Dù mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng và kỳ hạn phát hành được kéo dài, tiến độ huy động trái phiếu Chính phủ trong nửa đầu năm 2026 mới đạt khoảng 33,7% kế hoạch năm. Trong bối cảnh nhu cầu chi ngân sách và giải ngân đầu tư công gia tăng, áp lực huy động vốn được dự báo sẽ dồn mạnh vào những tháng cuối năm...

Theo kế hoạch do Bộ Tài chính giao, Kho bạc Nhà nước phải triển khai phát hành tổng cộng 500.000 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ trong năm nay nhằm phục vụ cân đối ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, tính đến ngày 15/6/2026, tổng khối lượng huy động mới đạt 168.501 tỷ đồng, hoàn thành khoảng 33,7% chỉ tiêu cả năm.

Riêng trong quý II/2026, Kho bạc Nhà nước đã tổ chức 11 phiên đấu thầu, qua đó huy động 88.400 tỷ đồng, tương ứng gần 59% kế hoạch quý sau điều chỉnh là 150.000 tỷ đồng. Toàn bộ trái phiếu đều được phát hành thông qua đấu thầu, với kỳ hạn trải dài từ 3 năm đến 30 năm.

Kho bạc Nhà nước cho biết cơ cấu kỳ hạn tiếp tục được cải thiện theo hướng kéo dài. Theo đó, kỳ hạn phát hành bình quân đạt 9,38 năm, qua đó giúp duy trì kỳ hạn còn lại của danh mục trái phiếu ở mức 8,28 năm. Việc này góp phần giảm áp lực trả nợ trong ngắn hạn đối với ngân sách trung ương và cơ cấu lại nợ công theo hướng bền vững hơn.

Mặt bằng lãi suất phát hành có xu hướng tăng so với năm trước. Đến giữa tháng 6/2026, lãi suất bình quân ở mức 4,09%/năm, tăng 0,83%/năm so với năm 2025. Kho bạc Nhà nước cho biết việc điều hành lãi suất được thực hiện linh hoạt, bám sát diễn biến thị trường và định hướng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Trong nửa cuối năm, áp lực huy động vốn dự kiến gia tăng. Kho bạc Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành theo nhu cầu thực tế, đồng thời tối ưu hóa quản lý ngân quỹ. Một trong những giải pháp được ưu tiên là sử dụng nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi để cho ngân sách trung ương vay, qua đó giảm bớt nhu cầu phát hành trái phiếu trong từng thời điểm, đại diện Kho bạc Nhà nước cho biết.

Song song, cơ quan này cũng triển khai hoạt động mua bán lại trái phiếu Chính phủ nhằm hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống tổ chức tín dụng. Một phần nguồn vốn nhàn rỗi được gửi tại các ngân hàng thương mại theo quy định, vừa góp phần bổ sung nguồn lực cho hệ thống ngân hàng, vừa tạo thêm thu cho ngân sách.

Ở chiều chi, tiến độ giải ngân đầu tư công trong nửa đầu năm vẫn ở mức thấp.

Số liệu cập nhật đến ngày 15/6/2026 cho thấy tổng giá trị thanh toán qua Kho bạc Nhà nước đạt 188.832,3 tỷ đồng, tương đương 20,5% kế hoạch năm do Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn trong nước thanh toán đạt 186.600,2 tỷ đồng, bằng 20,6% kế hoạch. Vốn ngoài nước được xác nhận thanh toán qua Kho bạc Nhà nước đạt 2.232,1 tỷ đồng, bằng 12,6% kế hoạch.

Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước cho biết tình trạng giải ngân chậm trong nửa đầu năm là xu hướng thường thấy trong những năm gần đây. Nguyên nhân chủ yếu do thời gian đầu năm tập trung hoàn thiện thủ tục đầu tư trong khi tiến độ giải ngân thường được đẩy nhanh vào các tháng cuối năm.

Song song với công tác huy động và giải ngân, Kho bạc Nhà nước tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực hoàn thuế. Việc liên thông dữ liệu giữa các hệ thống như: Thu ngân sách nhà nước (TCS), TABMIS và hệ thống Thanh toán điện tử với ngân hàng đã giúp rút gọn quy trình xử lý.

Quy trình mới cho phép kế toán trưởng chỉ cần thực hiện phê duyệt trên hệ thống thu ngân sách nhà nước, sau đó dữ liệu sẽ tự động chuyển tiếp sang các hệ thống liên quan để hoàn tất quy trình thay vì phải ký duyệt lại trên hệ thống Thanh toán điện tử như trước Cách làm này góp phần giảm thời gian xử lý, hạn chế sai sót và nâng cao hiệu quả trong công tác hoàn thuế.

Ngoài ra, để thích ứng với mô hình tổ chức bộ máy mới và chính quyền địa phương hai cấp, Kho bạc Nhà nước đã chủ động nâng cấp các hệ thống công nghệ thông tin cốt lõi như dịch vụ công trực tuyến, TABMIS, TCS, Thanh toán điện tử với ngân hàng. Các nền tảng này được điều chỉnh nhằm phù hợp với thay đổi về tổ chức, đơn vị hành chính cũng như quy trình nghiệp vụ.