2023 đầy khó khăn, với số thương vụ quy mô trung bình được duy trì đều đặn.

Trong khi đó, Việt Nam và Thái Lan vẫn là những thị trường thoái vốn thấp, phần lớn do hệ sinh thái khởi nghiệp còn non trẻ và quy mô giao dịch chưa đủ hấp dẫn.

Các doanh nghiệp có trụ sở tại Singapore tiếp tục đóng vai trò đầu tàu trong hoạt động M&A công nghệ tại Đông Nam Á, dù khối lượng giao dịch đã giảm so với thời kỳ đỉnh cao năm 2022.

Đáng chú ý, Philippines nổi lên như một điểm sáng hiếm hoi giữa bức tranh trầm lắng của khu vực, khi số thương vụ tăng từ 10 trong năm 2023 lên 14 vào năm 2024, và những tín hiệu đầu năm 2025 cho thấy đà phục hồi có thể sẽ tiếp tục được duy trì.

Herston Elton Powers, đồng sáng lập kiêm đối tác điều hành tại 1982 Ventures, cho rằng khu vực Đông Nam Á đang ở giai đoạn “lấy đà”. 

“Chúng tôi kỳ vọng thị trường sẽ bùng nổ trở lại trong nửa cuối năm 2025. Những gì đang diễn ra lúc này chỉ là khoảng lặng tạm thời, khi thị trường cần thời gian lấy hơi sau cú sốc từ chính sách thuế quan của Mỹ”, ông Powers nhận định.

NHÀ ĐẦU TƯ QUỐC TẾ CHỦ YẾU DẪN ĐẦU THƯƠNG VỤ M&A 

Năm 2024, các nhà đầu tư nước ngoài chiếm gần 60% tổng số thương vụ M&A. Trong số 99 giao dịch được ghi nhận, có 59 thương vụ đến từ các bên mua quốc tế, giảm so với con số 74 của năm 2023 nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước đại dịch. 

Mỹ tiếp tục dẫn đầu nhóm nhà đầu tư nước ngoài, với 17 thương vụ được thực hiện trong năm 2024 – chỉ giảm nhẹ so với năm trước. Tính từ năm 2020, các công ty của Mỹ đã hoàn tất 88 thương vụ M&A công nghệ tại khu vực, được hậu thuẫn bởi tiềm lực tài chính mạnh mẽ cùng sự bền bỉ của cả doanh nghiệp và nhà đầu tư giữa bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Singapore đứng thứ hai với tổng cộng 68 thương vụ kể từ năm 2020, nhưng mức độ hoạt động đã giảm mạnh kể từ sau đỉnh cao 32 thương vụ vào năm 2022. Năm 2023, con số này giảm xuống còn 5, và đến năm 2024 chỉ nhích lên 8 thương vụ, cho thấy sự chững lại rõ rệt từ các quỹ và tổ chức có trụ sở tại Singapore. 

Các nhà đầu tư lớn khác từ Trung Quốc đại lục, Vương quốc Anh và Nhật Bản cũng giảm mức độ hiện diện tại Đông Nam Á trong năm qua. Trung Quốc chỉ thực hiện 3 thương vụ, so với 7 vào năm 2023. Ấn Độ năm nay không ghi nhận giao dịch nào. Hàn Quốc và Malaysia cũng dần rút lui, phản ánh một xu hướng co cụm rộng hơn trong nhóm nhà đầu tư châu Á.

FINTECH TIẾP TỤC HÚT VỐN

Fintech tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong các thương vụ M&A công nghệ tại Đông Nam Á năm 2024. Theo sau là các lĩnh vực thương mại điện tử (chủ yếu là giải pháp B2B) và công nghệ xanh – mỗi lĩnh vực cho thấy những mức độ phục hồi khác nhau sau giai đoạn trầm lắng.

Riêng lĩnh vực fintech đã ghi nhận 22 thương vụ M&A trong năm 2024, tăng đáng kể so với 15 thương vụ của năm trước. Đà tăng này phản ánh xu hướng hợp nhất ngày càng rõ trong các phân khúc thanh toán, cho vay và hạ tầng số, được thúc đẩy bởi nhu cầu tiếp cận dịch vụ tài chính của nhóm không có tài khoản ngân hàng, các chính sách số hóa trong quản lý và sự trỗi dậy của mô hình tài chính nhúng (embedded finance).

Dữ liệu từ đầu năm 2025 cũng cho thấy fintech tiếp tục là tâm điểm, với 12 thương vụ được ghi nhận chỉ trong 5 tháng đầu năm. Nhiều khả năng số lượng thương vụ sẽ vượt mốc 20 giao dịch trong năm thứ hai liên tiếp. 

Ngược lại, M&A trong lĩnh vực dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI/ML) vẫn còn khá trầm lắng. Năm 2024 ghi nhận 4 thương vụ – nhỉnh hơn so với 3 thương vụ năm 2023 nhưng vẫn kém xa so với đỉnh điểm năm 2022. Tín hiệu phục hồi còn yếu, dù 3 thương vụ khác đã được ký kết trong những tháng đầu năm 2025, cho thấy đà phục hồi đang manh nha nhưng chưa bứt tốc.