Quỹ ETF - những thế lực góp phần “thổi” giá vàng thế giới liên tục lập kỷ lục

Giá vàng giao ngay trên thị trường thế giới đã lập kỷ lục mọi thời đại ở mức hơn 3.790 USD/oz trong phiên giao dịch ngày 23/9, tăng gấp đôi so với thời điểm cuối năm 2022. Nhiều nhà phân tích dự báo giá vàng còn tăng do sự kết hợp của nhiều yếu tố hỗ trợ.

Hoạt động mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương, nhu cầu của nhà đầu tư vàng vật chất, và sự trở lại của các quỹ ETF trên thị trường vàng đang là vài trong số những động lực chính thúc đẩy giá vàng. Nguyên nhân phía sau những yếu tố này là những thay đổi lớn trong chính sách an ninh và đối ngoại của Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, cũng như cuộc chiến thương mại của ông Trump với các đối tác lớn, và mối lo ngại về sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Theo dữ liệu từ công ty tư vấn Metals Focus, khối lượng mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương từ năm 2022 đến nay năm nào cũng vượt 1.000 tấn. Metals Focus dự báo các ngân hàng trung ương sẽ mua ròng 900 tấn vàng trong năm nay, gấp đôi mức mua bình quân hàng năm 475 tấn trong giai đoạn 2016-2021.

Các nền kinh tế đang phát triển mua vàng để đa dạng hóa dự trữ ngoại hối khỏi đồng USD sau khi phương Tây đóng băng khoảng một nửa dự trữ ngoại hối của Nga vào năm 2022.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), số liệu chính thức được báo cáo với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) chỉ phản ánh khoảng 34% con số ước tính về nhu cầu vàng thực tế của các ngân hàng trung ương trên toàn cầu trong năm 2024. Trong giai đoạn 2022-2025, các ngân hàng trung ương chiếm khoảng 23% tổng nhu cầu vàng hàng năm của thế giới, một tỷ trọng tăng gấp đôi so với trong thập niên 2010.

Nhu cầu vàng nữ trang - bộ phận chính của nhu cầu vàng vật chất - giảm 14% còn 341 tấn trong quý 2/2025, mức thấp nhất kể từ quý 3/2020, thời điểm đại dịch Covid-19 đang hoành hành. Theo WGC, nguyên nhân của sự sụt giảm này là giá vàng cao khiến người mua dè dặt.

Trong đó, sự sụt giảm lớn nhất được ghi nhận ở hai thị trường vàng vật chất lớn nhất thế giới là Trung Quốc và Ấn Độ. Cũng theo số liệu của WGC, tổng thị phần của Trung Quốc và Ấn Độ trên thị trường vàng nữ trang của thế giới đã có 3 năm giảm dưới 50% trong vòng 5 năm qua.

Metals Focus ước tính nhu cầu vàng cho sản xuất nữ trang giảm 9% trong năm 2024, còn 2011 tấn, và sẽ tiếp tục giảm 16% trong năm nay.

Thị trường vàng miếng và tiền xu vàng toàn cầu từ năm ngoái chứng kiến sự thay đổi trong khẩu vị của các nhà đầu tư nhỏ lẻ, nhưng tổng lượng mua vẫn mạnh. Nhu cầu vàng miếng tăng 10% trong năm 2024, trong khi nhu cầu tiền xu vàng giảm 31% - WGC cho biết và dự báo xu hướng này sẽ tiếp tục trong năm nay.

Metals Focus dự báo nhu cầu ròng của đầu tư vàng vật chất tăng 2% trong năm nay, đạt 1.218 tấn, do nhu cầu ở khu vực châu Á còn cao do dự báo giá vàng còn tăng.

Các quỹ ETF đã trở thành một nguồn cầu quan trọng hơn trên thị trường vàng toàn cầu trong năm nay, với lượng mua ròng 397 tấn trong thời gian từ tháng 1 đến tháng 6 - mức mua ròng mạnh nhất trong nửa đầu năm kể từ 2020, theo WGC.

Ở thời điểm cuối tháng 6, các quỹ ETF vàng nắm tổng lượng vàng gần 3.616 tấn, mức cao nhất kể từ tháng 8/2022. Kỷ lục nắm giữ của các quỹ ETF vàng là 3.915 tấn cách đây 5 năm.

Theo Metals Focus, các quỹ ETF vàng sẽ mua ròng 500 tấn vàng trong năm nay, sau khi bán ròng 7 tấn trong năm 2024.