Ngành vận tải biển toàn cầu đang trong giai đoạn lãi chưa từng có kể từ năm 2008. Trong bối cảnh nhu cầu hàng hóa bùng nổ và chuỗi cung ứng toàn cầu lao đao do đại dịch Covid-19, giá cước vận tải đã tăng cao hơn bao giờ hết..

Theo hãng tin Bloomberg, giá cước của hầu hết loại tàu đều tăng vọt, từ tàu container, tàu chở hàng khô rời cho đến tàu chuyên dụng để chở ôtô, xe tải.

Do vận chuyển bằng tàu biển hiện chiếm khoản 80% thương mại toàn cầu, cước vận tải tăng mạnh ảnh hưởng tới mọi ngóc ngách của nền kinh tế.

Năm 2008, nhu cầu bùng nổ cũng tạo ra làn sóng đặt tàu biển mới khổng lồ. Tuy nhiên, "cơn sốt" này nhanh chóng hạ nhiệt do nhu cầu sụt mạnh khi khủng hoảng tài chính khiến nền kinh tế toàn cầu suy thoái sâu nhất trong nhiều thập kỷ.

Hiện tại, nhu cầu vận tải biển bùng nổ xuất phát từ hai nguyên nhân. Thứ nhất là các nền kinh tế bắt đầu mở cửa trở lại sau thời gian đóng băng vì Covid-19, khiến nhu cầu hàng hóa và vật liệu thô tăng vọt. Cùng với đó, đại dịch đang tiếp tục gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, gây tắc nghẽn tại các cảng và làm chậm lịch trình của tàu.

Tất cả những yếu tố này gây áp lực lớn với ngành vận tải biển, hạn chế số lượng tàu chở hàng có thể hoạt động. Tuy nhiên, việc này giúp các hãng vận tải biển kiếm lời “khủng” trong những tháng gần đây.

Theo Clarksons Research Services, thuộc tập đoàn Clarksons - hãng môi giới tàu biển lớn nhất thế giới, ngành vận tải biển đang đạt mức lợi nhuận hàng ngày lớn nhất kể từ năm 2008. Chỉ số Clarksons cho thấy mỗi ngày các hãng tàu đang lãi gần 40.000 USD/ngày/tàu, cao gấp gần 5 lần so với thời điểm năm 2008. 

Giá cước vận chuyển một container 40 feet từ Trung Quốc sang châu Âu hiện là 14.287 USD, tăng hơn 500% so với một năm trước. Điều này khiến chi phí vận chuyển của mọi thứ từ đồ chơi, xe đạp cho tới cà phê đều tăng mạnh. Tháng trước, hãng tàu container lớn nhất thế giới A.P. Moller-Maersk A/S nâng dự báo lợi nhuận năm 2021 tăng thêm gần 5 tỷ USD.

Trong khi nhu cầu hàng hóa bán lẻ khiến cước tàu container tăng mạnh, nền kinh tế toàn cầu phục hồi với nhu cầu vật liệu thô tăng nhanh cũng giúp các tàu chở hàng khô rời lãi lớn.. Theo Clarkson Research Services,  lợi nhuận của các tàu chở hàng khô rời hiện ở mức cao nhất 11 năm và chưa có dấu hiệu giảm do nhu cầu dự kiến vẫn ở mức cao trong năm nay.

“Nhu cầu nguyên vật liệu tự nhiên cùng với những gián đoạn ở khâu hậu cần do Covid-19 đang khiến cước vận chuyển giao ngay và trong tương lai tăng vọt”, Ted Petrone, Phó chủ tịch Navios Maritime Holdings – một công ty sở hữu tàu chở hàng rời, cho biết. “Các yếu tố cơ bản về cung và cầu trong tương lai vẫn cực kỳ tích cực”.

Tuy nhiên, trái ngược với các tàu container và tàu chở hàng rời, các tàu chở dầu lại chịu lỗ trong phần lớn thời gian của năm 2021. Với việc OPEC giữ tồn kho lớn, có quá nhiều tàu nhưng lại quá ít dầu để vận chuyển, các chủ tàu chở dầu đối mặt áp lực lớn về lợi nhuận. Điều này đi ngược với kỳ vọng hồi đầu năm của các chủ tàu chở dầu rằng nhu cầu dầu sẽ tăng vọt vào mùa hè.

Tuy nhiên, giới nhà phân tích dự báo, với tồn kho dầu có xu hướng giảm, hoạt động vận tải dầu sẽ phục hồi. Các nhà phân tích của Pareto Securities cho rằng cước vận tải dầu có thể bắt đầu tăng trong tháng 10 khi kho dự trữ giảm dần và nhu cầu vận chuyển tăng lên.