Phó thủ tướng: “Cứu” doanh nghiệp, mấu chốt là cơ cấu nợ

Vấn đề mấu chốt nhất hiện nay được Chính phủ xác định và gọi là “cục máu đông” chính là nợ, nếu cơ cấu được nợ, thì doanh nghiệp sẽ tiếp cận vốn tốt hơn, Phó thủ tướng Vũ Văn Ninh trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội sáng 8/6.

Thưa Phó thủ tướng, tại kỳ họp này  nhiều vị đại biểu đã đề nghị cần có chính sách mạnh hơn trong miễn giảm thuế đối với doanh nghiệp, quan điểm của ông thế nào?

Chính phủ rất coi trọng vấn đề này, nên đã đưa ra các giải pháp để hỗ trợ các doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Nhưng cần hiểu rõ ràng mục tiêu ngay từ đầu của chúng ta là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và vấn đề này không thể làm ngắn hạn mà phải thực hiện một cách trung hạn, như là một nền tảng cho giai đoạn tới đây khi ổn định được nền kinh tế sẽ phát triển nhanh và bền vững hơn. Gắn vào đó là tái cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng và đây là những mục tiêu lâu dài, cần phải kiên trì.

Tất nhiên, trong thời buổi các doanh nghiệp rất khó khăn hiện nay, Chính phủ phải có sự trợ giúp và thực chất đây không phải là gói kích cầu như năm 2009, vì nếu chúng ta làm không cẩn thận sẽ bất ổn về vĩ mô và không đạt được mục tiêu. Đây chính là cái khó của chúng ta, vừa làm sao vẫn thực hiện được mục tiêu của Đảng và Quốc hội đề ra, nhưng lại làm sao có thể giúp doanh nghiệp vượt qua được khó khăn.

Quan điểm của tôi là bản thân các doanh nghiệp cũng phải coi đây là cơ hội để tái cơ cấu lại bản thân mình và cũng là cơ hội để chấn chỉnh và tự mình cùng với hỗ trợ của Chính phủ vượt qua được khó khăn, thì mới đảm bảo cho sự tăng trưởng bền vững hơn.

Nếu bây giờ Chính phủ “cứu” doanh nghiệp một cách tràn lan thì không có đủ sức và không nên làm như thế. Bởi lẽ, tái cơ cấu ở đây không chỉ nói là tái cơ cấu phía các doanh nghiệp Nhà nước, mà tái cơ cấu nền kinh tế có nghĩa là tái cơ cấu tất cả các thành phần kinh tế. Đây chính là cơ hội để sắp xếp lại doanh nghiệp và bản thân doanh nghiệp cũng phải tự mình sắp xếp lại.

Tất nhiên, trong số các doanh nghiệp hiện nay đã ngừng hoạt động cũng phải thừa nhận có rất nhiều doanh nghiệp khó khăn, nhưng cũng có doanh nghiệp không trong giai đoạn khó khăn, nhưng vẫn có thể thay đổi. Vì do ý thức chủ quan của họ cần thay đổi sản phẩm, ngành nghề, hay doanh nghiệp không hoạt động và thành lập doanh nghiệp khác… và phải coi đó là bình thường.

Nhiều ý kiến cho rằng những giải pháp đưa ra vừa rồi có phần hơi chậm trễ. Lãi suất tuy có hạ nhưng doanh nghiệp vẫn rất khó tiếp cận vốn, thưa ông?

Miễn giảm thuế cũng là một trong những hỗ trợ, nhưng quan trọng nhất là tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận được vốn. Vừa rồi, đúng là doanh nghiệp rất khó khăn trong tiếp cận vốn, nhưng Chính phủ đã chỉ đạo rồi và ngân hàng cũng đã giải thích rõ việc hạ lãi suất nhằm phù hợp với tình hình thực tiễn của lạm phát. So với lộ trình đầu năm ngân hàng đặt ra, việc hạ như vậy khá nhanh. Trước ngân hàng nói hạ lãi suất một quý là 1%, nhưng từ đầu năm đến nay chúng ta hạ lãi suất như vậy là rất tích cực.

Vấn đề tiếp theo là phải cơ cấu lại nợ, bởi vì có những khó khăn của doanh nghiệp như đang từ nợ tốt, có khi chuyển sang nợ xấu. Nhưng nếu được hỗ trợ về vốn, có thể giải tỏa nợ xấu và thanh khoản cho bản thân ngân hàng và thanh khoản cho nền kinh tế. Vấn đề mấu chốt nhất hiện nay được Chính phủ xác định và gọi là “cục máu đông” chính là nợ. Nếu cơ cấu được nợ, thì doanh nghiệp sẽ tiếp cận vốn tốt hơn.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước vừa cho biết, thời gian vừa qua đã “bơm” một lượng tiền rất lớn để lưu thông vào các ngân hàng. Nhưng nhiều ý kiến băn khoăn không biết lượng tiền lớn đó “chảy” về đâu, thưa Phó thủ tướng?

Cái khó hiện nay chính bởi bản thân ngân hàng cũng là doanh nghiệp và nếu không có tác động của cơ quan quản lý Nhà nước và không có hướng dẫn một cách cụ thể thì bản thân ngân hàng khi cho vay cũng phải tính toán. Vấn đề nợ của các doanh nghiệp, nếu đến hạn mà không trả được thì tự nhiên chuyển sang nợ xấu. Nếu ngân hàng thương mại mà cứ trên nguyên tắc hiện nay thì coi đó là nợ xấu và không cho vay được.

Mấu chốt ở đây là phải giải quyết vấn đề nợ, cơ cấu lại các khoản nợ để vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp làm ăn được, trả được nợ thì ngân hàng cũng thu được nợ và thanh khoản ngân hàng cũng giải quyết được, thanh khoản của nền kinh tế cũng giải quyết được.

Phó thủ tướng nghĩ thế nào về ý kiến cho rằng Chính phủ nên tập trung tái cơ cấu các ngân hàng quốc doanh hơn là các ngân hàng thương mại cổ phần?

Vấn đề đó đã được phê duyệt rồi.