Chưa bao giờ, nội bộ lãnh đạo Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas) bị chia rẽ sâu sắc như bây giờ!
Tập thể 125 thành viên này, hiện như... rắn mất đầu, không ai chịu ai, càng đẩy Vinacas lún sâu vào sự khủng hoảng trầm trọng...
Hiệp hội không... chủ tịch?
Hội nghị bàn về thu mua điều vụ 2007 - diễn ra hôm 28/2 - mở màn bằng một cuộc... cãi vã đầy kịch tính giữa một lãnh đạo Vinacas với đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu hạt điều. Không chỉ cãi nhau, hai bên còn thách thức, suýt... thượng cẳng chân, hạ cẳng tay giữa hội nghị.
Chưa hết, hội nghị đang bàn về thu mua điều vụ 2007, ông Hoàng Mạnh Bình - Giám đốc Công ty TNHH Việt Sơn (Bình Phước) - đã “giội bom” tại hội nghị, khi ông vừa chưng ra trước hội nghị một tài liệu chứng minh, vừa lớn tiếng tuyên bố chức danh Chủ tịch Vinacas của ông Phạm Văn Biên là... không hợp pháp (?).
Theo ông Bình thì ông Biên không đủ tư cách lãnh đạo Vinacas, bởi ông Biên từng lấy thành quả khoa học (lai tạo ra 8 dòng điều cao sản) của người khác (kỹ sư Phạm Văn Đẩu) làm... thành tích của mình. Ông Biên vi phạm nguyên tắc tài chính, rút 50 triệu đồng tiền hội phí để bù vào khoản tiền cá nhân mà ông Biên đã chi phí cho chuyến đi Mỹ...
Một số thành viên khác có ý kiến: vì chức danh bầu cho ông Biên không hợp lệ, nên suốt một năm qua, Vinacas hoàn toàn... không có chủ tịch. Hội nghị càng lên cao trào, khi ông Bình và ông Nguyễn Đức Thanh - Phó chủ tịch Vinacas - rời hội nghị để ra ngoài hành lang... tranh cãi nhau cho đã!
Vì sao lại “khủng hoảng” lãnh đạo?
Cách đây tròn 1 năm (28/2/2006), Vinacas tổ chức đại hội bầu ra lãnh đạo. Tại đại hội này, căn cứ trên điều lệ vừa được sửa chữa, bổ sung bản điều lệ của Vinacas ra ngày 16.9.1999, cho phép bầu GS-TS Phạm Văn Biên - Viện trưởng Viện Khoa học - Kỹ thuật nông nghiệp Miền Nam, hội viên danh dự của Vinacas - làm Chủ tịch Vinacas.
Tuy nhiên, trong suốt năm 2006, cách lãnh đạo của ông Biên đã không làm hài lòng nhiều thành viên là doanh nghiệp chế biến - xuất khẩu hạt điều; dẫn đến nhiều doanh nghiệp không đóng hội phí cho Vinacas.
“Đây là những doanh nghiệp xuất khẩu hạt điều hàng đầu của đất nước. Với họ, vài triệu đồng tiền hội phí nộp cho hiệp hội, chẳng nhiều nhặn gì. Nhưng hiệp hội phải giúp gì cho doanh nghiệp?”, bà Phan Thị Mỹ Lệ - Giám đốc Công ty TNHH Mỹ Lệ - nói.
Đáng lưu ý, cuối năm 2006, nghe tin 12 doanh nghiệp xuất khẩu điều được các địa phương và Bộ Thương mại đưa vào danh sách “doanh nghiệp xuất khẩu có uy tín Việt Nam năm 2006”, ông Biên tức tốc ra văn bản - nhân danh Chủ tịch Vinacas - đề nghị Bộ Thương mại... “ngừng xét thưởng 12 doanh nghiệp”, vì lý do họ chưa... đóng hội phí đầy đủ cho Vinacas.
Bị phản ứng quyết liệt, ngày 12/1/2007, ông Biên phải có văn bản khác gửi Bộ Thương mại và... nói là “đánh giá cao việc xét chọn” đối với 12 doanh nghiệp ngành điều kể trên!
Ngày 1/12/2006, ông Biên chính thức về hưu, không còn công tác tại Viện Khoa học - Kỹ thuật nông nghiệp Miền Nam, nội bộ lãnh đạo Vinacas mới... bục ra những tranh cãi nảy lửa xung quanh chức danh Chủ tịch Vinacas của ông Biên.
Ông Hoàng Mạnh Bình cho biết: “Việc đại hội áp dụng điều lệ sửa đổi, bổ sung để bầu chức danh Chủ tịch Vinacas cho hội viên danh dự như ông Biên là chưa hợp pháp. Bởi điều lệ hiệp hội năm 1999 quy định, chỉ được bầu chủ tịch hiệp hội từ hội viên chính thức. Điều lệ này đã thông qua Ban Tổ chức cán bộ Chính phủ. Một khi áp dụng điều lệ sửa chữa, bổ sung điều lệ trên, cho phép bầu chủ tịch hiệp hội từ hội viên danh dự, nhất thiết phải thông qua và có sự phê duyệt của Chính phủ. Đằng này, chưa hề có sự phê duyệt của Chính phủ, lại bầu ông Biên làm chủ tịch là không hợp lệ, trái điều lệ năm 1999”.
Bởi vậy, khi ông Biên không còn công tác tại Viện Khoa học - Kỹ thuật nông nghiệp Miền Nam, có ý kiến phải đại hội bất thường bầu lại Chủ tịch Vinacas. Phe thân ông Biên đã vận động, hợp thức hoá cho ông Biên bằng quyết định số 76/2006/QĐ-HHĐ, ngày 15/11/2006 công nhận ông Biên là hội viên chính thức của Vinacas. Sự hợp thức hoá này gây bất đồng sâu sắc giữa các thành viên trong Vinacas.
Và, ngày 17/1/2007, một nhóm các doanh nghiệp xuất khẩu điều viết đơn gửi Bộ Nội vụ đề nghị... thu hồi con dấu, không để ông Biên sử dụng tràn lan, vì chức danh Chủ tịch của ông chưa hợp pháp v.v... Chưa kể trước đó, một người khác được bổ nhiệm... ngang hông làm Tổng thư ký Vinacas, mà không hề qua đại hội bầu chọn.
Ngành xuất khẩu điều Việt Nam mỗi năm đạt kim ngạch trên 500 triệu USD, tạo công ăn việc làm cho hàng trăm ngàn lao động. Việt Nam hiện là quốc gia đứng nhất, nhì thế giới về diện tích và kim ngạch xuất khẩu điều. Hơn bao giờ hết, ngành điều Việt Nam đang rất cần Chính phủ và các bộ, ngành quan tâm để giúp tổ chức đứng đầu ngành điều sớm thoát khỏi tình trạng xáo trộn hiện nay.
* “Tôi là Uỷ viên Ban chấp hành của Vinacas liên tục trong 12 năm qua. Điều đó chứng tỏ tôi đã là hội viên chính thức... Ngoài ra còn phải có đủ uy tín, năng lực mới được bầu làm chủ tịch. Khi tôi về hưu, đã có đơn xin làm hội viên chính thức với tư cách cá nhân..., tôi chỉ chuyển tư cách hội viên từ đại diện một viện nghiên cứu sang tư cách cá nhân, còn đại hội bầu tôi rồi thì tôi tiếp tục làm chủ tịch...”.
(Ông Phạm Văn Biên phát biểu với báo chí xung quanh chức danh Chủ tịch Vinacas)
* “Chứng cứ công nhận một hội viên chính thức tại Vinacas: Một là quyết định công nhận hội viên chính thức; hai là thể hiện việc phải đóng hội phí hàng năm. Nhưng ở đây, nhiều năm qua, Viện Khoa học - Kỹ thuật nông nghiệp Miền Nam không hề đóng hội phí. Đồng thời, chẳng có quyết định nào công nhận viện là hội viên chính thức cả. Mặt khác, trên 3 tập brochure (tập san giới thiệu) do Vinacas in ấn, phát hành trong lẫn ngoài nước gần đây, tại “Danh mục các hội viên danh dự” vẫn xác nhận Viện KHKTNNMN do ông Biên đại diện là hội viên danh dự của Vinacas”.
(Ông Hoàng Mạnh Bình - Giám đốc Công ty TNHH Việt Sơn)
