Nâng cao nhận thức đề kháng kháng sinh tại Việt Nam

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xác định AMR là một trong 10 mối đe dọa y tế xã hội lớn nhất toàn cầu. Theo ước tính, hàng năm thế giới có ít nhất 1,3 triệu ca tử vong do nguyên nhân này, tạo ra gánh nặng khổng lồ cho cả hệ thống y tế và nền kinh tế. Nếu không có hành động quyết liệt, đến năm 2050, số người tử vong vì kháng thuốc có thể vượt qua cả bệnh ung thư.

Tại Việt Nam, số liệu từ WHO chỉ ra rằng, chỉ trong giai đoạn từ năm 2020 – 2023, Việt Nam đã ghi nhận gần 300.000 ca tử vong liên quan đến AMR. Tình trạng mua thuốc không cần kê đơn cho các bệnh thông thường, sử dụng không đủ liều hoặc chia sẻ thuốc cho người khác đang diễn ra phổ biến. Những hành vi này đã và đang đẩy nhanh tốc độ mất hiệu lực của các loại kháng sinh hiện có.

Nhận thức rõ rằng AMR không phải là vấn đề mà một cá nhân hay tổ chức đơn lẻ có thể giải quyết, ngày 18/11, Sandoz Việt Nam và Tổng hội Y học Việt Nam (VMA) đã ký kết Thỏa thuận Hợp tác nhằm triển khai chiến dịch “Nâng cao nhận thức về Đề kháng kháng sinh” nhằm hỗ trợ trực tiếp cho Chiến lược quốc gia về phòng, chống kháng kháng sinh tại Việt Nam giai đoạn 2023 – 2030, với phương thức tiếp cận “Một Sức khỏe” (One Health).

Theo thỏa thuận được ký kết, Sandoz Việt Nam đóng vai trò tài trợ kinh phí, hỗ trợ tổ chức, triển khai hậu cần và sử dụng các kênh truyền thông để lan tỏa thông điệp; VMA chịu trách nhiệm tư vấn chuyên môn, thẩm định nội dung giáo dục, đồng thời phối hợp triển khai chương trình tại các cơ sở y tế và địa điểm công cộng.

PGS.TS. Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch VMA, khẳng định đây là sự kết hợp giữa chuyên môn y dược sâu rộng của Tổng hội và kinh nghiệm, năng lực tiếp cận cộng đồng của Sandoz. Mục tiêu cuối cùng là chuyển đổi các kiến thức khoa học thành sự thay đổi hành vi thực tế trong đời sống người dân.

Ông Charaf Eddine Kadri, Tổng Giám đốc Sandoz Việt Nam, cho biết tại Sandoz, kêu gọi sử dụng thuốc kháng sinh có trách nhiệm là “sứ mệnh đã ăn sâu trong DNA của doanh nghiệp”. Ông nhấn mạnh rằng việc mua thuốc không kê đơn không chỉ làm tăng tác dụng phụ mà còn tạo ra một vòng xoáy khiến người bệnh cần những loại thuốc mạnh hơn cho các bệnh đơn giản.

Sandoz Việt Nam đã khởi động Chương trình Cộng đồng về Phòng, chống kháng kháng sinh từ cuối năm 2024 với chủ đề “Kháng sinh Đúng liều – Đủ yêu tổ ấm”. Chương trình được thiết kế với lộ trình 5 năm (2024 – 2028) và là sáng kiến đầu tiên thuộc loại này do một công ty dược phẩm khởi xướng tại Việt Nam.

Trong năm thứ hai triển khai, với sự đồng hành của VMA, chiến dịch sẽ được mở rộng quy mô trên toàn quốc, tập trung vào các hoạt động cụ thể như đào tạo chuyên môn, tổ chức hội thảo khoa học, tập huấn cho đội ngũ y, dược sĩ về việc kê đơn và sử dụng kháng sinh hợp lý; truyền thông cộng đồng thông qua các màn hình tuyên truyền ngoài trời, gian hàng thông tin tại bệnh viện và các kênh kỹ thuật số và tổ chức các hoạt động tại những nơi công cộng để tương tác trực tiếp, giúp thông tin về AMR trở nên dễ hiểu, dễ tiếp cận và dễ hành động đối với các gia đình Việt.