Suy giảm thính lực do thiết bị công nghệ gia tăng ở người trẻ

Thời gian gần đây, Bệnh viện Đa khoa Khu vực Cẩm Phả (Quảng Ninh) ghi nhận nhiều trường hợp người dân đến khám trong tình trạng nghe kém hoặc mất thính lực đột ngột một bên tai. Không ít bệnh nhân cho biết buổi tối vẫn sinh hoạt bình thường nhưng sáng hôm sau thức dậy đã thấy tai ù đặc, nghe như “có bông bịt trong tai”.

BSCKII. Vũ Hồng Quân, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Khu vực Cẩm Phả, cho biết năm 2025, khoa đã điều trị hơn 100 trường hợp ù tai, giảm sức nghe, trong đó có 16 trẻ em. 

Tại Hà Nội, mới đây một bệnh nhân nam 26 tuổi đi khám trong tình trạng ù tai nặng, kèm tiếng “iiii” kéo dài khó chịu, gần như không ngủ được và khó tập trung vào công việc. ThS.BS Đoàn Thị Nguyệt Ánh, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa Khoa Hồng Ngọc Yên Ninh, cho biết qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ ghi nhận tối hôm trước anh đã đeo tai nghe liên tục khoảng 5 giờ với âm lượng tối đa để chơi điện tử.

Dù cố gắng nghỉ ngơi ngay khi có cảm giác lạ ở tai, triệu chứng của anh vẫn không thuyên giảm. Tại bệnh viện, bệnh nhân được chỉ định đo thính lực đồ và các kiểm tra chuyên sâu nhằm đánh giá mức độ tổn thương. Kết quả cho thấy ngưỡng nghe ở dải tần số cao bị suy giảm rõ rệt – dấu hiệu điển hình của điếc đột ngột do chấn thương âm thanh.

Phân tích cơ chế tổn thương, ThS.BS Đoàn Thị Nguyệt Ánh cho biết: “Việc tiếp xúc với âm thanh cường độ lớn trong thời gian dài có thể gây chấn thương âm thanh tại ốc tai, làm tổn thương các tế bào lông thính giác - vốn có vai trò chuyển đổi dao động âm thanh thành tín hiệu thần kinh dẫn truyền lên não. Khi các tế bào lông này bị tổn thương, người bệnh sẽ xuất hiện ù tai, tiếng kêu liên tục trong tai và suy giảm thính lực ở dải tần số âm thanh cao”.

Anh T.D. (35 tuổi, Thủ Đức, TP.HCM) cũng là một trường hợp điển hình. Do thường xuyên đeo tai nghe trong thời gian dài, anh bắt đầu xuất hiện các triệu chứng đau tai, chảy dịch vàng. Khi đến bệnh viện thăm khám, anh được chẩn đoán viêm tai giữa. Sau khi loại trừ các yếu tố nguy cơ khác, các bác sĩ xác định thói quen sử dụng tai nghe liên tục là nguyên nhân chính.

Theo BSCKII. Nguyễn Thanh Hùng, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Lê Văn Thịnh, tai nghe bluetooth tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Tai nghe đặt trực tiếp vào ống tai, làm bít đường dẫn khí, con đường quan trọng giúp âm thanh tác động lên màng nhĩ. “Khi đường khí bị bít lâu dài, chức năng nghe suy giảm dần, người bệnh khó nhận biết cho đến khi xuất hiện ù tai, đau tai hoặc giảm thính lực rõ rệt”, bác sĩ Hùng phân tích.

BSCKII. Dương Thanh Hồng, Trưởng khoa Tai - Tai thần kinh, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, cho biết hiện nay tai nghe đang được sử dụng phổ biến ở thanh thiếu niên, đặc biệt tại các đô thị lớn. Nhiều người nghe từ 1 - 3 giờ mỗi ngày, vượt xa ngưỡng an toàn. Trong khi đó, cường độ âm thanh trên 85dB nếu tiếp xúc thường xuyên sẽ làm tăng nguy cơ điếc không hồi phục. “Chỉ cần nghe nhạc 15 phút ở mức 120dB cũng có thể gây tổn thương thính giác nghiêm trọng”, bác sĩ Hồng cảnh báo.

Chia sẻ tại chương trình nhân Ngày Thính giác Thế giới 3/3 ở TP.HCM, PGS.TS.BSCKII. Lê Trần Quang Minh, Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, cho biết thời gian qua, bệnh viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp người trẻ bị điếc đột ngột. Bệnh khởi phát trong vòng 72 giờ, người bệnh có thể mất thính lực ở một hoặc cả hai tai, thường xảy ra sau một đêm ngủ dậy hoặc sau những thay đổi đột ngột về nhiệt độ.

Theo phân tích của PGS Quang Minh, hệ thống mạch máu nuôi ốc tai rất nhỏ và chỉ có một nhánh duy nhất. Khi xảy ra co thắt hoặc tắc nghẽn, thính lực có thể mất ngay lập tức. Những bệnh lý nền như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, xơ vữa động mạch làm hẹp lòng mạch sẽ làm tăng nguy cơ.

Bên cạnh đó, các nguyên nhân viêm nhiễm do virus, vi khuẩn; chấn thương vùng đầu, đặc biệt là chấn thương xương đá; hoặc các khối u vùng góc cầu tiểu não cũng có thể gây điếc với biểu hiện nghe kém một bên, mức độ nặng, kèm chóng mặt hoặc liệt mặt.

Song song với điếc đột ngột, dạng suy giảm thính lực do tiếng ồn và thiết bị công nghệ đang gia tăng âm thầm ở người trẻ. PGS Quang Minh cho biết, khác với chấn thương âm thanh do tiếng nổ lớn, tiếng ồn đô thị, âm nhạc cường độ cao, hoặc thói quen đeo tai nghe với âm lượng cao trong thời gian dài... gây tổn thương từ từ các tế bào lông trong ốc tai. Khi các tế bào này bị phá hủy, khả năng phục hồi gần như không còn.

Nguy hiểm ở chỗ những âm thanh không cần quá lớn nhưng lặp đi lặp lại mỗi ngày vẫn có thể gây điếc. Giới trẻ thường chủ quan nghe nhạc bằng tai nghe, hoặc sinh hoạt trong môi trường âm thanh lớn như quán bar, vũ trường mà không có biện pháp bảo vệ thính lực. Tổn thương xảy ra âm thầm, không gây đau, đến khi phát hiện thì thính lực đã suy giảm đáng kể và rất khó điều trị.

Bác sĩ Minh nhấn mạnh, bệnh nhân điếc đột ngột do nguyên nhân mạch máu cần nhập viện ngay trong "thời gian vàng" hai tuần đầu để bác sĩ dùng thuốc giãn mạch, tăng tuần hoàn, giúp đẩy tỷ lệ phục hồi lên tới 70%. 

Là cơ sở chuyên khoa đầu ngành về tai mũi họng, các bác sĩ Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương khuyến cáo người dân cần chủ động bảo vệ thính giác bằng những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả: Khám và tầm soát thính lực định kỳ, đặc biệt đối với trẻ sơ sinh và người cao tuổi.

Giữ âm lượng tai nghe dưới 60% công suất và không nghe liên tục quá 60 phút. Sau đó, tai cần được nghỉ khoảng 15 – 20 phút để phục hồi. Ngoài ra, cần sử dụng thiết bị bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều tiếng ồn. Cần điều trị sớm các bệnh lý về tai; không tự ý dùng thuốc nhỏ tai hoặc lấy ráy tai sai cách…

Hiện nay, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương đã triển khai nhiều kỹ thuật hiện đại như đo thính lực khách quan, cấy ốc tai điện tử, phẫu thuật tai vi phẫu…, góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng nghe cho người bệnh.