Ông Powell: Fed đang trải qua “bài kiểm tra sức ép”

Cựu Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell lên tiếng cảnh báo rằng Fed đang phải đối mặt với một "bài kiểm tra sức ép" nghiêm trọng, đe dọa đến sức mạnh và sự ổn định của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Trong một bài phát biểu tại Boston vào cuối tuần vừa rồi, ông Powell nhấn mạnh rằng những nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm sa thải một số quan chức Fed đã làm suy yếu nguyên tắc pháp quyền. Đây là bài phát biểu đầu tiên của ông sau khi kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch Fed.

Ông Powell - người vừa trở lại vai trò thống đốc Fed sau 8 năm giữ chức chủ tịch - nhận định Fed đang ở trong một giai đoạn thử thách, tương tự như nhiều tổ chức khác của Mỹ.

“Nếu bất kỳ chính quyền nào tìm cách loại bỏ các quan chức Fed vì những bất đồng trong quan điểm chính sách, thì các chính quyền trong tương lai cũng sẽ làm điều tương tự. Điều này có thể dẫn đến mất niềm tin của công chúng vào khả năng của ngân hàng trung ương trong việc đưa ra các quyết định chỉ dựa trên lợi ích tốt nhất cho tất cả người dân Mỹ. Uy tín của Fed là yếu tố cho phép Fed hỗ trợ một nền kinh tế mạnh mẽ và ổn định”, tờ báo Financial Times dẫn lời ông Powell.

Vị Chủ tịch mới mãn nhiệm của Fed không đề cập trực tiếp đến ông Trump trong bài phát biểu được chuẩn bị sẵn. Tuy nhiên, trong suốt nhiệm kỳ 8 năm lãnh đạo ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới, ông Powell đã phải đối mặt với những lời chỉ trích nặng nề từ Tổng thống, người từng gọi ông là "kẻ ngốc" vì không hạ lãi suất mạnh tay như ông mong muốn.

Năm ngoái, ông Jeanine Pirro - chưởng lý Mỹ tại Quận Columbia và là đồng minh của ông Trump - đã mở một cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Powell liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá 2,5 tỷ USD. Bộ Tư pháp Mỹ sau đó đã chuyển trách nhiệm điều tra khoản bội chi 700 triệu USD trong dự án này cho tổng thanh tra của Fed.

Ông Trump cũng đã tìm cách sa thải bà Lisa Cook, một thống đốc Fed, với cáo buộc bà có hành vi gian lận trong hồ sơ vay thế chấp nhà, nhưng bà Cook đến hiện tại chưa bị buộc tội. Bà Cook đã phủ nhận mọi cáo buộc đó, đồng thời đâm đơn kiện ngược lại ông Trump và đã được Tòa án Tối cao Mỹ cho phép ở lại Fed trong khi các thẩm phán chuẩn bị đưa ra phán quyết về vụ kiện của bà nhằm vào Tổng thống.

Theo luật Mỹ, Fed có quyền thiết lập lãi suất mà không chịu áp lực từ nhánh hành pháp và chỉ chịu trách nhiệm trước Quốc hội Mỹ.

“Sự khác biệt quan điểm chính trị mang tính đảng phái là điều bình thường và cần thiết trong một nền dân chủ phát triển, nhưng cần phải có sự thống trong cam kết với các nguyên tắc cao hơn giữ vai trò định hình quốc gia, trong đó tôn trọng pháp quyền là nguyên tắc quan trọng nhất”, ông Powell nhấn mạnh.

Sau khi kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch Fed vào tháng 5 vừa qua, ông Powell đã quyết định ở lại với tư cách là một thống đốc. Với quyết định này, ông trở thành chủ tịch Fed đầu tiên trong gần 80 năm tiếp tục ở Fed sau khi kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch. Quyết định ở lại của ông Powell được cho là xuất phát từ mối lo ngại về việc Nhà Trắng có thể đe dọa sự độc lập của Fed.

Tại lễ tuyên thệ nhậm chức của người kế nhiệm ông Powell là ông Kevin Warsh tại Nhà Trắng mới đây, ông Trump đã bày tỏ mong muốn rằng chủ tịch Fed mới sẽ hoàn toàn độc lập. "Tôi muốn ông ấy độc lập và tập trung làm tốt công việc của mình. Đừng nhìn tôi, đừng nhìn ai cả. Chỉ cần làm theo cách của mình”, ông nói.

Tuy nhiên, thị trường cho rằng ông Trump thực ra vẫn muốn ông Warsh giảm lãi suất - trái ngược với dự báo của thị trường rằng Fed có thể phải tăng lãi suất trong năm nay để chống lại áp lực lạm phát tăng, một hệ quả từ cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran.